I SA/Wa 500/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] stycznia 2013 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] listopada 2012 r. nr [...] odmawiającą H.R. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...], [...] w jakiej grunt ten nie został oddany w użytkowanie wieczyste, [...] oraz [...] z obrębu [...]. Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1045 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Orzeczeniem administracyjnym z [...] listopada 1960 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Decyzją z [...] listopada 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tego orzeczenia bowiem wniosek dekretowy został złożony przez podmiot nieuprawniony i nie wywołał, wobec tego, skutków prawnych. Pełnomocnik F.W.[...], dawnej właścicielki nieruchomości złożył wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w dniu 28 grudnia 1988 r. Z karty inwentaryzacyjnej nieruchomości, sporządzonej [...] listopada 1948 r. wynika, że budynek frontowy, oficyna lewa i prawa zostały objęte I kategorią zniszczeń. Budynki te mają odpowiednio 7 i 6 kondygnacji. Budynek frontowy na poziomie parteru ma 16 izb, natomiast oficyna na poziomie parteru posiada 17 izb. Organ przytaczając treść art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stwierdził, że warunek określony w art. 214 ust. 2 powołanej ustawy nie został spełniony co do ilości izb, gdyż ich liczba przekracza 20. Ponadto działka nr [...] została zajęta pod drogę publiczną – ul. [...] a zgodnie z art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu. Uzasadnia to odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. H.R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przepis art. 214 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ograniczając odszkodowanie m. in. tylko do właścicieli działek zabudowanych domami, w których liczba izb nie przekracza 20 jest niezgodny z Konstytucją RP różnicując jego adresatów z punktu widzenia ochrony prawa do odszkodowania za wywłaszczenie, o którym mowa w art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Ponadto narusza podstawowe wolności i prawa wpisane w art. 32 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji. W ocenie skarżącego ma tu miejsce sytuacja analogiczna tak jak w przepisie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co do którego Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z 13 czerwca 2011 r. sygn. akt SK 41/09, orzekł o niekonstytucyjności ust. 2 tego przepisu w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczącej odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy W. lub państwa na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. inne niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r. i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 214 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20 oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Przesłanki zwrotu nieruchomości, określone w art. 214 ust. 1 i 2 powołanej ustawy muszą być spełnione kumulatywnie. Z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń faktycznych organu wynika, że poprzednia właścicielka przedmiotowej nieruchomości [...] – matka skarżącego F.W. [...] zgłosiła wniosek o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste w dniu 28 grudnia 1988 r., a więc przed upływem terminu określonego w ust. 214 ust. 1 u.g.n. Z licznej, dobrze zachowanej, dokumentacji archiwalnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości wynika, że na dzień wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, czyli na dzień 21 listopada 1945 r. nieruchomość była zabudowana budynkiem frontowym i dwiema oficynami. Liczba izb w każdym z tych budynków przekraczała 20. Wobec tego prawidłowo organ uznał, że warunek określony w powołanym art. 214 ust. 2 u.g.n. a dotyczący wymogu by działka była zabudowana domem, w którym liczba izb nie przekracza 20 nie został w tej sprawie spełniony, wobec tego nie ma podstaw do oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Niezasadnie skarżący zarzuca niekonstytucyjność przepisu art. 214 ust. 2 u.g.n. Należy w tym miejscu przypomnieć, że ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.) w art. 82 (przed ogłoszeniem tekstu jednolitego z 1991 r. – art. 89) wygasiła prawa do odszkodowania za nieruchomości, budynki i inne części składowe nieruchomości przejęte przez państwo na podstawie art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu [...]. Jednocześnie przewidziała w art. 83 (przed ogłoszeniem tekstu jednolitego z 1991 r. – art. 90) możliwość odpowiedniego stosowania jej przepisów dotyczących odszkodowań w odniesieniu do określonych w przepisie nieruchomości. Natomiast w ust. 2 art. 82 przyznano osobom, które nigdy nie złożyły wniosku na podstawie dekretu [...] lub też nie mogły liczyć na pozytywne rozpatrzenie wniosku możliwość zgłoszenia w terminie do 31 grudnia 1988 r. wniosków o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego należących do nich znacjonalizowanych gruntów. Z tym, że uprawnienie to przyznano w odniesieniu do ściśle określonych w tym przepisie nieruchomości, m.in. działki zabudowane domami, w których liczba izb nie przekraczała 20. Kwestionowany w skardze art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami przejął konstrukcję art. 82 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Reguluje on uprawnienia tych poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, których prawo do odszkodowania wygasło, a w terminie do 31 grudnia 1988 r. złożyli wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste. Tak więc przepis ten nie wprowadza żadnej nowej regulacji prawnej a stanowi tylko kontynuację rozwiązania przyjętego w art. 82 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. i odnosi się wyłącznie do wniosków złożonych w terminie do 31 grudnia 1988 r. pod rządami art. 82 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., a które nie zostały rozpoznane do dnia wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. do dnia 1 stycznia 1998 r. Przepis ten jest więc przepisem przejściowym, gdyż z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami straciła moc ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. Nie zachodzi więc tu niezgodność art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z powołanymi w skardze przepisami Konstytucji RP gdyż przepis ten umożliwia jedynie rozpatrzenie wniosków zgłoszonych pod rządami poprzedniej ustawy w sposób w jaki regulowała te kwestie poprzednia ustawa ustanawiając takie uprawnienie tylko dla poprzednich właścicieli ściśle określonych w niej nieruchomości. Wobec tego nie można analogicznie do tego przepisu zastosować stanowiska wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 czerwca 2011 sygn. akt SK 41/09. Wyrok ten dotyczy art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi obecnie wyłączną podstawę roszczeń odszkodowawczych za wywłaszczone nieruchomości [...]. Natomiast art. 214 ust. 2 dotyczy wniosków złożonych do 31 grudnia 1988 r. i na warunkach określonych w przepisach obowiązujących w dacie ich składania czyli w art. 82 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.