II SAB/Wa 145/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi E. P. na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania w przedmiocie przetwarzania danych osobowych skarżącej przez przedsiębiorstwo N. S.A. z siedzibą w W.: 1) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) wymierza Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 3) w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 4) zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącej E. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. E. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w sprawie przetwarzania jej danych osobowych przez przedsiębiorstwo N. S.A. z siedzibą w W. oraz firmę A., żądając wymierzenia organowi grzywny (ukarania) i zasądzenia na jej rzecz od organu kosztów postępowania w niniejszej sprawie. E. P. wskazała, iż wniosek inicjujący postępowanie administracyjne złożyła do organu w dniu [...] września 2012 r. i mimo upływu 5 miesięcy od tego czasu, GIODO nie dokonał żadnych czynności w tej sprawie. Skargę E.P. uzasadniała treścią art. 37 i art. 227 Kpa. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ wyjaśnił, iż skarżąca skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego, sporządzoną w dniu [...] lutego 2013 r. (wpływ skargi do organu w dniu [...] lutego 2013 r.) nie poprzedziła stosownym wezwaniem organu do zaprzestania naruszania prawa a nadto wskazane w skardze przepisy dotyczą trybu określonego w rozdziale VIII Kpa, a zatem przedmiot skargi nie mieści się w trybie postępowania przewidzianego w art. 58 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismo w przedmiocie wezwania organu do zaprzestania naruszania prawa, sporządzone przez skarżącą w dniu [...] lutego 2013 r., wpłynęło do organu dopiero w dniu [...] lutego 2013 r. Z tych względów skarga powinna zostać odrzucona. Natomiast argumentując ewentualne żądanie oddalenia skargi, GIODO wskazał, iż nie pozostawał w zwłoce w załatwianiu niniejszej sprawy. Wniosek skarżącej o wszczęcie postępowania wpłynął do organu w dniu [...] września 2012 r. W dniu [...] października 2012 r. organ wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty, która wpłynęła do organu w dniu [...] listopada 2012 r. Pismami z dnia [...] lutego 2013 r. GOIDO wystąpił do N. S.A. i B. Sp. z o.o. o złożenie wyjaśnień w sprawie i poinformował o tym skarżącą. W dniach [...] lutego i [...] marca 2013 r. wpłynęły wyjaśnienia od powyższych przedsiębiorstw. W dniu [...] marca 2013 r. GIODO powiadomił skarżącą o zgromadzeniu materiału dowodowego i o przysługującym jej uprawnieniach procesowych (art. 10 i 73 Kpa), a w dniu [...] kwietnia 2013 r. wydał decyzję w niniejszej sprawie, którą skarżąca otrzymała w dniu [...] kwietnia 2013 r. Natomiast przedmiotowa skarga wpłynęła do organu, za pośrednictwem WSA dopiero w dniu [...] lutego 2012 r., a zatem w tej dacie skarżąca posiadała już informacje o toczącym się postępowaniu w jej sprawie. Nadto w dniu [...] marca 2013 r. do GIODO wpłynęło przesłane przez WSA pismo skarżącej z dnia [...] lutego 2013 r. zatytułowane "sprostowanie", w którym poprosiła o potraktowanie skargi wniesionej z datą [...] lutego 2013 r. jako wniesioną z nową datą [...] lutego 2013 r. lub jako nową skargę z datą [...] lutego 2013 r. na podstawie art. 37 i 227 Kpa. W treści tego pisma skarżąca podniosła, iż organ do dnia [...] lutego 2013 r. nie dokonał żadnych czynności w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, co w ocenie organu nie jest prawdą. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie ustalił i zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Istotna w niniejszej sprawie jest nie tyle data sporządzenia przedmiotowej skargi przez E. P., ale data jej wpływu do GIODO. Datą tą jest dzień [...] lutego 2013 r. Zatem zestawiając tą datę z datą wpływu do organu pisma skarżącej wzywającym organ do zaprzestania naruszania prawa - to jest z dniem [...] lutego 2013 r., nie można zasadnie twierdzić, iż organ, przed wpływem do niego przedmiotowej skargi, nie został prawidłowo przez skarżącą wezwany do zaprzestania naruszania prawa. Z tych też przyczyn żądanie GIODO w przedmiocie odrzucenia niniejszej skargi - z uwagi na brak stosownego wezwania przez skarżącą organu do zaprzestania naruszania prawa - pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy, to jest bezspornymi w sprawie datami wpływu wyżej wskazanych pism do GIODO. Z faktu powoływania się przez skarżącą w skardze na przepisy art. 37 i art. 227 Kpa nie można domniemywać, jak to błędnie wywodzi GIODO, wniosku, iż intencją działania skarżącej jest wszczęcie postępowania przewidzianego w rozdziale VIII Kpa. Tezie takiej przeczy uczynienie przez skarżącą adresatem jej żądań nie organu administracyjnego ale wprost Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i umieszczenie w żądaniu, charakterystycznego dla trybu postępowania przewidzianego w art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, domagania się wymierzenia organowi grzywny (tu żądanie ukarania organu, jak to określa skarżąca). Zatem przedmiotowa skarga może być jedynie postrzegana jako skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego wraz z wnioskiem o wymierzenie organowi winnemu tego zaniedbania grzywny, co wynika wprost w treści skargi i jej argumentacji, jak i z treści dodatkowego pisma skarżącej z dnia 7 lutego 2013 r. Z dat dokonywania przez GIODO kolejnych czynności oraz z akt niniejszej sprawy administracyjnej wynika, iż istotnie organ działał w niniejszej sprawie w sposób przewlekły. W dniu [...] września 2012 r. do organu wpłynęła skarga E.P., dotycząca przetwarzania jej danych osobowych przez N. S.A. i B. Sp. z o.o. (prowadzącą działalność pod nazwą A.). Pismem organu z dnia [...] października 2012 r. zainteresowana została wezwana do uiszczenia opłaty skarbowej i przesłania do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych dowodu uregulowania tej opłaty. W dniu [...] listopada 2012 r. do GIODO wpłynęło pismo skarżącej, do którego dołączony został dowód potwierdzający uregulowanie ww. opłaty. Pismami z dnia [...] lutego 2013 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wystąpił do N. S.A. i B. Sp. z o.o. o złożenie wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie GIODO pismem z dnia [...] lutego 2013 r. poinformował skarżącą o podjętych w sprawie działaniach. W dniach [...] lutego i [...] marca 2013 r. do organu wpłynęły wyjaśnienia, nadesłane w sprawie przez N. S.A. i B. Sp. z o.o. Następnie, pismami z dnia [...] marca 2013 r. Generalny Inspektor poinformował strony postępowania, iż zgromadzony materiał jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej a także pouczył o możliwości realizacji uprawnień określonych w art. 10 § 1 i art. 73 § 1 Kpa oraz wskazał termin, w którym strony powinny realizować te uprawnienia. W dniu [...] kwietnia 2013 r. GIODO wydał decyzję w niniejszej sprawie, którą skarżąca otrzymała w dniu 22 kwietnia 2013 r. Zatem w działaniu GIODO istnieją niczym nieusprawiedliwione przerwy w załatwianiu zgłoszonej przez E. P. sprawy przetwarzania jej danych osobowych przez wskazane przez nią przedsiębiorstwa. Z akt sprawy, ani z odpowiedzi na skargę, nie wynika dlaczego od daty wpływu wniosku skarżącej inicjującego postępowanie administracyjne to jest od dnia [...] września 2012 r. do daty pierwszej czynności organu (wezwanie zainteresowanej do dokonania opłaty z dnia [...] września 2012 r.) mija 21 dni. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ta zwłoka nie jest jeszcze nadmierna, jakkolwiek narusza określony przepisami Kpa (art. 35 i nast.) czas załatwiania sprawy. Natomiast niedopuszczalne jest brak jakiegokolwiek działania organu w okresie od dnia [...] listopada 2012 r. – gdy organ zostaje powiadomiony przez zainteresowaną o uiszczeniu opłaty, do dokonania przez GIODO pierwszej merytorycznej czynności w sprawie – to jest wezwania w dniu [...] lutego 2013 r. przedsiębiorstw N. S.A. i B. Sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień w sprawie. Wykonywanie tak prostej i oczywistej w niniejszej sprawie, wyżej wskazanej czynności organowi zajęło aż dwa i pół miesiąca, co w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowi rażące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, określonego w rozdziale 7 Kpa. Ta właśnie zwłoka w działaniu GIODO zdecydowała ostatecznie, iż decyzja w sprawie E. P. została wydana dopiero w dniu [...] kwietnia 2013 r., a zatem w ponad siedem miesięcy od wniesienia przez nią przedmiotowej sprawy do organu. Przy czym przedmiotowa sprawa, (z uwzględnieniem okoliczności zażądania od obu przedsiębiorstw wyjaśnień, jak widać z braku innych czynności GIODO w niniejszej sprawie) nie była dla organu skomplikowana. W aktach postępowania administracyjnego brak jest dokonania czynności organu, przewidzianej w art. 36 Kpa, w przypadku uzasadnionej niemożności załatwienia sprawy w zwykłym terminie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ administracji, którym jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, nie może pozostawać w nieuzasadnionej zwłoce (niczym nieuzasadnionym brakiem działania w rozpatrywanej sprawie) trwającej aż przez dwa i półmiesiąca (w okresie od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] lutego 2013 r.) i brakiem wyjaśnienia oraz usprawiedliwienia dalszej zwłoki w załatwianiu sprawy (po dniu [...] lutego 2013 r.), przewidzianej w art. 36 Kpa, co mało miejsce w przedmiotowej sprawie. Taka niczym nieuzasadniona przewlekłość organu musi zostać przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poczytana jako rażącą, tym bardziej, iż dotyczy ona organu centralnego jakim jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, a zatem organ państwowy, który z racji swojego usytuowania w państwie, powinien dawać przykład innym mniej istotnym organom administracji państwowej, co do przestrzegania zasad terminowości postępowania administracyjnego. Powyższe uzasadnia stwierdzenie, iż stwierdzona wyżej przewlekłość postępowania administracyjnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt. 1 wyroku). Instytucja przewidziana w treści art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma na celu przede wszystkim wymuszenia na organie administracji doprowadzenia do rozstrzygnięcia sprawy. Jednakże przepis powyższy nakazuje także przeciwdziałać przewlekłym działaniom organu w załatwianiu należących do jego kompetencji spraw. Sama okoliczność załatwienia sprawy przez organ po wpłynięciu do sądu administracyjnego skargi na przewlekłość nie uzasadnia uznania, iż stwierdzona w postępowaniu administracyjnym przewlekłość tego organu zostaje usprawiedliwiona samym faktem rozstrzygnięcia przez organ sprawy przed wydaniem wyroku. Tak nie jest. W niniejszej sprawie, wobec wydania przez organ w dniu [...] kwietnia 2013 r. decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był zobligowany do umorzenia postępowania (pkt 3 wyroku) jedynie w zakresie wymuszenia na organie wydania rozstrzygnięcia, gdyż nakaz taki jest tu wobec wydania decyzji w dniu [...] kwietnia 2013 r. zbędny. Natomiast podkreślić należy, iż trwająca dwa i pół miesiąca, niczym nieusprawiedliwiona zwłoka w działaniu organu, a musi wywołać określone we wskazanym wyżej przepisie skutki, które w postaci wymierzenia Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywny, mają na celu zdyscyplinowanie w przyszłości tego organu do terminowego załatwienia spraw obywateli. Wymierzona w wyroku grzywna (pkt 2 wyroku) mieści się w granicach zakreślonych art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jej wysokość zarówno miarkuje rozmiar uchybienia organu, jak i uwzględnia rolę i znaczenie jaką Generalny Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych pełni jako organ w grupie organów centralnych w Rzeczypospolitej Polskiej. W powyższej sytuacji skarżącej należy się zwrot od organu kosztów poniesionych w bezpośrednim związku z prowadzeniem niniejszej sprawy, zgodnie z treścią art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 4 wyroku). Z tych względów, na zasadzie wyżej wskazanych przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.