III SA/Gd 808/12
WyrokWSA w Gdańsku2013-05-29
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot należności celnych, naliczonych i pobranych na podstawie decyzji ostatecznej, może zostać uwzględniony, jeżeli skarżący podnosi, że kwota nie była prawnie należna z powodu sprzeczności rozporządzenia unijnego z przepisami międzynarodowymi, a ustalenia organu rozstrzygania sporów WTO nie doprowadziły do stwierdzenia nieważności tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że w chwili uiszczenia należności celnych przez skarżącego, kwota ta była prawnie należna. Ustalenia organu rozstrzygania sporów WTO, nawet jeśli wskazywały na niezgodność rozporządzenia unijnego z przepisami międzynarodowymi, nie skutkowały jego nieważnością. Tylko Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do stwierdzenia nieważności aktu prawa unijnego. Ponadto, zmiany w przepisach antydumpingowych, wprowadzone po uiszczeniu należności, nie miały mocy wstecznej i nie stanowiły podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed datą ich wejścia w życie.Stan faktyczny
Skarżący importował podkładki okrągłe ze stali węglowej, dla których Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 28 listopada 2011 r. określił stawkę rozszerzonego cła antydumpingowego w wysokości 85% oraz podatek VAT. Decyzja stała się ostateczna. Następnie skarżący wystąpił o zwrot należności celnych, argumentując, że nie były one prawnie należne z powodu sprzeczności rozporządzenia unijnego z prawem międzynarodowym. Organy celne odmówiły zwrotu, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej do WSA w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie WSA Alina Dominiak (spr.), WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę.
W dniu 6 maja 2011 r. C. B. zgłosił celem dopuszczenia do obrotu towar -podkładki okrągłe ze stali węglowej, importowany z Malezji. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 22 00 95, ze stawką celną 0% oraz stawką podatku VAT 23%.
Decyzją z dnia 28 listopada 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił dla tego towaru stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości 85% z dodatkowym kodem Taric B999; niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 68 339 zł; podatek od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 34 210 zł.
C. B.nie wniósł od decyzji tej odwołania i z dniem 21 grudnia 2012r. stała się ona ostateczna.
Następnie C. B., pismem z dnia 4 kwietnia 2012r., wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o zwrot należności celnych, naliczonych i pobranych na podstawie ww. decyzji, w trybie art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Decyzją z dnia 18 czerwca 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił zwrotu należności celnych określonych w decyzji z dnia 28 listopada 2011r.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 poz.60 z 2005r.- tj.ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 z 2004r. ze zm.), art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L. 302 z dnia 19 października 1992r. ze zm.).
W uzasadnieniu organ, powołując treść art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (WKC) oraz art. 220 ust. 2 WKC wskazał, że zwrot lub umorzenie jest możliwe pod warunkiem spełnienia jednej z wymienionych w tych przepisach przesłanek, tj. gdy w chwili uiszczenia kwota nie była prawnie należna lub została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. W dniu objęcia towaru importowanego z Malezji procedurą dopuszczenia do obrotu obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r., wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. L 282/29 z 28.10.2010 r.) - dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010".
W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011".
W ocenie organu fakt zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jak i przyjęcia przez Unię Europejską zastrzeżeń Światowej Organizacji Handlu (WTO) dotyczących naruszeń niektórych przepisów Umowy o Implementacji Artykułu VI GATT 1994 oraz art. 1.1 GATT 1994 i Art.XVI:4 Umowy z Marakeszu ustanawiającej WTO - w związku z wprowadzeniem rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, nie oznacza od razu uchylenia czy wycofania z obiegu prawnego rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 jak i rozporządzeń wydanych na jego podstawie.
Do dnia wydania decyzji nie zapadły żadne wiążące orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości, mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Zatem zarówno rozporządzenie WE 91/2009 jak i rozporządzenie Rady (UE) 723/2011) były aktami nadal obowiązującymi, regulującymi import niektórych elementów złącznych przywożonych z Chin i Malezji.
W następstwie odwołania wniesionego przez C. B. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 27 września 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ w uzasadnieniu wskazał, że w dniu 28 lipca 2011 r. Organ Rozstrzygania Sporów WTO przyjął raport organu apelacyjnego i raport zespołu orzekającego zmieniony przez raport organu apelacyjnego w sprawie dotyczącej sporu w sprawie o numerze [...], dotyczącego cła antydumpingowego nałożonego zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) 91/2009 na import niektórych elementów złącznych z Chin. Wykazanie jednak nieprawidłowości nie jest jednoznaczne ze stwierdzeniem nieważności rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, ponieważ Organ Rozstrzygania Sporów WTO nie posiada kompetencji do usuwania z obiegu prawnego aktów prawa unijnego, które w jego ocenie zostały wydane z naruszeniem postanowień międzynarodowych. Kompetencje takie zostały bowiem zarezerwowane dla Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Organ wyjaśnił, że stwierdzenie przez organ rozstrzygania sporów WTO nieprawidłowości dotyczących zagadnień antydumpingowych spowodowało uruchomienie trybu naprawczego, zgodnego z postanowieniami rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubstydyjnych (Dz. U. L. nr 201 z 2001 r.). Po przyjęciu zastrzeżeń Organu Rozstrzygania Sporów WTO dotyczących rozporządzenia Rady (WE ) 91/2009, Komisja Europejska, działając na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001, wszczęła przegląd sposobu traktowania przyznanego niektórym zainteresowanym stronom w dochodzeniu w sprawie elementów złącznych środków nałożonych rozporządzeniem Rady (WE) 91/2009. Nie oznacza to jednak , że ostateczne cło antydumpingowe, do którego zapłaty strona została zobowiązana na podstawie decyzji z dnia 28.11.2011 r., było prawnie nienależne.
Przyjęcie zastrzeżeń Organu Rozstrzygania Sporów WTO uruchomiło procedurę naprawczą, która ma na celu ponowne zweryfikowanie dokonanych ustaleń. Efekty podjętych działań mogą, lecz nie muszą doprowadzić do uchylenia kwestionowanego środka antydumpingowego, przy czym wszelkie podjęte ustalenia będą wiążące od daty ich wejścia w życie.
Organ podał, że ocena wpływu ustaleń dokonanych przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO na ważność rozporządzeń dotyczących środków antydumpingowych w kontekście warunków dokonania zwrotu cła na podstawie art. 236 WKC była przedmiotem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie C-533/10. Zgodnie z uzasadnieniem tego wyroku ustalenie przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO, że rozporządzenie antydumpingowe jest niezgodne z porozumieniem antydumpingowym nie stanowi czynnika pozwalającego na zwrot należności celnych zgodnie z art. 236 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Ponieważ jedynie Trybunał jest właściwy do stwierdzania, że akt Unii, taki jak rozporządzenie antydumpingowe jest nieważny, okoliczność, że Organ Rozstrzygania Sporów WTO ustalił, iż rozporządzenie antydumpingowe narusza porozumienie antydumpingowe, nie wpływa na domniemanie zgodności z prawem takiego rozporządzenia.
Organ nie zgodził się z zarzutem, że nie wykazał, iż nastąpiła wcześniejsza rejestracja przywozu towaru, która stanowiła podstawę do nałożenia na ten towar rozszerzonego cła antydumpingowego. Wyjaśnił, iż fakt dokonywania rejestracji zgłoszeń celnych, dotyczących towaru klasyfikowanego do kodu TARIC 7318 22 00 95, został podany do publicznej wiadomości w dniu opublikowania rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r., które weszło w życie w dniu 29.10.2010 r. Od tego dnia informacja o zastosowaniu rejestracji dumpingu wobec towarów o kodzie TARIC 7318 22 00 95, przywożonych z Malezji, została umieszczona w wykazie środków przypisanych towarom o ww. kodzie, w elektronicznej wersji Wspólnotowej Taryfy Celnej. Obok informacji o objęciu rejestracją dumpingu towarów, wskazano podstawę prawną zastosowania tego środka, poprzez przytoczenie numeru rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010.
Zatem importer, przed złożeniem zgłoszenia celnego, winien był sprawdzić we Wspólnotowej Taryfie Celnej środki określone dla towaru klasyfikowanego do kodu TARIC 7318 22 00 95 oraz zapoznać się z treścią rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010. W punkcie E preambuły przedmiotowego rozporządzenia wyjaśniono, że poddanie rejestracji przywozu produktu objętego dochodzeniem antydumpingowym ma na celu dopilnowanie, aby, jeżeli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną. W związku z tym, że w WTC była zamieszczona informacja dotycząca ustanowienia dla towaru o określonym kodzie TARIC rejestracji antydumpingu, organy celne nie stosują praktyki odrębnego informowania importerów o dokonaniu rejestracji zgłoszeń celnych. Taka rejestracja jest bezpośrednią konsekwencją zastosowania wobec towaru określonej klasyfikacji taryfowej.
C. B. wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
1. prawa procesowego - art. 121 oraz 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpatrzenie i nieustosunkowanie się do twierdzenia strony, iż organy celne nie dokonały wcześniejszej rejestracji przywozu towarów zgłoszonych do odprawy celnej przez skarżącego w dniu 6 maja 2011r.,
2. prawa materialnego -art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 723/11 oraz pkt 6 (części wstępnej) Rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001r. w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO [raportu] dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że nieprawdziwe było twierdzenie organu, jakoby fakt dokonywania rejestracji zgłoszeń celnych dotyczących towaru klasyfikowanego do kodu TARIC 7318 22 00 95 został podany do publicznej wiadomości w dniu opublikowania rozporządzenia Komisji [UE] nr 966/2010 z dnia 27 października 2010r. Przepis art. 2 Rozporządzenia (UE) nr 966/2010r ma, zgodnie z Dziennikiem Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 28 października 2010r. nr L 282/31 następujące brzmienie: "Na podstawie art. 13 ust. 3 oraz art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 niniejszym nakazuje się organom celnym podjęcie właściwych kroków w celu rejestrowania przywozu do Unii określonego w art. 1 niniejszego rozporządzenia." Zatem ustawodawca, powołanym rozporządzeniem, nie podawał do wiadomości publicznej faktu rejestracji zgłoszeń celnych, ale nakładał na organy celne obowiązek podjęcia właściwych kroków w celu rejestracji takich zgłoszeń. Natomiast organ nie podjął żadnych kroków w celu rejestracji zgłoszenia. Rejestracja zgłoszenia w trybie Rozporządzenia (UE) nr 966/2010 jest decyzją w rozumieniu art. 4 pkt 5 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Decyzja taka powinna zostać podana do wiadomości skarżącemu.
Organ II Instancji nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia, jakie kroki zostały podjęte przez Urząd Celny w celu rejestracji zgłoszenia i powiadomienia skarżącego o dokonaniu rejestracji. Co więcej organy nie wykazały, że zgłoszenie celne z dnia 6 maja 2011r. zostało objęte rejestracją zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010, dlatego nałożenie rozszerzonego cła antydumpingowego zostało dokonane z naruszeniem przepisu art. 1 ust. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) NR 723/2011.
Skarżący podał, że na podstawie zasad pierwszeństwa prawa międzynarodowego, jak i na podstawie szczegółowych postanowień Traktatu UE państwa członkowskie mają prawo, a nawet obowiązek niestosowania wszelkich postanowień prawa wspólnotowego mogących stanowić przeszkodę w prawidłowym wykonaniu obowiązków ciążących na nich na podstawie zawartej przez Unię umowy międzynarodowej niezależnie od tego, czy chodzi o postanowienie prawa pierwotnego, czy zasadę ogólną prawa wspólnotowego. Jeżeli wykładnia przepisów porozumienia antydumpingowego dokonana przez Organ Rozstrzygania Sporów (DSB), w przyjętych przezeń decyzjach uznanych przez Unię potwierdza okoliczność, że zastosowane przez zainteresowane instytucje wspólnotowe metody ustalenia marginesu dumpingu i szkody są błędne, należy stwierdzić, że metody te są również sprzeczne z rozporządzeniem podstawowym. Rozporządzenie sprzeczne z rozporządzeniem podstawowym jest nieważne. Twierdzenie organów, że przyznanie przez przedstawicieli Unii naruszenia Porozumienia Antydumpingowego Rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 nie ma skutku wstecznego, nie stoi na przeszkodzie zwrotowi pobranych kwot, gdyż nie kwestionują one, że takie przyznanie rodzi skutki ex nunc. W jego ocenie począwszy od dnia 18 sierpnia 2011r. państwa Unii Europejskiej mają odmówić stosowania rozporządzenia (WE) nr 91/2009 w tym zakresie, w jakim jego treść jest sprzeczna z przyjętymi przez kraje członkowskie Unii zasadami zawartymi w Porozumieniu Antydumpingowym. Zgodnie z orzecznictwem ETS wyłącznie sądy krajowe są właściwe do rozpatrzenia skargi, mającej na celu zwrot kwot nienależnie pobranych przez organ krajowy na podstawie rozporządzenia wspólnotowego uznanego następnie za nieważne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Skarżący dodatkowo w piśmie z dnia 31 grudnia 2012 r. zarzucił, że stanowisko organu o tym, że przyjęcie zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu jest jednoznaczne z rejestracją wynikającą z Rozporządzenia (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r., jest niezgodne z przepisami. Jedynym dowodem mogącym potwierdzić fakt rejestracji jest numer rejestru, pod którym wpis został dokonany.
W toku postępowania stwierdził, że złożone przez niego dokumenty świadczą o tym, że organy do dnia zgłoszenia towaru nie posiadały wiedzy o obowiązku rejestracji przywozu towarów na podstawie w/w rozporządzenia ( k.51-56).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Będący w niniejszej sprawie podstawą wniosku o zwrot uiszczonych należności celnych art. 236 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1 ze zm.), zwanego dalej WKC stanowi, że należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2.
Art. 220 ust. 2 WKC stanowi , że z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:
a) pierwotna decyzja o nieksięgowaniu kwoty należności lub zaksięgowaniu kwoty niższej od prawnie należnej została podjęta na podstawie ogólnych przepisów unieważnionych późniejszym orzeczeniem sądowym;
b) kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu.
Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji.
Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający;
c) przepisy przyjęte zgodnie z procedurą Komitetu zwalniają organy celne z obowiązku restrospektywnego zaksięgowania należności poniżej określonej kwoty.
Skarżący domagał się zwrotu kwoty 68.339 zł, uiszczonej na skutek wydania ostatecznej decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 listopada 2011 r. podnosząc, że uiszczona kwota nie była prawnie należna z powodu sprzeczności rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z przepisami międzynarodowymi, wobec czego rozporządzenie to jest nieważne.
Wskazać należy, że w dacie dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego, tj. w dniu 6 maja 2011 r., kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 25 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.
Z przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 wynika , że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.
Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji (Dz.U.UE.L.2010.282.29), zwane dalej "rozporządzeniem Komisji nr 966/2010".
Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.
Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez skarżącego. Towary objęte zgłoszeniem podlegały zatem rejestracji.
Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009.
Rozporządzenie nr 723/2011 weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.
Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 723/2011 ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła 85%.
Dnia 28 lipca 2011r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej ( Dz. U. UE.L. 2009.29.1 ze zm.) , z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak – Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70).
Wydanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 listopada 2011 r. o nałożeniu cła antydumpingowego i uiszczenie tych należności celnych przez skarżącego miało miejsce po przyjęciu zaleceń i ustaleń przez organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu w dniu 28 lipca 2011r.
Nie oznacza to jednak, że uznać należy, że kwota należności celnych, uiszczona przez skarżącego, nie była prawnie należna.
Ustalenia organu rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu nie niweczą ważności kwestionowanego przez skarżącego rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009. Właściwym do stwierdzenia nieważności rozporządzenia jest jedynie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W przypadku wydania przez TSUE wyroku takiej treści istnieje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 o.p.
Nie można też podzielić twierdzeń skargi, że począwszy od dnia 18 sierpnia 2011r. państwa Unii Europejskiej powinny odmówić stosowania rozporządzenia (WE) nr 91/2009 w tym zakresie, w jakim jego treść jest sprzeczna z przyjętymi przez kraje członkowskie Unii zasadami zawartymi w Porozumieniu Antydumpingowym.
Porozumienie o stosowaniu artykułu VI Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994 (Dz.U.UE.L.1994.336.103), zwane dalej Porozumieniem Antydumpingowym zawiera również regulacje dotyczące dumpingu i możliwości podejmowania interwencji celem przeciwstawiania się spowodowanej nim szkody dla ochrony interesu Wspólnoty. Akt ten stanowi, że decyzja o nałożeniu lub nienałożeniu cła antydumpingowego w sytuacji, gdy wszystkie warunki dla nałożenia cła zostały spełnione, oraz decyzja o tym, czy wysokość nałożonego cła będzie równa marginesowi dumpingu, czy też będzie mniejsza, są decyzjami pozostającymi w kompetencjach władz Członka - importera. Jest pożądane, aby nałożenie cła nie było zbyt rygorystycznie stosowane na terytoriach wszystkich Członków i aby cło było mniejsze od marginesu dumpingu, jeśli niższe cło będzie wystarczające do zażegnania szkody dla przemysłu krajowego ( art. 9 ust. 1).
W tym miejscu wskazać należy, że rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r. w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz. U. UE. L 2001. 201. 10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej.
Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 z Porozumieniem Antydumpingowym w istotnym dla sprawy zakresie uznana została przez Komisję Europejską, a w konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012 r. Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności między rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 stanowi, że po jego wejściu w życie wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana ( zob. op. cit. str. 66 ).
Wynika z powyższego, że w czasie uiszczenia należności wynikających z decyzji z dnia 28 listopada 2011 r., nakładającej na skarżącego obowiązek uiszczenia rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego ( co miało nastąpić w ciągu 10 dni od dnia doręczenia decyzji) nie podjęto jeszcze żadnych środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych.
Takie środki nie zostały także podjęte w datach wydania decyzji przez organy obu instancji, rozstrzygających o wniosku skarżącego w oparciu o art. 236 WKC.
W tej sytuacji nie można uznać , by w chwili uiszczenia należności celnych przez skarżącego kwota tych należności nie była prawnie należna.
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia pkt 6 (części wstępnej) przywołanego rozporządzenia 1515/2001 stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Punkt ten stanowi, że ponowne rozpatrzenie sprawy na mocy Reguł i Procedur Zarządzających Rozstrzyganiem Sporów nie podlega harmonogramom. Zalecenia ujęte w sprawozdaniach przyjętych przez ORS posiadają wyłącznie skutek przyszły. W związku z tym, za właściwe uznaje się stwierdzenie, czy wszelkie środki przyjęte na mocy tego rozporządzenia staną się skuteczne z datą ich wejścia w życie chyba że ustalono inaczej, a co za tym idzie, nie stanowią podstawy do żądania zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą.
Treść punktu 6 rozporządzenia 1515/2001 koresponduje z treścią przywołanego wyżej art. 3 tegoż rozporządzenia i wynika z niego, że przyjęte środki stają się skuteczne z data ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą.
Zarzut skargi o naruszeniu art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. , który stanowi, że " Stosowanie zwolnień przyznanych przedsiębiorstwom wyszczególnionym w ust. 1 niniejszego artykułu lub upoważnionym przez Komisję zgodnie z art. 2 ust. 2 jest uwarunkowane przedstawieniem organom celnym państwa członkowskiego ważnej faktury handlowej, która jest zgodna z wymogami określonymi w załączniku. W przypadku nieprzedstawienia takiej faktury stosuje się cło antydumpingowe nałożone w ust. 1 niniejszego artykułu", jest chybiony, bowiem organy w kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzjach nie orzekały na podstawie tego przepisu.
W ocenie Sądu zarzuty skargi o naruszeniu art. 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego nr 723/2011, nakazującego pobieranie cła rozszerzonego od przywozu produktów wysyłanych z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010 oraz zarzuty o braku rejestracji przywozu przedmiotowego towaru i - co za tym idzie - niemożliwości nałożenia rozszerzonego cła antydumpingowego - są bezzasadne.
Rozporządzenie Komisji nr 966/2010 w art. 2 nakazało organom celnym podjęcie właściwych kroków w celu rejestrowania przywozu do Unii niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innej niż stal nierdzewna, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, objętych ściśle określonymi w rozporządzeniu tym kodami CN. Jest to unormowanie mające na celu wyłącznie ochronę interesów wspólnoty przed unikaniem przez importerów uregulowania zobowiązań w zakresie cła antydumpingowego nakładanego z mocą wsteczną. Obowiązek rejestracji oznacza konieczność wprowadzenia do stosownych systemów ewidencyjnych informacji o wprowadzeniu na teren wspólnoty określonego towaru w taki sposób, by możliwym było sprawne i pełne wyegzekwowanie ewentualnie nałożonych ceł antydumpingowych. Zatem jest to instytucja, która gwarantować ma skuteczność wspólnotowej polityki celnej mającej na celu ochronę rynku przed praktykami dumpingowymi. Rejestracja sprowadzonych towarów nie wpływa bynajmniej na sferę praw importerów. Do dokonania rejestracji zobowiązywał organy celne wprost powołany wyżej przepis rozporządzenia nr 966/2010. Zaniechanie tego obowiązku stanowiłoby naruszenie prawa wspólnotowego.
Z przepisów prawa nie wynika bynajmniej, żeby dokonanie rejestracji towarów miało dokonywać się w drodze decyzji administracyjnej, jak twierdzi skarżący. Skarżący powołuje się na art. 4 pkt 5 WKC , z którego wynika, że "decyzja" oznacza każdą czynność administracyjną dotyczącą prawa celnego, podjętą przez organ celny w indywidualnym przypadku, mającą skutki prawne w odniesieniu do jednej lub kilku osób określonych lub mogących zostać określonymi; określenie to obejmuje między innymi wiążącą informację w rozumieniu art. 12. Jednak takiego rozumienia decyzji nie można przenieść na grunt rejestracji przywozu do Unii pewnych kategorii towarów. Decyzją w rozumieniu WKC nie jest jakiekolwiek działanie faktyczne organu celnego, a rejestracja przywozu potwierdza jedynie pewien stan faktyczny. Decyzją administracyjną nie jest np. przyjmowanie zgłoszeń celnych, mimo że czynią to organy celne ( art. 63 WKC).
Przyjęcie przez organ zgłoszenia celnego towaru, co do którego akt prawa wspólnotowego nałożył obowiązek rejestracji jednoznaczne jest z zarejestrowaniem przez organy celne dokonania obrotu. Informacja o tym, że dane towary podlegają rejestracji, w związku z toczącym się postępowaniem wyjaśniającym w sprawie podejrzenia antydumpingu, nie jest kierowana do każdego zgłaszającego taki towar oddzielnie, lecz jest umieszczana w elektronicznej wersji Wspólnotowej Taryfy Celnej.
W tej sytuacji pogląd skarżącego, że jedynym dowodem na fakt dokonania rejestracji towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym jest wypis z rejestru prowadzonego przez ministra właściwego do spraw gospodarki, jest poglądem błędnym.
Stanowiska tego nie zmienia treść pisma Ministerstwa Gospodarki z dnia 22 kwietnia 2011 r., bowiem dotyczy zupełnie innej kwestii - identyfikacji kraju pochodzenia towarów. Także pismo Ministerstwa Finansów z dnia 12 maja 2011 r. nie dotyczy problemu rejestracji towarów, lecz kwestii środków, które mogą być zastosowane wobec towarów wyprodukowanych i wysłanych z Tajlandii. Skarżący nie podnosił wcześniej, że towar pochodzi z Tajlandii - przeciwnie, twierdził, że ma malezyjskie pochodzenie. Twierdzenie takie zawarł także we wniosku o zwrot należności celnych. W aktach brak jakichkolwiek dowodów na poparcie tezy, że towar pochodzi z Tajlandii, wobec czego nie ma podstaw do skutecznego zakwestionowania malezyjskiego pochodzenia towaru.
W ocenie Sądu , dokonującego oceny legalności zaskarżonej decyzji nie tylko pod kątem zarzutów skargi, brak było podstaw do uznania przez organy celne, że w chwili uiszczenia należności celnych przez skarżącego kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC.
Sąd może uwzględnić skargę na decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd, nie stwierdzając tego rodzaju naruszeń, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło