VI SA/Wa 2481/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi S. H. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej zwany dalej "Prezesem UKE" utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...] o zwrocie podania wniesionego przez S. H., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "I." zwanego dalej "skarżącym" w sprawie ustalenia warunków dostępu I. do budynków W., posadowionych na nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], [...], stanowiącej działkę ewidencyjną o numerze [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczysta nr [...] oraz miejsc w powyższych budynkach, w których zbiegają się kable, w celu zapewnienia telekomunikacji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] grudnia 2011 r. I. w trybie art. 30 w zw. z art. 20 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), zwaną dalej "ustawą o wspieraniu rozwoju" złożył do Prezesa UKE wniosek z dnia [...] grudnia 2011 r. o wydanie decyzji w sprawie zmiany treści umowy wiążącej I. ze W. poprzez ustalenie, że "przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu przysługuje prawo nieograniczonego dostępu do nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] a także jej miejsc wspólnych, w tym pomieszczeń telekomunikacyjnych i dachu na których zostały zainstalowane urządzenia. Prawo dostępu przysługuje przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu i osobom przez niego upoważnionym, które mają obowiązek na żądanie W. wylegitymować się stosownym upoważnieniem. Prawo to jest przyznawane wyłącznie w celu konserwacji, eksploatacji, eliminowania ewentualnych awarii urządzeń telekomunikacyjnych i linii sieciowych. Dostęp, o którym mowa powyżej ograniczony jest zasadami korzystania z przedmiotowej nieruchomości w sposób zgodny z obowiązującym prawem i normami, a także nie może on utrudniać dostępu do innych mediów i wpływać na zmiany konstrukcyjne budynków posadowionych na nieruchomości". W uzasadnieniu wniosku I. wskazał, że prowadzi działalność telekomunikacyjną na podstawie wpisu do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych pod numerem [...]. Na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] ma już swoje okablowanie zainstalowane na podstawie umowy użyczenia zawartej z deweloperem A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Skarżący podniósł, że w jego ocenie, pomimo wyodrębnienia lokali i rozwiązania w. na nieruchomości umowa zawarta z developerem do dnia dzisiejszego obowiązuje i nie została wypowiedziana. I. wskazał również, że obowiązywanie przedmiotowej umowy zostało potwierdzone przez Urząd Komunikacji Elektronicznej w stanowisku wyrażonym w piśmie datowanym na [...] lutego 2009 r., niemniej fakt obowiązywania umowy jest kwestionowany przez Zarząd W. I. oświadczył, że od kilku lat prowadzi rozmowy ze W. na temat jego dostępu do infrastruktury i do dnia dzisiejszego strony nie doszły do porozumienia. Jednocześnie skarżący poinformował, że w chwili obecnej świadczy usługi na nieruchomości 17 abonentom. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. W. na żądanie Prezesa UKE przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2011 r. Podała, że nie wiąże jej umowa zawarta przez I. z developerem oraz, że nie sprzeciwia się świadczeniu usług telekomunikacyjnych przez skarżącego w przedmiotowej nieruchomości, z tym, że powinien on zawrzeć ze W. stosowne umowy. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. I. zmodyfikował wniosek z dnia [...] grudnia 2011 r. w ten sposób, że wniósł o wydanie przez Prezesa UKE na podstawie art. 22 ustawy o wspieraniu rozwoju decyzji w sprawie dostępu I. do jego infrastruktury teletechnicznej położonej w nieruchomości przy ul. [...] w [...], nakazującej aby W. udzieliła I. "dostępu do nieruchomości tj. wszystkich budynków osiedla [...], położonego w [...] przy ul. [...] oraz miejsc w budynkach w których zbiegają się kable (dalej "nieruchomość") celem uregulowania dostępu S. H. do nieruchomości w związku z dostarczanym przez niego sygnałem telekomunikacyjnym na rzecz mieszkańców w/w W.". W dniu [...] lutego 2012 r. skarżący doprecyzował wniosek z dnia [...] grudnia 2011 r., zmieniony pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. w ten sposób, że wnosząc o zapewnienie dostępu do jego infrastruktury telekomunikacyjnej zainstalowanej na terenie nieruchomości wskazał, "że oprócz legalizacji zamierza również modernizować położoną przez niego infrastrukturę telekomunikacyjną posadowioną na nieruchomości przy ul. [...] w [...] poprzez wymianę aktywnych urządzeń". Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes UKE powołując się na art. 66 § 3 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego zwrócił podanie wniesione przez S. H. uznając, że zostało wniesione do organu niewłaściwego oraz, że w niniejszej sprawie właściwy jest sąd powszechny. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy z wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. Zawiadomieniem z dnia [...] września 2012 r. Prezes UKE zawiadomił I. o dokonaniu podziału dotychczasowego postępowania na dwa odrębne informując, że pod dotychczasowym numerem jest prowadzone postępowanie w przedmiocie bezumownego korzystania przez skarżącego z nieruchomości, zaś pod numerem [...] organ prowadzi postępowanie w sprawie dostępu I. do nieruchomości w celu zapewnienia telekomunikacji za pomocą sieci światłowodowej. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ podtrzymał stanowisko, iż nie posiada kompetencji w zakresie roszczeń I. , albowiem skarżący korzysta już z nieruchomości, świadcząc usługi telekomunikacyjne mieszkańcom budynków posadowionych na nieruchomości, aczkolwiek brak jest podstawy prawnej do tego korzystania. Powoływany przez skarżącego art. 30 ustawy o wspieraniu rozwoju dotyczy sytuacji, gdy nie występuje stan "zapewnienia komunikacji" przez przedsiębiorcę żądającego dostępu do tego budynku. Przepis ten należy zatem stosować w sytuacji, w której przedsiębiorca telekomunikacyjny ma zamiar zainstalować własną sieć telekomunikacyjną w tym właśnie celu. Natomiast w niniejszej sytuacji korzystanie ma już miejsce zaś podmiot korzystający nie posiada żadnego tytułu prawnego uprawniającego go do tego korzystania i żąda uregulowania tego stanu faktycznego na drodze administracyjnej, co jest niemożliwe, gdyż co do zasady organ jest obowiązany w drodze decyzji ukształtować stosunek prawny pomiędzy stronami na przyszłość. Nie jest zatem dopuszczalne (poza wyjątkami wynikającymi wprost z przepisu ustawy) regulowanie stosunku prawnego wstecz. Z oświadczeń składanych przez I. bezspornie wynika, że na nieruchomości wykonał okablowanie teleinformatyczne i zainstalował anteny służące do przesyłu sygnału teleinformatycznego drogą radiową. W tej sytuacji skarżący ma dostęp do nieruchomości, tylko, że jest on zakłócony przez działanie W. i w związku z tym występuje on do Prezesa UKE o uregulowanie tego stanu faktycznego. Skarżący obecnie korzysta z nieruchomości, nie mając tytułu prawnego i w związku z tym występuje on do Prezesa UKE o uregulowanie tego stanu faktycznego. Organ podkreślił, że umowa zawarta w dniu [...] listopada 2004 r. pomiędzy I. a A. dotyczy tylko tych podmiotów, natomiast niereguluje praw i obowiązków W. Była to bowiem umowa wymierzająca skutek obligacyjny a nie rzeczowy i prawa oraz obowiązki z niej wynikające nie przeszły na nowego właściciela nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Prezes UKE nie był uprawniony do zmiany umowy zawartej przez I. z A., albowiem w świetle art. 22 ust. 4 w zw. z art. 23 ust. 1 i w związku z art. 30 ust. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju Prezes UKE może wydać decyzję o zmianie umowy w sprawie dostępu do budynku, o którym mowa w art. 30 ust. 1 tej ustawy wówczas, gdy pomiędzy stronami tej umowy nie doszło do porozumienia w oznaczonych kwestiach, co do jej zmiany. Prezes wydaje więc stosowne rozstrzygnięcie w razie sporu zaistniałego między stronami umowy w sprawie dostępu do budynku. Organ podtrzymał stanowisko, zawarte w poprzednim postanowieniu, że skoro I. jest właścicielem infrastruktury telekomunikacyjnej zainstalowanej na nieruchomości i właściciel tej nieruchomości zakłóca korzystanie z tej infrastruktury, a jednocześnie nie doszło do zawarcia pomiędzy tymi stronami umowy w przedmiocie korzystania z nieruchomości, uzyskanie przez skarżącą dostępu do nieruchomości może znaleźć oparcie w treści art. 305 1 kodeksu cywilnego tj. na drodze ustanowienia tzw. służebności przesyłu postanowieniem, wydanym przez sąd powszechny. Z tych względów należało podanie, wniesione przez skarżącego zwrócić na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Na postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] września 2012 r. S. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. błędną ocenę stanu faktycznego i prawnego poprzez stwierdzenie, iż Prezes UKE nie jest organem właściwym w niniejszej sprawie, 2. błędna ocenę stanu prawnego poprzez naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 maja 2010 roku o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych i niewydanie decyzji w sprawie, 3. rażące naruszenie interesów strony skarżącej polegające na braku dostatecznego uzasadnienia na jakiej podstawie Prezes UKE uznał się za niewłaściwy w niniejszej sprawie. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że art. 30 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych nie precyzuje, iż Prezesowi UKE nie przysługuje prawo legalizacji zaistniałego stanu rzeczy. Poza tym na podstawie przepisów tej ustawy Prezesowi UKE przysługuje prawo do modyfikacji umowy, którą zawarł z deweloperem i może dokonać zmiany A. na W. Skoro Prezes UKE nie może regulować stosunku prawnego wstecz to niech ureguluje ten stosunek na przyszłość. Ustanowienie służebności na drodze postępowania przed Sądem powszechnym jest praktycznie niemożliwe z uwagi na mnogość uczestników postępowania - są nimi bowiem wszyscy właściciele wyodrębnionych lokali. Zdaniem skarżącego Prezes UKE nie skorzystał z kompetencji mu przysługujących na mocy ustawy co jest sprzeczne z intencją ustawodawcy, który wprowadzając ustawę z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych miał na celu ułatwienie prowadzenia działalności przedsiębiorcom telekomunikacyjnym, który często prowadząc działalność nie mieli zawartych wiążących umów z właścicielami nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] maja 2013 r. skarżący podniósł, że domaga się uregulowania na przyszłość korzystania z nieruchomości a nie, jak twierdzi organ zalegalizowania stanu korzystania z nieruchomości z mocą wsteczną. Okablowanie budynku nie jest jednoznaczne z dostępem do nieruchomości, który jest stale zakłócany przez W., czego konsekwencją była sprawa sądowa o przywrócenie posiadania, którą skarżący wygrał. Poza tym nieuprawnione jest posługiwanie się analogią do art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym zezwolenie wydane w tym trybie powinno być wydane przed rozpoczęciem procesu inwestycyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga S. H. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., który stanowił podstawę zaskarżonego postanowienia "jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest Sąd, organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu z uprzednim pouczeniem". W niniejszej sprawie Prezes UKE skorzystał z uprawnienia przewidzianego w niniejszym przepisie albowiem uznał, że swojego żądania w sprawie zalegalizowania korzystania z nieruchomości i z okablowania budynków na niej posadowionych skarżący może dochodzić na drodze postępowania sądowego tj. o ustanowienie służebności przesyłu. Stanowisko Prezesa UKE, według oceny Sądu, zasługuje na uwzględnienie. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że skarżący w dniu [...] listopada 2004 r. zawarł z developerem A. umowę użyczenia zespołu budynków usytuowanych na nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], na podstawie której wykonał na osiedlu "[...]" w [...] przy ul. [...] okablowanie teleinformatyczne i zainstalował anteny służące do przesyłu sygnału teleinformatycznego drogą radiową. W wyniku ustanowienia odrębnej własności lokali w tej nieruchomości i przeniesienia własności tych lokali przez A., ukonstytuowała się W. Wobec zmiany właściciela umowa używania z [...] listopada 2004 r. przestała obowiązywać i zaistniała konieczność prawnego uregulowania korzystania przez skarżącego z nieruchomości i znajdującego się na niej okablowania. Wobec tego, że nie doszło do porozumienia między skarżącym a w. skarżący wystąpił do Prezesa UKE o wydanie decyzji, w której organ ustali warunki dostępu firmy skarżącego do budynków W. oraz miejsc w powyższych budynkach, w których zbiegają się kable w celu zapewnienia telekomunikacji. Skarżący w toku postępowania administracyjnego dwukrotnie zmieniał złożony wniosek. Ostatecznie pismem z dnia [...] lutego 2012 r. oprócz nakazania W., aby udzieliła skarżącemu dostępu do przedmiotowej nieruchomości oraz do miejsc w budynkach w których zbiegają się kable w związku z dostarczonym przez niego sygnałem telekomunikacyjnym na rzecz mieszkańców W. S. H. domagał się stosownego rozstrzygnięcia w związku z planowaną przez niego modernizacją infrastruktury telekomunikacyjnej poprzez wymianę aktywnych urządzeń. Z tego względu w toku ponownego rozpoznania sprawy Prezes UKE zawiadomieniem z dnia [...] września 2012 r. zawiadomił stronę o dokonaniu podziału dotychczasowego postępowania na dwa odrębne, jedno dotyczące zalegalizowania bezumownego korzystania przez skarżącego z nieruchomości a drugi w sprawie dostępu I. do nieruchomości w celu zapewnienia telekomunikacji za pomocą sieci światłowodowej. Skarżone postanowienie zostało wydane w pierwszej sprawie, w której skarżący wyjaśnił, że po zmianie właściciela nie może dojść do porozumienia ze W. w sprawie korzystania przez niego z nieruchomości i dostępu do położonych przez niego kabli telekomunikacyjnych a w związku z powyższym domaga się, aby organ wydał stosowną decyzję w powyższym przedmiocie. Prezes UKE uznał się za niewłaściwy do orzekania w powyższym przedmiocie uznając, że sprawę tę powinien rozstrzygnąć sąd powszechny. Według oceny Sądu stanowisko organu jest trafne. Sąd zgadza się z organami, że art. 22 ustawy o wspieraniu rozwoju, na który powołuje się skarżący ma zastosowanie w sytuacji, gdy przedsiębiorca telekomunikacyjny ubiega się o dostęp do nieruchomości i infrastruktury technicznej w sytuacji, gdy w rzeczywistości dostępu tego nie posiada albo w przypadku, gdy jego prawnie uregulowane korzystanie z nieruchomości i kabli telekomunikacyjnych ulega zakłóceniu. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Skarżący wszedł bowiem w posiadanie zależne nieruchomości na podstawie umowy z 2004 r. zawartej z developerem budynku. Jednakże umowa ta wiązała tylko strony, które ją zawarły. W sytuacji, gdy zmienił się właściciel nieruchomości, bowiem ukonstytuowała się W., zaistniała potrzeba ponownego prawnego uregulowania korzystania z nieruchomości i okablowania na niej się znajdującego przez skarżącego. Bezsporne jest, że do chwili obecnej skarżący korzysta z nieruchomości i położonej przez niego infrastruktury tylko, że czyni to bez tytułu prawnego. Wszelkie zakłócenia w korzystaniu czynione przez W. znajdowały finał w sądzie powszechnym, w którym skarżący dochodził ochrony swojego posiadania w drodze procesu posesoryjnego. W powyższej sytuacji słuszne jest stwierdzenie organu, że poprzez wydanie decyzji skarżący domaga się prawnego uregulowania bezumownego korzystania przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem skoro skarżący i W. nie mogą dojść do porozumienia i zawrzeć stosownej umowy, skarżący powinien dochodzić swoich roszczeń przed sądem powszechnym. Z tego względu Sąd nie podzielił słuszności zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organ prawa materialnego jak również przepisów postępowania. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i należycie uzasadnił swoje stanowisko odnośnie braku kompetencji do orzekania w niniejszej sprawie i zastosowanie art. 66 § 3 k.p.a. Wobec bezzasadności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.