I SA/Bk 134/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z [...].08.2012 r. nr [...] oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie uznania za niezasadne zarzutów wniesionych przez J. M. (dalej także jako "skarżący"), na postępowanie egzekucyjne. Podstawą wydanego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny sprawy. Sąd Rejonowy w S. II Wydział Karny przesłał Urzędowi Skarbowemu w S. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z [...] grudnia 2011 r. sygn. akt [...] oraz prawomocny wyrok Sądu Okręgowego B. z [...] maja 2012 r. sygn. akt [...], orzekające m.in. wobec zobowiązanego tytułem środka karnego, na mocy art. 33 § 1 kks w zw. z art. 8 § 1 kks, przepadek korzyści majątkowej w kwocie 73.500 zł oraz na mocy art. 45 § 1 kk tytułem środka karnego przepadek korzyści majątkowej w kwocie 73.500 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2012 r. nr 1, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności w kwocie 73.500 zł, orzeczonej przez sąd, na mocy art. 45 § 1 kk. Pismem z 7 września 2012 r. zobowiązany wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr 1, 2. Postępowaniu egzekucyjnemu prowadzonemu na podstawie ww. tytułów wykonawczych zarzucił naruszenie art. 33 pkt 3, 7 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, dalej w skrócie jako: "u.p.e.a.") z uwagi na "nieprawidłowe i niezgodne z wydanym wyrokiem Sądu Okręgowego wystawienie tytułu wykonawczego jednocześnie ze względu na środek karny przepadku oraz przepadek korzyści majątkowej, brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienie wszystkich wymogów formalnych tytułów wykonawczych, określonych w art. 27 ww. ustawy. Zdaniem zobowiązanego tytuły wykonawcze wystawiono niezgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z [...] maja 2012 r., z którego wynika, że tytułem środka karnego orzeczono (...) przepadek korzyści majątkowej w kwocie 73.500 zł, dlatego, w ocenie zobowiązanego, niezrozumiałym jest wystawienie dwóch odrębnych tytułów wykonawczych na tę samą kwotę i w konsekwencji zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z [...] listopada nr [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2012 r. nr 1. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Z uwagi na rozszerzenie w zażaleniu zakresu zarzutów organ odwoławczy wskazał, że zarzuty niezgłoszone w terminie 7 dni nie będą rozpatrzone. Organ podniósł, że podstawą prawną należności jest wyrok Sądu Rejonowego w S. z [...] grudnia 2011 r. sygn. [...]. Błędne wskazanie w poz. 29 tytułu wykonawczego art. 188 kkw zamiast art. 45§1 kk, przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu orzeczenia stanowiącego podstawę dochodzonej należności nie niweczy więc skuteczności egzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym. Wskazując na treść art. 2 pkt 7 i 8 kkw Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że w postępowaniu wykonawczym występują zarówno urząd skarbowy, jak i administracyjny organ egzekucyjny, tym samym uzasadnione jest przyjęcie stanowiska, że wierzycielem korzyści majątkowej wynikającej z prawomocnego wyroku sądu jest urząd skarbowy, który wystawia tytuł egzekucyjny, a organem egzekucyjnym naczelnik urzędu skarbowego. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny wszczął egzekucję wobec majątku skarżącego na wniosek wierzyciela, bowiem skarżący nie wykonał ciążącego na nim od [...] maja 2012 r. zobowiązania. Odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, to z uwagi na jego złożenie dopiero na etapie zażalenia nie mógł być przedmiotem rozpatrzenia jako złożony po terminie. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie, zarzucając na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: art. 34 § 4 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że w opisanej wyżej sprawie nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia złożonych przez podatnika zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; art. 26 § 1 u.p.e,a., poprzez aprobatę prowadzenia egzekucji na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, podczas gdy opisane okoliczności, zdaniem zobowiązanego, nie dają do tego podstaw, co w konsekwencji stanowi o braku celowości i praworządności w działaniu organów I i II instancji; art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a., poprzez aprobatę działań organu I instancji o wszczęciu egzekucji pomimo braku jej zasadności i wymagalności; art. 33 pkt 3, 7 i 10 u.p.e.a., przez nieprawidłowe i niezgodne z wydanym wyrokiem Sądu Okręgowego w B. wystawienie tytułu wykonawczego jednocześnie ze względu na środek karny przepadku oraz przepadek korzyści majątkowej; art. 32, art. 67 § 2 pkt 4, art. 79 § 4 pkt 1, art. 80 § 3 u.p.e.a., poprzez akceptację prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o wystawione przez organ tytuły wykonawcze mimo braku podstaw prawnych do takowego działania. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Dodatkowo organ wskazał, że pełnomocnik zobowiązanego w skardze powołał się głównie na naruszenie przepisów, które były uprzednio wymienione w zażaleniu na ww. postanowienie. Dotyczy to naruszenia: art. 29 § 1i § 2, art. 7 § 2, art. 26 § 1, art. 32, art. 67 § 2 pkt 4, art. 79 § 4 pkt 1, art. 80 § 3 u.p.e.a, oraz art. 7, art. 8 i art. 11 kpa, art. 2 pkt 8, art. 188 § 1 kkw, art. 27 w zw. 187 kkw w zw. z art. 124 i w zw. 107 § 1 i art. 126 kpa w zw. z art. 18 i art. 33 pkt 9 u.p.e.a. W skardze, jej autor, zarzucił również naruszenie art. 33 pkt 3, 7, 10 u.p.e.a., który był podnoszony przed organem pierwszej instancji. Organ zauważył, że argumentem, podniesionym dopiero na etapie skargi do WSA, jest naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. Pełnomocnik zobowiązanego zarówno w zażaleniu, jak i w skardze na czynności egzekucyjne w uzasadnieniu przywołał art. 36 u.p.e.a., jednakże nie wykazał związku z toczącym się postępowaniem w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Na wstępie podkreślić należy, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia, który wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Z powyższego wynika, że zobowiązany po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie może zgłaszać nowych ani też uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, tak jak to miało miejsce w omawianej sprawie. W piśmie z 7 września 2012 r. uzupełnionym pismem z 16 listopada 2012 r. zobowiązany zgłosił zarzuty zarzucając postępowaniu egzekucyjnemu prowadzonemu na podstawie tytułu wykonawczego nr 1 naruszenie art. 33 pkt 10 w zw. art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.e.a. (tytuł wykonawczy nie spełnienia wymogów), art. 33 pkt 7 (brak uprzedniego doręczenia upomnienia) oraz art. 33 pkt 3 (określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią wyroku sądu). Natomiast w zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący dodatkowo wskazał naruszenie przepisów, które nie były przedmiotem zarzutów podnoszonych przed organem I instancji. Dotyczy to naruszenia: art. 29 § 1, § 2, art. 7 § 2 , art. 26 § 1, art. 32, art. 67 § 2 pkt 4, art. 79 § 4 pkt 1, art. 80 § 3, art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 2 pkt 8 kkw, art. 27 kkw, art. 187 kkw, art. 188 § 1 kkw. Zarzuty podniesione na etapie postępowania zażaleniowego, jako wniesione po terminie, nie mogły być przedmiotem rozpatrzenia przez organ II instancji, jak i przez sąd administracyjny. Tym samym rozpoznanie skargi ograniczono do zarzutów podniesionych w piśmie z 7 września 2012 r. doprecyzowanych w piśmie z 16 listopada 2012 r., wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 1 tj. zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.), określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią wyroku sądu (art. 33 pkt 3 u.p.e.a.) oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) poprzez nie wskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku, nie stwierdzenie że obowiązek jest wymagalny, określenie wysokości należności pieniężnej, terminu od którego nalicza się odsetki oraz rodzaj i stawki tych odsetek oraz nie wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego. W myśl postanowień art. 27 kkw, egzekucję środka karnego przepadku i nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli kodeks karny wykonawczy nie stanowi inaczej. Podstawą wszczęcia przez urząd skarbowy egzekucji administracyjnej należności pieniężnej przekazanej do egzekucji na podstawie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego (art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a.) jest odpis wyroku z oznaczeniem daty jego uprawomocnienia się, którego odpis sąd przesyła właściwemu organowi w celu wykonania zgodnie z postanowieniami art. 187 k.k.w. Natomiast w myśl postanowień art. 2 pkt 7 i 8 kkw organami postępowania wykonawczego są administracyjny organ egzekucyjny (pkt 7) oraz urząd skarbowy (pkt 8). Z powyższego wynika, że w postępowaniu wykonawczym występuje zarówno urząd skarbowy, jak i administracyjny organ egzekucyjny. Zgodzić należy się więc ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że w przypadku egzekucji środka karnego przepadku i nawiązki na rzecz Skarbu Państwa, wierzycielem korzyści majątkowej jest urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę sądu I instancji, a organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego, a egzekucja prowadzona jest na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli przepisy Kodeksu karnego wykonawczego nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie, podstawą prawną dochodzonej należności jest wyrok Sądu Rejonowego S. z [...] grudnia 2011 r. sygn. akt [...] zmieniony w części wyrokiem Sądu Okręgowego w B. (poz. 30 tytułu wykonawczego) zaopatrzony w pieczęć, z której wynika, że wyrok uprawomocnił się [...] maja 2012 r. i podlega wykonaniu. Fakt ten odnotowano w tytule wykonawczym nr 1 wystawionym przez wierzyciela tj. Urząd Skarbowy w S. Z ww. wyroku wynika, że przepadek korzyści majątkowej w wysokości 73.500 zł (poz. 33 tytułu wykonawczego) orzeczono w oparciu o art. 45 § 1kk. Na podstawie ww. tytułu egzekucyjnego organ egzekucyjny tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego, jako zobowiązanego. Tym samym zarzut naruszenia art. 33 pkt 3 u.p.e.a. poprzez określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią wyroku sądu uznano za niezasadny. Odnosząc się do zarzutu nie doręczenia upomnienia, wskazać należy, że zgodnie z postanowieniami § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu, tak jak w omawianej sprawie, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Tym samym także zarzut naruszenia art. 33 pkt 7 u.p.e.a. uznać należy za niezasadny. Za niezasadny uznano także zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., bowiem tytuł wykonawczy 1 zawiera zarówno podstawę prawną egzekwowanego obowiązku poprzez wskazanie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. sygn. [...], jak i treść podlegającego egzekucji obowiązku (poz. 31 tytułu), wysokość należności (poz. 32 tytułu) oraz wskazanie, że od należności odsetek się nie pobiera (poz. 35. tytułu). Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., że błędne wskazanie w poz. 29 tytułu wykonawczego jako podstawy prawnej dochodzonej należności art. 188 kkw zamiast art. 45 § 1 kk, przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu orzeczenia stanowiącego podstawę dochodzonej należności, nie niweczy skuteczności egzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym. Z uwagi na brak zabezpieczenia dochodzonej należności pieniężnej hipoteką przymusową albo zastawem skarbowym (rejestrowym), w momencie wystawienia tytułu wykonawczego tj. w dniu [...] sierpnia 2012 r. również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Sąd uznał za niezasadny. Uznając, że istniały podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o wystawione przez organ tytuły wykonawcze także pozostałe zarzuty naruszenia art. 32, art. 67 § 2 pkt 4, art. 79 § 4 pkt 1, art. 80 § 3 u.p.e.a., uznać należy za niezasadne. Podkreślić należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania były zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr 1 a nie tytuł wykonawczy nr 2. Tym samym zarzut naruszenia art. 33 pkt 3, 7 i 10 u.p.e.a. z uwagi na nieprawidłowe i niezgodne z wydanym wyrokiem Sądu Okręgowego w B. wystawienie tytułu wykonawczego jednocześnie ze względu na środek karny przepadku oraz przepadek korzyści majątkowej należy uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze w oparciu o postanowienia art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) Sąd skargę oddalił.