I SA/Wa 711/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w pogotowiu opiekuńczym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M.T., decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W. przez Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] ustalającą odpłatność w wysokości [...] zł za pobyt syna, K.T. w Pogotowiu Opiekuńczym nr [...] przy ul. [...] w W. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Na podstawie skierowania z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] K.T., syn M.T., skierowany został do Pogotowia Opiekuńczego nr [...] przy ul. [...] w W. Dyrektor [...] Centrum Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Prezydenta W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] ustalił M.T. odpłatność w wysokości [...] zł za pobyt syna w ww. placówce. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że za pobyt dziecka w pieczy zastępczej odpłatność ponoszą solidarnie rodzice dziecka, na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 149, poz. 887 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą". Organ wskazał również, że strona będzie mogła złożyć wniosek o całkowite lub częściowe umorzenie należności. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M.T. podnosząc, że samotnie wychowuje dwóch synów. K. od [...] marca 2012 r. przebywa w Pogotowiu Opiekuńczym, natomiast w okresie wolnym od nauki oraz podczas wakacji przebywa w domu, pozostając na jej całkowitym utrzymaniu. Skarżąca podniosła także, że dochód jej rodziny wynosi wraz z rentą rodzinną [...] zł netto, w związku z czym nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu syna w placówce opiekuńczej. Jednocześnie M.T. zwróciła się o umorzenie należności wynikających z decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W. przez Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść art. 193 ust. 1 pkt 2, art. 194 ust. 1 - 3 oraz art. 193 ust. 1 ustawy i wskazało, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji, zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium podniosło, że K.T., syn M.T., skierowany został z dniem [...] kwietnia 2012 r. do Pogotowia Opiekuńczego nr [...] przy [...] w W., w której to placówce faktycznie przebywał od dnia [...] marca 2012 r. Tym samym zdaniem Kolegium spełniony został warunek do ustalenia opłaty za pobyt syna skarżącej w placówce opiekuńczo – wychowawczej, a w konsekwencji Prezydent W. – w którego imieniu występowało [...] Centrum Pomocy Rodzinie ustalił opłatę za ww. pobyt. Decyzja o opłacie wydana została w stosunku do M.T., bowiem jak wynika z akt sprawy, ojciec K.T. nie żyje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 194 ust. 3 ustawy, starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy. Pouczenie o takiej możliwości zawarł w decyzji także organ pierwszej instancji. Kolegium zaznaczyło także, że M.T. razem z odwołaniem złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu opłaty, który to wniosek zostanie w odrębnym trybie rozpoznany przez właściwy organ, którym jest Prezydent W. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. M.T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując zapadłe rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Sąd stwierdza, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie bowiem skarżąca nie sprzeciwiła się wnioskowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Przechodząc do meritum sprawy trzeba wskazać, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, iż od dnia [...] marca 2012 r. (skierowanie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.) K.T., syn M.T. został objęty opieką przez Pogotowie Opiekuńcze nr [...] przy ul. [...] w W. Bezsporne jest także, że decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta W. przez Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] ustalono odpłatność w wysokości [...] zł za pobyt K.T. w tej placówce. Nie budzi wątpliwości także, że w dniu 12 września 2012 r. M.T. złożyła odwołanie od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta W. przez Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] sierpnia 2012 r. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma jednak to, że M.T. jednocześnie z odwołaniem złożyła wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Z przepisu art. 194 ust. 3 ustawy wynika natomiast, że starosta, uwzględniając uchwałę rady powiatu normującą szczegółowe warunki m.in. odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, może na wniosek odstąpić od ustalenia tej opłaty. Na terenie Miasta W. obowiązuje w tym zakresie uchwała Nr [...] Rady W. z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie określenia warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2012 poz. 4447). Zdaniem Sądu, wynik sprawy o odstąpienie od ustalenia opłaty stanowi tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa dla sprawy o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Gdyby się bowiem w toku niniejszego postępowania odwoławczego okazało, że starosta uwzględni wniosek skarżącej i odstąpi od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja organu w tym zakresie stanie się ostateczna, wówczas, wobec braku podstaw do ustalenia opłaty, bezprzedmiotowe stałoby się postępowanie zakończone nieostateczną i niewykonalną z mocy art. 130 § 2 Kpa decyzją Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...]. W konsekwencji organ odwoławczy byłby zobligowany do zastosowania przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Sąd zwraca uwagę, że jakkolwiek przy rozpatrywaniu sprawy o umorzenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej konieczne jest, aby istniała ostateczna decyzja ustalająca tę opłatę – musi istnieć przedmiot postępowania o zastosowanie tego rodzaju ulgi (pierwszeństwo ma sprawa o ustalenie opłaty), to przy rozpatrywaniu sprawy o odstąpienie od ustalenia opłaty ten warunek nie musi być spełniony – nie ma podstaw do wydania decyzji o ustaleniu opłaty, skoro starosta może na wniosek strony ustalić w decyzji, że są podstawy do odstąpienia od ustalenia tej opłaty (pierwszeństwo ma sprawa o odstąpienie od ustalenia opłaty). W niniejszej sprawie opisane wyżej zagadnienie nie zostało wzięte pod uwagę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], a organ przedwcześnie rozpoznał sprawę merytorycznie. Wobec tego Sąd uznał, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 7 i art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zastosuje się do oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym wyroku i zawiesi na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa postępowanie odwoławcze, do czasu, aż stanie się ostateczna decyzja wydana na skutek wniosku M.T. o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt K.T. w pieczy zastępczej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 Ppsa orzekł, jak w sentencji.