I SA/Ke 252/13

WyrokWSA w Kielcach2013-06-06

Skład orzekający: Maria Grabowska, Danuta Kuchta, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie jest bezpośrednio stroną czynności prawnej, ale której konsekwencje podatkowe rzutują na jego sytuację prawnopodatkową (np. prawo do odliczenia podatku naliczonego), jest "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej i może uzyskać indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego?
Ratio decidendi
Podatnik, który nie jest bezpośrednio stroną czynności prawnej, ale której konsekwencje podatkowe rzutują na jego sytuację prawnopodatkową, w tym prawo do odliczenia podatku naliczonego, jest "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej i ma prawo do uzyskania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Odmowa wszczęcia postępowania w takiej sytuacji stanowi naruszenie przepisów prawa.
Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. S.K. A. złożyła wniosek o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury dokumentującej odszkodowanie należne Wynajmującemu. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Spółka nie jest "zainteresowanym" w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ kwestia opodatkowania dotyczy czynności wykonanej przez Wynajmującego, a nie bezpośrednio Spółki. Spółka wniosła skargę do WSA w Kielcach, argumentując, że prawo do odliczenia podatku naliczonego bezpośrednio wpływa na jej sytuację prawnopodatkową.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...]2012 r. i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.),, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o. o. S.K. A. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...], 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]2013 r. nr [...]Minister Finansów utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]2012 r. znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółki komandytowo - akcyjnej A. (dalej również jako "skarżąca") o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury dokumentującej odszkodowanie należne Wynajmującemu. W motywach postanowienia organ wskazał, że we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego i późniejszym piśmie uzupełniającym wniosek skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny. Spółka (“Najemca") jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Łączyła ją ze Spółką B. Sp. z o.o. ("Wynajmujący") umowa najmu, zawarta na okres 10 lat począwszy od 24 listopada 2005 r. Umowa wskazywała, że w przypadku rozwiązania umowy przed terminem z winy skarżącej, ma ona zapłacić Wynajmującemu karę i odszkodowanie. Najemca wystąpił do Wynajmującego z zapytaniem o możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy za wynagrodzeniem. Wynajmujący wyraził zgodę. W dniu 5 marca 2012 r. podpisano porozumienie, w którym Najemca zobowiązał się zapłacić Wynajmującemu odszkodowanie w wysokości [...]zł, płatne na podstawie wystawionej przez Wynajmującego noty księgowej. W dniu 30 marca 2012 r. został podpisany aneks do porozumienia w związku z rozbieżnościami stron co do opodatkowania ww. czynności podatkiem VAT. Wynajmujący, mimo zapisu w porozumieniu o wystawieniu noty, wystawił fakturę VAT na kwotę netto plus VAT argumentując, że w rozumieniu przepisów ustawy od podatku od towarów i usług świadczy on za wynagrodzeniem (odszkodowanie) usługę polegającą na zaniechaniu pewnych czynności. Wskazują na to określone we wniosku indywidualne interpretacje Ministra Finansów wydane dla innych podatników. Najemca wyraził zgodę na przyjęcie faktury VAT. Kwota [...]zł została przekazana w dniu 21 marca 2012 r. na rachunek bankowy Wynajmującego, a kwotę VAT potrącono z kaucji. Wynajmujący zobowiązał się jednak do wystawienia faktury korygującej VAT, gdy Najemca otrzyma interpretację organu podatkowego, że powyższa czynność nie powinna być udokumentowana fakturą VAT. W związku z powyższym skarżący wystąpił z zapytaniem, "czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej odszkodowanie należne Wynajmującemu"? Minister Finansów w dniu 17 grudnia 2012 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącej. Stwierdził bowiem, że podmiot występujący o interpretację nie jest podmiotem "zainteresowanym" w świetle przepisów Ordynacji podatkowej, w związku z czym nie ma podstaw do udzielenia odpowiedzi na pytanie Wnioskodawcy. Rozpatrując ponownie sprawę Minister Finansów nie znalazł podstaw do uchylenia ww. postanowienia. Wskazał, że zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl art. 165a § 1 tej ustawy, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na mocy art. 14h Ordynacji podatkowej art. 165a tej ustawy stosuje się odpowiednio w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej. Organ interpretacyjny jest zatem zobowiązany do przeanalizowania wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej pod kątem tego czy podmiot, który wystąpił z wnioskiem o pisemną interpretację jest uprawniony do jej uzyskania. Organ musi więc ustalić czy przedstawiony opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) odnosi się do indywidualnej sprawy wnioskodawcy. Powyższe wynika z treści art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Precyzyjne ustalenie podmiotu uprawnionego do uzyskania interpretacji ma szczególne znaczenie z uwagi na skutki gwarancyjne i ochronne udzielenia interpretacji, wynikające z art. 14k § 1 i art. 14m Ordynacji podatkowej. Interpretacja indywidualna wywołuje bowiem takie skutki jedynie dla jej adresata, który może się do niej zastosować. Jeżeli zaś wnioskujący o wydanie interpretacji nie będzie mógł się do niej zastosować z ochronnym skutkiem prawnym, to wystąpienie o wydanie indywidualnej interpretacji nie przyniesie mu żadnych korzyści prawnych. Organ wskazał również, że pojęcie zainteresowanego nie może być tak szeroko rozumiane, by obejmowało podmiot niewątpliwie zainteresowany rozstrzygnięciem, ale który nie jest i nie będzie w przyszłości bezpośrednio podmiotem praw i obowiązków o charakterze podatkowym. Organ podkreślił przy tym, że przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia "zainteresowany". Natomiast rozumienie słownikowe wskazuje, że zainteresowany to "osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa". W związku z tym, zakres podmiotowy postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej determinowany jest treścią zagadnienia faktycznego wymagającego interpretacji w kontekście obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Ponadto przepis art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej wymaga, by przedstawiony we wniosku problem dotyczył bezpośrednio sfery opodatkowania wnioskodawcy. Osoba zainteresowana, to zatem każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia swoich interesów w zakresie prawa podatkowego. Ponadto stwierdził, że podmiot występujący z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji może wnioskować o określenie własnej sytuacji prawnopodatkowej, a nie sytuacji prawnopodatkowej innych podmiotów, w tym podmiotów związanych z wnioskodawcą stosunkami zobowiązaniowymi. O tym, że przedstawiona kwestia prawna musi dotyczyć bezpośrednio Wnioskodawcy świadczy także obowiązek złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej). Oświadczenie to może skutecznie złożyć wyłącznie osoba, wobec której można wszcząć postępowanie (kontrolę podatkową, postępowanie kontrolne) w zakresie stanu faktycznego objętego interpretacją. W przedmiotowej sprawie nie sposób natomiast stwierdzić, że wnioskodawca mógł złożyć skuteczne takie oświadczenie w zakresie zadanego pytania. Ponadto organ uznał, że w niniejszej sprawie udzielnie odpowiedzi na zapytanie wymagałoby analizy sytuacji prawnopodatkowej kontrahenta skarżącej, co wykraczałoby poza kompetencje organu w trybie wydawania interpretacji indywidualnej. Dodatkowo potwierdzić prawdziwość opisanego stanu faktycznego mógłby jedynie kontrahent. To Wynajmujący zorientowany jest bowiem, jakiej czynności dokonuje i za jaką czynność wystawia fakturę. Poza tym, to kontrahent w związku z wykonanymi przez niego czynnościami jest potencjalnym podatnikiem podatku VAT. Dodatkowo odpowiedź na pytanie w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego mogłaby jedynie wskazywać, że wnioskodawcy będzie lub nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia w zależności od tego jak kontrahent zakwalifikuje świadczenie pieniężne. Taka interpretacja wydana na zasadzie alternatywnych odpowiedzi nie spełniałaby zaś funkcji ochronnej dla skarżącej, gdyż interpretacja musi być na tyle konkretna, aby podatnik mógł się do niej zastosować. Ponadto organ uznał, że odpowiedź na zadane pytanie wymagałaby zweryfikowania okoliczności wynikających ze stanu faktycznego w ramach postępowania dowodowego, tj. dokonania czynności wykraczających poza zakres postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. Zatem wydanie żądanego przez Wnioskodawcę rozstrzygnięcia naruszałoby kompetencje właściwych organów podatkowych i kontrolnych. Ponadto zaznaczył, że nie może dokonać abstrakcyjnego wyjaśnienia przepisów prawnych w transpozycji do hipotetycznego stanu faktycznego, pozostającego bez wpływu na zindywidualizowane obowiązki podatkowe skarżącej. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie była podmiotem zainteresowanym. W związku z tym organ podtrzymał wyrażone w postanowieniu z dnia [...]2012 r. stanowisko o konieczności odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości z uwagi na jego wydanie z naruszeniem przepisu art. 14b § 1 oraz art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie to polegało na uznaniu przez Ministra Finansów, że skarżąca nie jest podmiotem "zainteresowanym" w wydaniu interpretacji podatkowej. W motywach skargi skarżąca stwierdziła, że wystąpiła z wnioskiem o określenie własnej sytuacji prawno-podatkowej, a nie innych podmiotów. Pytanie zadane przez nią we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej jednoznacznie wskazuje, że przedstawiony problem dotyczy zastosowania prawa podatkowego w jej indywidualnej sprawie. Skarżąca jest bowiem i będzie w przyszłości bezpośrednio podmiotem praw i obowiązków z tytułu odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego wynikającego z faktury dokumentującej odszkodowanie należne Wynajmującemu. Zakładając, że pytanie w sprawie możliwości odliczenia podatku naliczonego od należnego nie dotyczy praw i obowiązków skarżącej, należałoby wykluczyć z obrotu prawnego istotną część indywidualnych interpretacji wydanych już przez organy podatkowe. Przyjęte przez organ stanowisko zaprzecza bowiem temu, że odliczenie podatku naliczonego od podatku należnego dotyka bezpośrednio sfery opodatkowania wnioskodawcy. Skarżąca wskazała, że jej pytanie o możliwość odliczenia podatku VAT z otrzymanej faktury jest dla niej istotne, gdyż rzutuje bezpośrednio na rozliczenie podatku od towarów i usług. Nie sposób więc twierdzić, że Spółce nie można przypisać cech podmiotu zainteresowanego i na tej podstawie odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji. Skarżąca wskazała, że jej stanowisko znajduje potwierdzenie w wyrokach przywołanych przez organ podatkowy (niewłaściwie przez organ zinterpretowanych) oraz w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 141/11). W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Dodał, że nie neguje twierdzenia Spółki, że jest ona bezpośrednio zainteresowana uzyskaniem odpowiedzi na postawione pytanie dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego. Jednakże Spółka nie może być uznana za zainteresowanego w zakresie złożonego wniosku jako podmiot występujący we własnej indywidualnej sprawie. Z analizy wniosku wynika bowiem, że oczekuje ona zakwalifikowania przez organ czynności wykonanej na jej rzecz przez Wynajmującego do czynności opodatkowanych bądź nieopodatkowanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w wyżej określonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Ponadto należy zaznaczyć, że poniższe rozważania prowadzone są z uwzględnieniem stanu faktycznego podanego przez skarżącą we wniosku z dnia 13 września 2012 r. o wydanie interpretacji indywidualnej oraz późniejszym piśmie z dnia 29 listopada 2012 r. uzupełniającym w/w wniosek. Istota sporu zaistniałego w niniejszej sprawie między Spółką a Ministrem Finansów sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarżąca jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej w przedstawionym przez nią we wniosku stanie faktycznym. Spór ten dotyczy zatem odpowiedzi na pytanie czy skarżąca - w stanie faktycznym odnoszącym się do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z wystawionej przez kontrahenta Spółki faktury VAT na usługę polegającą na zaniechaniu wynajmowania skarżącej lokalu - jest podmiotem zainteresowanym w rozumieniu przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Minister Finansów stoi na stanowisku, że w tak zarysowanym stanie faktycznym skarżąca nie jest podmiotem zainteresowanym, gdyż problem przedstawiony przez nią we wniosku o wydanie indywidualnej interperatcji nie dotyczy bezpośrednio jej sfery opodatkowania. Natomiast Spółka twierdzi, że jest podmiotem, o którym mowa w przepisie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, ze względu na to, że pytanie o możliwość odliczenia podatku naliczonego bezpośrednio dotyczy sfery rozliczenia przez nią podatku od towarów i usług. Odnosząc się do istoty sporu w pierwszej kolejności przywołać należy przepis art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowi on, że minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wskazać również należy, że w sytuacji, w której z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wystąpi osoba, której nie można przypisać cech podmiotu zainteresowanego Minister Finansów, działając w oparciu o art. 165a § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej, zobligowany jest do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania takiej interpretacji. Powyższe wskazuje na to, że organ podatkowy, do którego wpływa wniosek o udzielenie interpretacji indywidualnej, jest w pierwszej kolejności zobowiązany do przeanalizowania tego wniosku pod kątem ustalenia dopuszczalności wydania interpretacji, tj. do wyjaśnienia, czy przedstawiony opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) odnosi się do indywidualnej sprawy wnioskodawcy. Z przytoczonej regulacji – zwłaszcza z przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - wynika również, że uprawnionym do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej jest każdy zainteresowany, czyli podmiot, który wykaże swój interes prawny w uzyskaniu odpowiedzi na zadane pytanie dotyczące kwestii związanych ze stosowaniem poszczególnych przepisów prawa podatkowego. Niekoniecznie musi być to podmiot zobowiązany do zapłaty podatku wynikającego z konkretnego zobowiązania podatkowego. Stwierdzić bowiem należy, że gdyby ustawodawca chciał zawęzić grupę podmiotów uprawnionych do występowania o wydanie interpretacji podatkowej jedynie do podatników, z pewnością wyraziłby to użyciem odpowiedniego sformułowania w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem ustawodawca użył w przepisie wyrażenia: “na pisemny wniosek zainteresowanego". Świadczy to o tym, że kategoria podmiotów uprawnionych do występowania o udzielenie interpretacji podatkowej jest szersza od grupy podmiotów będących podatnikami. Wiąże się to z tym, że każde zdarzenie podatkowe może rzutować na sferę praw i obowiązków osób trzecich, niekoniecznie występujących w roli podatnika. Wskazuje na to również okoliczność, że art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej akcentuje elementy o charakterze przedmiotowym, odnoszące się do sfery interesów prawnopodatkowych (“indywidualna sprawa zainteresowanego"). Nie kładzie przy tym nacisku na kwestie podmiotowe. W niniejszej sprawie Spółka zapytała o prawnopodatkowe konsekwencje pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z konkretnej faktury VAT, dokumentującej zdarzenie kreujące zobowiązanie podatkowe. Choć to nie ona dokonała usługi i to nie ona jest zobowiązana do uregulowania podatku należnego, wynikającego z powstałego w ten sposób zobowiązania, to jednak zobowiazanie to rzutuje na sferę jej uprawnień podatkowych. Zobowiązanie wynikające ze wspomnianej faktury rodzi bowiem prawo do obniżenia należnego podatku od towarów i usług, powstajacego na skutek realizowania czynności tym podatkiem opodatkowanych, o kwotę podatku naliczonego, udokumentowanego wyżej wskazaną fakturą. W związku z powyższym należy stwierdzić, że odpowiedź na pytanie o możliwość odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury jest dla Spółki istotna i dotyczy jej interesu prawnego. Rzutuje ona bowiem bezpośrednio na rozliczenie należnego od skarżacej podatku od towarów i usług. Nie sposób jest zatem twierdzić, że Spółce nie można przypisać cech podmiotu zainteresowanego w uzyskaniu takiej odpowiedzi i odmawiać jej na tej podstawie możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej. Sam bowiem fakt wystąpienia z zapytaniem jedynie o niektóre podatkowe konsekwencje konkretnej czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług (w tym przypadku usługi), w rozliczeniu której obowiązek podatkowy spoczywa na innym niż Wnioskodawca podmiocie (“Wynajmującym"), nie stanowi argumentu przemawiającego za odmową wszczęcia postępowania w sprawie. Podstawy takiej nie dostarcza ani przepis art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, ani przepis art. 165a § 1 tej ustawy, który – co należy w tym miejscu podkreślić – znajduje jedynie odpowiednie zastosowanie w postępowaniu o wydanie interpretacji podatkowej. Sąd zgadza się zatem z poglądem wyrażonym m.in. w przytoczonym przez Spółkę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 141/11. Stanowisko takie zostało wyrażone również w innych orzeczeniach sądów administracyjnych. Przykładowo wskazać należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 1572/12 (dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu tym wyraźnie stwierdzono, że z uwagi na specyfikę podatku od towarów i usług, zainteresowanym w otrzymaniu indywidualnej interpretacji prawa podatkowego może być podatnik tego podatku, zarówno w zakresie jego podatku należnego, jak i podatku naliczonego. W tym miejscu ustosunkować się również należy do argumentacji organu o braku możliwości wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji podatkowej z tego powodu, że stan faktyczny przedstawiony przez Wnioskodawcę nie może spowodować powstania u niego odpowiedzialności podatkowej. Zauważenia wymaga okoliczność, że odliczenie podatku naliczonego od podatku należnego rodzi konsekwencję w postaci zmniejszenia zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego lub w postaci wystąpienia zwrotu podatku (gdy podatek należny jest niższy od naliczonego). Nieuprawnione odliczenie podatku naliczonego może zatem wywołać odpowiedzialność podatkową podatnika. W związku z tym, jeśli podmiot dokona odliczenia podatku naliczonego, a następnie organ podatkowy zakwestionuje prawidłowość tego postępowania, to ochroną dla podatnika może być interpretacja stwierdzająca prawidłowość dokonania odliczenia. Ponadto otrzymanie interpretacji stwierdzającej brak możliwości odliczenia podatku naliczonego może odwieść Spółkę od dokonania nieuprawnionego odliczenia i w dalszej konekwencji ochronić ją przed wszczęciem postępowania w sprawie niezgodnego z prawem zmniejszenia wykazanego podatku od towarów i usług lub zwrotu w tym podatku. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, skarżąca wykazała, że z przedstawioną przez nią sytuacją faktyczną (możliwością lub brakiem możliwości odliczenia podatku naliczonego) wiąże się ewentualność pojawienia się odpowiedzialności podatkowej. Uczyniło to Spółkę podmiotem zainteresowanym w otrzymaniu indywidualnej interpretacji podatkowej we wnioskowanym przez nią zakresie. Należy również zauważyć, że w ocenie organu o niemożliwości wszczęcia postępowania w sprawie wydania dla Spółki interpretacji indywidualnej świadczy także okoliczność, że skarżąca nie może złożyć oświadczenia o tym, że stan faktyczny objęty wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie jest przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. Nie jest to jednak twierdzenie uprawnione. Skarżąca, występując z wnioskiem o udzielenie interpretacji podatkowej w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego i przedstawiając określony stan faktyczny, złożyła wskazane wyżej oświadczenie. Potwierdziła, że obecnie nie toczy się (ani nie toczyło się) wobec niej postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa czy też postępowanie kontrolne, którego przedmiotem byłaby kwestia odliczenia naliczonego podatku, wykazanego na fakturze wystawionej przez Wynajmującego. Tak bowiem należy rozumieć kwestię oświadczenia składanego przez podmiot żądający udzielenia interpretacji w zakresie odliczenia podatku naliczonego. Minister Finansów w zaskarżonym postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji podatkowej podniósł również, że udzielenie odpowiedzi na postawione pytanie wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego. Z takim argumentem nie sposób się jednak zgodzić. Spółka występując o wydanie interpretacji indywidualnej wykazała poszczególne elementy stanu faktycznego. Organ nie musi weryfikować podanych przez Spółkę okoliczności, gdyż skarżącą chroni jedynie interpretacja wydana w określonym we wniosku stanie faktycznym. Jeśli okaże się, że sytuacja faktyczna sprawy jest inna niż ta, do której odnosi się wydana interpretacja podatkowa, skarżąca nie będzie mogła skutecznie powoływać się na odpowiedź udzieloną przez Ministra Finansów. Odpowiedź taka nie będzie bowiem zapewniać podmiotowi, który ją otrzymał prawnopodatkowej ochrony w zakresie wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej normujących instytucję interpratacji indywidualnej. Nie sposób również zgodzić się z argumentem, że skarżąca nie będzie mogła się zastosować do interpretacji wydanej przez organ, co w dalszej konsekwencji spowoduje, że nie będzie mogła skorzystać z ochrony związanej z otrzymaniem indywidualnych interpretacji. Uzyskaną od Ministra Finansów informację w zakresie możliwości odliczenia podatku naliczonego wskazanego na fakturze wystawionej przez kontrahenta skarżącej Spółka będzie mogła wykorzystać dokonując rozliczenia podatku od towarów i usług. W tym zakresie otrzymana przez nią interpretacja będzie dawała jej ochronę związaną z otrzymaniem interpretacji. Warto również zaakcentować okoliczność wskazną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wyżej wyroku z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 1572/12. W orzeczeniu tym Sąd wskazał, że podmiot może powoływać się na otrzymaną interpretację w kontaktach z kontrahentami, dla których może ona mieć walor informacyjny. Sam fakt, że kontrahenci skarżącej nie są treścią takiej interpretacji związani nie może świadczyć o tym, że skarżąca może być przez organ podatkowy traktowana jako nie mająca statusu zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Nie sposób również zgodzić się ze stwierdzeniem Ministra Finansów, że Spółka oczekuje zakwalifikowania przez organ czynności wykonanej przez Wynajmującego do czynności opodatkowanych bądź nieopodatkowanych. Taka konstatacja jest w ocenie Sądu wnioskiem idącym zbyt daleko. Pytanie skarżącej dotyczyło bowiem jedynie prawa do odliczenia podatku naliczonego. To, że odpowiedź na to pytanie może w pewnym zakresie dotykać sfery kwalifikowania czynności kontrahenta do opodatkowanych lub nieopodatkowanych nie świadczy o tym, że skarżąca występuje bezpośrednio o ocenę kwalifikacji dokonanej przez Wynajmującego. Zadane przez Spółkę pytanie zostało bowiem postawione z punktu widzenia jej sytuacji prawnej, a nie z perspektywy jej kontrahenta. Podsumowując: zarzut skargi był zasadny gdyż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że skarżąca nie jest podmiotem zainteresowanym w otrzymaniu indywidualnej interpretacji podatkowej w przedstawionym przez nią stanie faktycznym i w zakresie zadanego przez nią pytania. W związku z tym ponownie rozpoznając sprawę, organ rozpatrzy wniosek skarżącej i wyda interpretację podatkową ustosunkowując się do zadanego przez nią pytania w oparciu o okoliczności faktyczne przedstawione we wniosku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, stosownie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, ponieważ wniosek w tym zakresie nie został złożony przez skarżącą przed zamknięciem rozprawy (art. 210 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło