I SA/Sz 284/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 21 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2009 oddala skargę. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r., znak: [...] , utrzymał w mocy własną decyzję, znak: [...] wydaną w dniu 7 grudnia 2012 r. w I instancji, odmawiającą uchylenia, w trybie wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej z dnia 12 kwietnia 2012 r. określającej D. Z. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2009. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej u D. Z. za lata 2007-2009 w zakresie prawidłowości deklarowania podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r., znak: [....] , określił podatniczce zobowiązanie w tym podatku za 2007 r. w kwocie [...] zł, za 2008 r. w kwocie [...] zł, za 2009 r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta został wydana w związku z ustaleniem przez organ podatkowy zawyżenia przez podatniczkę kosztów uzyskania przychodów, odpowiednio do wysokości posiadanych przez nią udziałów w kosztach "T." Spółki z o.o. i "T." Spółki jawnej, wynikających z fikcyjnych faktur VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Od decyzji tej podatniczka nie wniosła odwołania na skutek czego stała się ona ostateczna. W dniu 10 września 2012 r. podatniczka wystąpiła do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wymienioną powyżej decyzją ostateczną. W uzasadnieniu wniosku podano, że równolegle z postępowaniem podatkowym za lata 2007-2009 prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Prokuratura Okręgowa w S. prowadziła wobec D. Z. postępowanie przygotowawcze, które w dniu 29 czerwca 2012 r. zostało zakończone umorzeniem śledztwa (sygn. akt[...] ). Uznano bowiem, że nie jest winna zarzucanego jej czynu z art. 54 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. W ocenie podatniczki, zarzucane jej w toku prowadzonego postępowania czyny były tożsame z czynami, na podstawie których organ podatkowy określił jej zobowiązanie podatkowe, a zatem wobec umorzenia postępowania karno-skarbowego, w dacie wydania tego postanowienia, wyszły na jaw nowe, istotne okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną, stanowiące podstawę do jej wzruszenia w trybie wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wznowił postępowanie na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) dalej w skrócie O.p., a następnie decyzją z dnia 7 grudnia 2012 r., nr [...] , odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia 12 kwietnia 2012 r. wskazując, że postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w S. i postępowanie podatkowe, to dwa odrębne postępowania. Organ wskazał też, że oba postępowania są niezależne od siebie i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcia w nich zapadłe. Od decyzji tej podatniczka wniosła odwołanie. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 7 grudnia 2012 r. W jej uzasadnieniu powtórzono argumenty przedstawione w decyzji pierwszoinstancyjnej i wskazano, że celem postępowania karnego jest wykrycie sprawcy i pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność karna wymaga udowodnienia winy. Celem zaś postępowania podatkowego jest zbadanie rzetelności deklarowanych przez podatnika podstaw opodatkowania i prawidłowość obliczenia podatku, zaś element winy nie ma wpływu na dokonane przez organ kontrolny ustalenia. Bez znaczenia dla przedmiotowego rozstrzygnięcia jest zatem uznanie, że podatniczka nie ponosi odpowiedzialności karnej za księgowanie i akceptowanie fikcyjnych faktur VAT, co zostało w postępowaniu karnym ustalone i wykazane. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. D. Z. zarzuciła, że organ nie odniósł się do argumentów przedstawionych we wniosku i odwołaniu. Ponieważ nie uczestniczyła w fałszowaniu dokumentów księgowych, uznała, że nie powinna ponosić kary finansowej za działania, które legły u podstaw wadliwego rozliczenia podatku. Skarżąca wskazała także, że nie wnosiła odwołania od decyzji ostatecznej, gdyż w tym terminie nie zapadło orzeczenie o umorzeniu prowadzonego wobec niej śledztwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem w ramach przeprowadzonej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji nie stwierdzono naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.) – dalej jako: p.p.s.a. Przedmiotem zawisłego z wniosku strony przed organami podatkowymi postępowania i wydanych w jego ramach rozstrzygnięć organu I i II instancji jest kwestia wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o wskazywaną przez skarżącą przesłankę wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane organowi, który ją wydał. Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tego przepisu wskazuje, że wymaga on łącznego spełnienia następujących przesłanek: - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy i nowe, - istnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania ostatecznej decyzji, - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie są znane organowi, który wydał decyzję. Wyjaśnić należy, że "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody", to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Z kolei za "istotne dla sprawy" należy uznać tego rodzaju okoliczności faktyczne lub dowody, których ujawnienie ma wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca odwołała się do art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jako podstawy wznowienia postępowania, upatrując w postanowieniu wydanym przez Prokuraturę Okręgową w S. w dniu 29 czerwca 2012 r., sygn. akt [...] , o umorzeniu prowadzonego wobec niej śledztwa, podstawy do zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia organu podatkowego. Zdaniem skarżącej bowiem, brak jej winy i udziału w fałszowaniu faktur VAT, nieprzedstawiających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i będących podstawą do zaliczenia ich do kosztów uzyskania Spółki "T", w której D. Z. posiadała udziały, jest równoznaczny z bezpodstawnością określenia jej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007-2009 w wysokości wskazanej przez organ. W tym miejscu wskazać należy, że nie budzi wątpliwości, że dowód/okoliczność, na który skarżąca się powołała nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie był znany organowi podatkowemu w dacie jej wydania. Trafnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że wskazany przez skarżącą dowód nie posiada też cechy "nowości" i "istotności" wymaganej przepisem art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co organy podatkowe trafnie oceniły na kanwie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych. Intencją skarżącej jest odwołanie się do dowodów, które legły u postaw uniewinnienia jej od zarzucanych czynów zabronionych, a tym samym potwierdzenie przez Prokuraturę Okręgową w S., że nigdy nie doszło do księgowania przez nią fikcyjnych faktur VAT, zakwestionowanych w decyzji ostatecznej organu podatkowego, mających wpływ na wysokość ciążącego na niej zobowiązania podatkowego. W pośredni zatem sposób skarżąca wskazuje, jako jedną z podstaw wznowienia postępowania, odmienną ocenę w postępowaniu karnym dowodów, które uprzednio legły u podstaw przedstawienia skarżącej stosownych zarzutów. Organ podatkowy podkreślił zaś, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej oceniano czy faktury, z których skarżąca wywodziła w poszczególnych okresach rozliczeniowych 2007, 2008 i 2009 roku prawo do obniżenia kosztów uzyskania przychodów, dokumentowały w istocie czynności, które zostały dokonane pomiędzy stronami transakcji wskazanymi jako sprzedawca i nabywca oraz, czy na podstawie tych dowodów Spółka "T" i w rezultacie skarżąca, jako udziałowiec, mogła skutecznie dokonać takiego rozliczenia kosztów uzyskania przychodów. W ocenie Sądu, w tym względzie stanowisko skarżącej i jej argumentacja nie zasługują na uwzględnienie, gdyż rację ma organ podatkowy, że postępowanie karne, zakończone umorzeniem śledztwa a postępowanie podatkowe to dwa odrębne, niezależne od siebie postępowania, przy czym w rozpoznawanej sprawie to pierwsze pozostaje bez wpływu na wynik postępowania podatkowego. Oba postępowania mają autonomiczny charakter. W obu postępowaniach przyjmowane są odrębne kryteria orzekania. Odbywają się niezależnie od siebie i różnią się przede wszystkim celem, jakiemu służą. Celem postępowania karnego jest bowiem ustalenie sprawstwa, winy i ewentualna odpowiedzialność karna lub stwierdzenie jej braku, a nie wymiar należności podatkowych, co należy do kompetencji organów podatkowych. Umorzenie postępowania karnego nie miało zatem wpływu na rozliczenie podatkowe, które nie dotyczy przecież odpowiedzialności karnej skarżącej. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 390/09 (LEX nr 574393), iż odmienność ocen tego samego stanu faktycznego, dokonana przez organ podatkowy lub przez sąd w dwóch toczących się niezależnie od siebie sprawach, nie jest nową okolicznością, a tym samym nowym dowodem uzasadniającym uchylenie wcześniej wydanej decyzji w trybie wznowienia postępowania, tym bardziej, że postępowanie podatkowe i materiał w nim zebrany jest niezależny od prowadzonego postępowania karnego i poczynionych w nim ustaleń. Fakt zatem wydania, przywołanego przez skarżącą, postanowienia o umorzeniu postępowania karnego nie przesądza o zaistnieniu nowych, istotnych okoliczności w dniu wydania decyzji ostatecznej, o czym mowa w dyspozycji art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W związku z powyższym Sąd uznał, że dokonana przez organy podatkowe ocena braku zaistnienia w sprawie wskazywanej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej, przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., była prawidłowa. Umorzenie wobec skarżącej postępowania karnego, nie przesądza bowiem o jej odpowiedzialności prawnopodatkowej, która rządzi się wyłącznie przepisami określonymi w tym celu przez ustawodawcę. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.