I OZ 675/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. R.o na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 522/13 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 6 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 522/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 6 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż wraz ze złożeniem skargi skarżący- D. R. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 6 marca 2013 r. oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego z dnia 14 lutego 2013 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącego, wystąpienie znacznej szkody będzie polegało na: 1) znacznej szkodzie majątkowej, tymczasowo utraconych korzyściach skarżącego, polegających na zawieszeniu 50% uposażenia, którą to szkodę należy ocenić jako znaczną dla skarżącego, ponieważ praca w Policji jest Jego jedynym źródłem utrzymania, natomiast wypłacane wynagrodzenie będzie stanowiło wartość mniejszą niż wysokość aktualnej płacy minimalnej, 2) niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody niemajątkowej, polegającej na utracie zdrowia skarżącego i Jego rodziny, ponieważ skarżący jako jedyny żywiciel rodziny ma na utrzymaniu żonę i czwórkę dzieci, w tym dwoje niepełnosprawnych, 3) niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody niemajątkowej polegającej na zwiększeniu prawdopodobieństwa utraty dobrego imienia skarżącego i reputacji w środowisku zawodowym oraz pozazawodowym. W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazał w przekonujący i wystarczający sposób zaistnienia w niniejszej sprawie którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji o których stanowi art. 61 §3 P.p.s.a. Sąd I instancji wyjaśnił, iż zawieszenie w czynnościach służbowych oraz związane z tym zawieszenie 50% ostatnio należnego uposażenia, ze swojej istoty pociąga za sobą trudności o charakterze majątkowym. Przedstawione przez skarżącego okoliczności, niewątpliwie świadczące o tego rodzaju problemach, nie wypełniają jednak którejkolwiek z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej o której stanowi art. 61 §3 P.p.s.a. Z załączonego do skargi oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że małżonka skarżącego otrzymuje 1.592 zł tytułem świadczeń rodzinnych i opiekuńczych oraz z zakresu pomocy społecznej (k. 40 akt sądowych). Skarżący sam przyznaje, że nie został pozbawiony uposażenia w całości i otrzymuje z tego tytułu 1.070 zł miesięcznie. Do akt sprawy sądowej dołączone zostały kserokopie decyzji przyznających małżonce skarżącego konkretne świadczenia rodzinne, związane m.in. z niepełnosprawnością dwojga dzieci skarżącego (k. 43-46 akt sądowych). Z tych względów jako niezasadne Sąd uznał twierdzenia skarżącego o powstaniu znacznej szkody majątkowej na skutek zawieszenia wypłaty 50% uposażenia. Poza tym Sąd I instancji podkreślił, że jak stanowi art. 124 ust. 2 ustawy o policji, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Za niezasadną Sąd uznał również podniesioną przez skarżącego przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody niemajątkowej polegającej na zwiększeniu prawdopodobieństwa utraty dobrego imienia. Zdaniem Sądu, okoliczności wskazane w tym zakresie przez skarżącego mają charakter wysoce hipotetyczny i niedookreślony. Nie zostały one w jakikolwiek sposób powiązane z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu szkody, które powinno mieć charakter realny. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył D. R. zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż obiektywnie istniejący stan faktyczny nie odpowiada hipotezie przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. i w konsekwencji uznanie, iż brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W konkluzji zażalenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m. in., że obecnie nie wiadomo jak długo postępowanie karne dotyczące D. R. potrwa, a tym samym jak długo on i jego rodzina będą zmuszeni obejść się bez środków stanowiących 50 % jego uposażenia. Długotrwałe utrzymywanie się stanu zawieszenia, a tym samym długotrwałe umniejszenie przychodów skarżącego- co jest obecnie faktem, a to z racji przedłużenia okresu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych na podstawie nowego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Czarnkowie z dnia 6 maja 2013 r., niewątpliwie już spowodowało wyrządzenie znacznej szkody skarżącemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 ww. ustawy). Jak wynika z przywołanego przepisu, ochrona tymczasowa możliwa jest tylko wtedy, gdy wykonanie aktu grozi wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody lub spowodowaniem skutków, które będą trudne do odwrócenia. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona stronie przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc, odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze, niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Przepis art. 61 § 3 cyt. ustawy zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale, pozwalającym zająć stanowisko. Oznacza to, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi zawierać uzasadnienie powodów, dla których Sąd winien postanowić o wstrzymaniu wykonania decyzji, a obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z powyższego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Sąd natomiast jedynie ocenia, czy w istocie podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę, by Sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną, jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności dające się zweryfikować. Każda decyzja pociąga za sobą określone skutki prawne. Jednakże wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest tylko wtedy, gdy grozi wyrządzeniem – co należy podkreślić – znacznej szkody lub spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, a więc skutki przewyższające naturalne następstwa wydanej przez organ decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Pomimo, iż, jak wynika z akt sprawy, sytuacja materialna skarżącego jest trudna, to jednak okoliczność ta nie może stanowić wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy bowiem wskazać, że D. R. swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnił – po pierwsze – stwierdzeniem, że jej wykonanie spowoduje znaczne ograniczenie środków utrzymania jego oraz jego rodziny. Sąd uznał jednak, że ta okoliczność nie daje podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem ograniczenia środków utrzymania (50% uposażenia) utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy też niemożnością przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy. Niewątpliwie obniżenie uposażenia skarżącego, jako skutek zaskarżonej decyzji, spowoduje obniżenie poziomu życia jego i jego rodziny, lecz nie jest to skutek stwarzający niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów czy niemożność przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy. Wszak obniżenie środków utrzymania, nawet o 50% przysługującego dotąd uposażenia, nie oznacza jeszcze, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czyli niebezpieczeństwo dla zdrowia lub życia skarżącego lub jego rodziny, ewentualnie dla jego majątku. Poza tym, zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), po zakończeniu postępowania karnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu. Podkreślić również trzeba, iż zaskarżona decyzja nie powoduje zwolnienia skarżącego ze służby, a jedynie zawiesza w wykonywaniu obowiązków służbowych. Jedynie gdy okres zawieszenia przekroczy 12 miesięcy, to zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2007r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) może nastąpić zwolnienie policjanta ze służby. Jednakże stosownie do art. 42 ust. 1 powołanej ustawy uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Ponadto zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za miesiąc służby. Dodać należy, że stosownie do art. 42 ust. 6 tej ustawy okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust.1, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust. 1. Okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia, nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego biegu. Przepisy te na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego, a więc mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Z powyższego wynika, że wykonanie ewentualnego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby ma charakter odwracalny. W niniejszym postępowaniu zaskarżono decyzję wydaną w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza w obowiązkach służbowych, a nie zwolnienie ze służby. W przypadku zawieszenia w obowiązkach służbowych nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jeżeli skarżący zostanie zwolniony ze służby wobec upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, to będzie mógł się domagać w przypadku wyroku uniewinniającego w postępowaniu karnym lub umorzenia takiego postępowania przywrócenia do służby oraz wypłaty świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 61 § 3 P.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.