II SA/Ol 284/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013r. sprawy ze skargi E. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia dotyczącego projektu podziału nieruchomości oddala skargę Postanowieniem z dnia [...], po wszczęciu postępowania z urzędu, Wójt Gminy pozytywnie zaopiniował projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie C., Gmina K., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy K., na nowo utworzone działki zgodnie z przedłożonym projektem podziału. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) zwanej dalej: u.g.n. Na powyższe postanowienie E.Ś. - właściciel sąsiednich działek wniósł zażalenie podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 93 ust. 3 u.g.n. Działka nr [...] podlegająca podziałowi stanowi bowiem drogę publiczną, z której on korzysta. Podzielenie nieruchomości w sposób wskazany we wstępnym planie podziału nieruchomości skutkować będzie brakiem odpowiedniego dostępu do drogi publicznej działek należących do skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Wójta Gminy w dniu [...]. Stroną w tej sprawie była Gmina K. - właściciel dzielonej nieruchomości, innym podmiotom nie został przyznany przymiot strony. W tej sytuacji wraz z upływem 7 dni od dnia wydania postanowienia, tj. w dniu 14 kwietnia 2012 r. postanowienie stało się ostateczne. Należało przyjąć, że w przypadku Gminy K. dzień wydania postanowienia jest tożsamym z dniem jego doręczenia. W ocenie Kolegium, zażalenie w tej sprawie mogło zostać wniesione najpóźniej w dniu 13 kwietnia 2012 r. tymczasem E.Ś. wniósł je dopiero w dniu 13 lipca 2012 r., a zatem już po upływie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie organ zaznaczył, że nie badał, czy skarżący był stroną tego postępowania. Na powyższe postanowienie E.Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 12, art. 28 i art. 57 § 5 pkt 2 kpa. w związku z art. 126 i art. 109 kpa. W uzasadnieniu podniesiono, że postanowienie organu zostało doręczone skarżącemu dopiero w dniu 6 lipca 2012 r., przy czym zawarto w nim pouczenie, że termin do wniesienia zażalenia rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia tego postanowienia. Zatem złożone w dniu 13 lipca 2012 r. zażalenie zostało wniesione przez skarżącego z zachowaniem terminu. Zdaniem skarżącego, jest on stroną tego postępowania co wynika z treści art. 28 kpa., przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów kodeksu cywilnego. Postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. w związku z czym powinno zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia. Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. skarżący podniósł, że zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nie można utrudniać dojazdu do działek osobom trzecim. Przedmiotowa droga, której dokonano podziału była drogą gminną gruntową i ostatnio tylko on z niej korzystał. Jednak po wydaniu postanowienia przez organ I instancji dojazd do jego działki został znacznie utrudniony. O wydanym postanowieniu dowiedział się dopiero pod koniec czerwca 2012 r., wcześniej nie złożył na nie zażalenia, gdyż postanowienie nie zostało mu doręczone. Z kolei pełnomocnik organu wyjaśnił, że przed organem I instancji toczy się już postępowanie wznowieniowe co do postanowienia podziałowego, a przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym toczą się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej oraz postanowienia dotyczącego projektu podziału nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Zaskarżonemu postanowieniu nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem kontroli Sądu było jedynie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którym organ stwierdził, że zażalenie E.Ś. na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie pozytywnego zaopiniowania projektu podziału nieruchomości, zostało wniesione z uchybieniem terminu. Sąd nie badał natomiast, czy postanowienie Wójta Gminy zostało wydane z naruszeniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm) dalej: kpa., organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności zażalenia oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia organu I instancji. W razie ustalenia, że zażalenie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). W myśl art. 141 § 2 kpa. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie brał udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie C., Gmina K., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy K. Wójt Gminy za stronę tego postępowania uznał jedynie Gminę K. - właściciela nieruchomości podlegającej podziałowi, w związku z czym wydane przez organ w dniu [...] postanowienie nie zostało doręczone skarżącemu. Postanowienie to zostało przesłane skarżącemu do wiadomości na jego wniosek dopiero w dniu 6 lipca 2012 r., gdy została już wydana decyzja z dnia [...] zatwierdzająca projekt podziału działki nr [...] obręb C. i uzyskała ona walor ostateczności. Należy wyjaśnić w tym miejscu, że stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji służy możliwość dochodzenia swoich interesów za pomocą środków zaskarżenia w postaci: odwołania, wniosku o wznowienie postępowania, czy zażalenie. Dopóki decyzja bądź postanowienie organu I instancji nie stanie się ostateczne, dopóty stronie nieuczestniczącej w postępowaniu służy prawo do wniesienia zwykłego środka zaskarżenia do organu II instancji. Natomiast w przypadku, gdy decyzja lub postanowienie uzyskuje przymiot ostateczności, z uwagi na fakt, że w zakreślonym ustawowym terminie nie zostanie złożony środek zaskarżenia, to wówczas nie można już wnieść odwołania/zażalenia, a jedynie można żądać wszczęcia nadzwyczajnego trybu postępowania w postaci wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2013 r., VII SA/Wa 1565/12, dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji, gdy strona nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem I instancji i nie zostało jej doręczone postanowienie, termin do wniesienia zażalenia jest liczony od daty doręczenia (ogłoszenia) postanowienia stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotowe postanowienie. Upływ tego terminu oznacza, że postanowienie staje się ostateczne (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Ga 1784/03, dostępne w CBOSA). Skoro w postępowaniu w sprawie zaopiniowania projekt podziału nieruchomości jako strona brała udział jedynie Gmina K. - będąca właścicielem dzielonej nieruchomości, to termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] dla stron, które nie brały udziału w tym postępowaniu, musi być liczony od daty doręczenia tego postanowienia Gminie K. Należy zgodzić się z Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie termin wydania postanowienia przez Wójta Gminy jest tożsamy z terminem jego doręczenia Gminie K. Ponieważ skarżący nie brał udziału w tym postępowaniu i nie doręczono mu postanowienia z dnia [...], to mógł on skutecznie wnieść zażalenie jedynie do 13 kwietnia 2012 r. Tymczasem skarżący wniósł zażalenie dopiero 13 lipca 2012 r. W tej sytuacji zasadnie Kolegium zaskarżonym postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.