IV SA/Wa 2347/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę IV SA/Wa 2347/12 U Z A S A D N I E N I E I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania P. w T. (dalej "Stowarzyszenia") od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] W. (dalej "Zarządu Dzielnicy"), orzekającej o nieodbieraniu Z. P. (dalej "właścicielowi psa" albo "właścicielowi") psa rasy owczarek niemiecki (dalej "psa"), utrzymywanego na posesji przy ulicy [...] w W.: (1) uchyliło decyzję Zarządu Dzielnicy w mocy, (2) umorzyło postępowanie przed organem I instancji. II. Zaskarżona decyzja SKO z dnia [...] lipca 2012 r. zapadła w następującym stanie faktycznym: 1. W dniu 1 kwietnia 2012 r. Stowarzyszenie dokonało odebrania psa właścicielowi w trybie przewidzianym w art.7 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r., Nr 106, poz.1002 j.t. z późn.zm.), zawiadamiając o tym fakcie Burmistrza Dzielnicy [...] (dalej "Burmistrza") w dniu [...] kwietnia 2012 r. 2. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Burmistrz wszczął postępowania administracyjne w przedmiocie czasowego odebrania psa właścicielowi. 3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Zarząd Dzielnicy orzekł o nieodbieraniu psa właścicielowi. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Zarząd Dzielnicy wskazał w szczególności, powołując się w tym zakresie na wnioski wynikające ze zgromadzonego w niniejszej sprawie obszernego materiału dowodowego, że w sprawie tej nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art.7 ust.3 ustawy o ochronie zwierząt, uzasadniające odebranie zwierzęcia jego właścicielowi przez Stowarzyszenie. Organ uznał zatem, że zarówno stan zdrowia psa, jak i sposób sprawowanej nad nim opieki nie dawały Stowarzyszeniu podstaw do uznania, że w sprawie wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W świetle powyższych okoliczności nie ma zatem podstaw do wydania decyzji o czasowym odebraniu psa właścicielowi. 4. Stowarzyszenie wniosło do SKO odwołanie od decyzji Zarządu Dzielnicy, zarzucając tej decyzji zarówno naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego, prowadzące do nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w konsekwencji wadliwego merytorycznie rozstrzygnięcia. III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. odwołanie Stowarzyszenia od decyzji Zarządu Dzielnicy, SKO: (1) uchyliło decyzję Zarządu Dzielnicy w mocy, (2) umorzyło postępowanie przed organem I instancji, stwierdzając jego bezprzedmiotowość. W ocenie organu odwoławczego bezprzedmiotowość postępowania w niniejszej sprawie wiąże się z faktem, że przed wydaniem orzeczenia przez organ I instancji pies zmarł w wyniku poddania go w dniu 16 maja 2012 r. eutanazji śródoperacyjnej. Postępowanie w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi może toczyć się wyłącznie w odniesieniu do zwierzęcia żyjącego. Śmierć zwierzęcia oznacza brak przedmiotu postępowania administracyjnego, pociągający za sobą konieczność umorzenia tego postępowania. IV. Stowarzyszenie wniosło do Sądu skargę na decyzję SKO, zarzucając zaskarżonej decyzji: - niezasadne zastosowanie w sprawie art.105 par.1 k.p.a., w sytuacji w której umorzenie postępowania można było co do zasady rozważać tylko na podstawie art.105 par.2 k.p.a., niemniej wobec braku stosownego wniosku Stowarzyszenia w tym zakresie umorzenie postępowania także i na tej podstawie nie było dopuszczalne, - nieuwzględnienie regulacji zwartej w art.7 ust.4 ustawy o ochronie zwierząt (nieorzeczenie o kosztach transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia), - nieuwzględnienie faktu, że niezależnie od śmierci psa jego odebranie przez Stowarzyszenie powinno być zatwierdzone decyzją o odbiorze psa. Stowarzyszenie podniosło, że w sprawie o analogicznym stanie faktycznym SKO orzekło w sposób odmienny od tego, jaki ma miejsce w zaskarżonej obecnie decyzji. V. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja SKO nie narusza prawa. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W ocenie Sądu naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie. VII. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją SKO było odebranie pasa właścicielowi w trybie uregulowanym w art.7 ustawy o ochronie zwierząt. Uregulowania przywołanej ustawy, dotyczące wskazanej wyżej kwestii, przedstawiają się następująco: 1. Przepis art.7 ust.1 ustawy o ochronie zwierząt przewiduje instytucję czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji administracyjnej. Stosownie do przywołanego przepisu zwierzę traktowane w sposób określony w art.6 ust.2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art.7 ust.1a ustawy). Wskazane wyżej przepisy regulują zatem sytuację, w której w związku ze stwierdzeniem znęcania się nad zwierzęciem (przejawy takiego znęcania się wyszczególniono w art.6 ust.2 ustawy), organ gminy orzeka decyzją administracyjną o czasowym pozbawieniu właściciela lub opiekuna zwierzęcia władztwa nad tym zwierzęciem i o przekazaniu go podmiotowi wyspecjalizowanemu w opiece nad zwierzętami. Kolejność czynności podejmowanych w trybie uregulowanym w cytowanych przepisach przedstawia się zatem następująco – najpierw ma miejsce wydanie orzeczenia w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia i przekazanie go podmiotowi wyspecjalizowanemu, a następnie, w wykonaniu tego orzeczenia, faktyczne pozbawienie właściciela albo opiekuna władztwa nad zwierzęciem i przekazanie go wyscpecjalizowanemu podmiotowi. 2. W przepisie art.7 ust.3 ustawy uregulowano natomiast sytuację o charakterze szczególnym, tj. sytuację, w której w pierwszej kolejności dochodzi do pozbawienia właściciela albo opiekuna zwierzęcia władztwa nad tym zwierzęciem, a dopiero potem do wydania orzeczenia w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Stosownie zatem do przywołanego przepisu, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. 3. Przepisy art.7 ust.4 i 5 ustawy regulują kwestię pokrywania kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3. Stosownie zatem do art.7 ust.4 kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Stosowanie natomiast do art.7 ust.5 do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych wyżej uregulowań prawnych prowadzi do następujących wniosków: 1. W niniejszej sprawie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art.7 ust.3 ustawy, tj. najpierw, w dniu 1 kwietnia 2012 r. doszło do odebrania przez Stowarzyszenie zwierzęcia jego właścicielowi, a następnie wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie odebrania zwierzęcia. 2. Organ I instancji zgromadził obszerny materiał dowodowy sprawy, w wyniku oceny którego stwierdził brak podstaw do orzekania o czasowym odebraniu psa jego właścicielowi. W szczególności organ przyjął, że stan zdrowotny psa oraz sposób sprawowania nad nim opieki przez jego właściciela nie uzasadniały zastosowania daleko idącego środka w postaci jego odebrania przez Stowarzyszenie na podstawie art.7 ust.3 ustawy. Organ odwoławczy uznał natomiast, że okolicznością warunkującą przedmiotowość postępowania administracyjnego o odebranie zwierzęcia właścicielowi jest to, aby zwierzę, którego postępowanie dotyczy, żyło w dacie orzekania. Wychodząc z tego punktu widzenia SKO przyjęło, że z uwagi na śmierć zwierzęcia, która miała miejsce jeszcze przed wydaniem decyzji organu I instancji, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, co stanowi przesłankę do jego umorzenia. 3. Podkreślenia wymaga, że literalna wykładnia art.7 ust.3 ustawy w części tego przepisu, odnoszącej się do kompetencji organu administracji publicznej, stanowi podstawę do formułowania wniosku, że przedmiotem orzekania organu, zawiadomionego o odebraniu zwierzęcia przez podmiot wskazany w pierwszej części art.7 ust.3 ustawy, jest wyłącznie ocena, czy zachodzą przesłanki do czasowego odebrania psa, tj. ocena odnosząca się wyłącznie do stanu zwierzęcia, istniejącego w dniu orzekania, natomiast poza tym zakresem pozostaje kwestia oceny okoliczności zaistniałych wcześniej, tj. ocena istnienia podstaw do dokonania odebrania zwierzęcia przez podmioty wskazane w art.7 ust.3 ustawy (zatwierdzenia tego odebrania, potwierdzenia jego prawidłowości). Stanowisko SKO uznać należy za konsekwencję tak rozumianej, literalnej wykładni art.7 ust.3 ustawy. Z tego punktu widzenia stwierdzenie, że zwierzę, którego dotyczy postępowanie nie żyje w dniu orzekania, musi prowadzić do uznania tego postępowania za bezprzedmiotowe i w efekcie do jego umorzenia. 4. Argumentacji tego rodzaju nie można obalić w oparciu o przesłanki, które Stowarzyszenie wyprowadziło z art.105 k.p.a., albowiem poza sporem jest, że w toku każdego postępowania administracyjnego, prowadzący je organ winien z urzędu, tj. niezależnie od inicjatywy stron, kontrolować, czy nie zachodzi bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania, a tym samym konieczność jego umorzenia. Podkreślenia wymaga, że przesłanką do umorzenia postępowania jest w świetle art.105 par.1 k.p.a. jego bezprzedmiotowość, której zakresu nie można redukować wyłącznie do sytuacji, o której mowa w art.105 par.2 k.p.a., tj. do. cofnięcia przez stronę (będącą wnioskodawcą) wniosku. Wprawdzie wskazane w tym przepisie cofnięcie wniosku przez wnioskodawcę może prowadzić do bezprzedmiotowości postępowania, ale tylko o tyle o ile nie wystąpią wskazane w przepisie przesłanki negatywne (nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym). Nie można jednakże tracić z pola widzenia faktu, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie występuje wyłącznie w razie cofnięcia wniosku przez wnioskodawcę, a w szczególności wtedy, gdy – nawet w sytuacji, w której wnioskodawca podtrzymywałby swój wniosek – sprawa będąca przedmiotem wniosku nie należy do drogi administracyjnej, ewentualnie gdy, tak jak stwierdziło SKO, przedmiot którego dotyczyło postępowanie (konieczność pozbawienia władztwa nad zwierzęciem) przestał w toku postępowania administracyjnego istnieć. Niezależnie od powyższych uwarunkowań podkreślić stanowczo należy, że pomimo tego, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. Stowarzyszenie wniosło do Burmistrza o wydanie decyzji w sprawie czasowego odebrania psa, postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte na wniosek Stowarzyszenia, a z urzędu. 5. Odnośnie podniesionej przez Stowarzyszenie kwestii, o której mowa w art.7 ust.4 i 5 ustawy (obciążenie dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia) podkreślenia wymaga, że z przywołanych przepisów nie wynika bezwzględny obowiązek orzekania o kosztach wprost w decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W ocenie Sądu powyższe nie wyklucza orzekania w tym zakresie odrębną decyzją administracyjną. W świetle powyższych okoliczności skargę, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.