II OZ 839/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 824/13 o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Częstochowie z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. 1. Z. S. (dalej również: wnosząca zażalenie) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2013 r. (znak [...]), którym utrzymano w mocy postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2012 r. (znak [...]), odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Częstochowie z [...] marca 2012 r. (znak [...]), nakazującego wykonanie ekspertyzy budynków gospodarczych i budynku mieszkalnego, znajdujących się na nieruchomości w [...]. W treści skargi Z. S. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia z [...] marca 2012 r. 2. Postanowieniem z 10 czerwca 2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 824/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z [...] marca 2012 r. 2.1. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie dotyczył zaskarżonego postanowienia. Wstrzymanie wykonania orzeczeń wydanych w innym postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. może nastąpić, jeżeli skarżący złoży wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia i są podstawy do wstrzymania jego wykonania. Ponieważ wnosząca zażalenie objęła wnioskiem o wstrzymanie wykonania wyłącznie postanowienie nakazujące wykonanie ekspertyzy budynków, już z tej przyczyny wniosek nie mógł zostać uwzględniony. 2.2. Ponadto, jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie sądu. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa zaś na stronie skarżącej. W niniejszej sprawie wnosząca zażalenie nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia. Nie wyjaśniła bowiem, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki związane z jego wykonaniem. 3. W piśmie z 21 czerwca 2013 r. Z. S. wniosła zażalenie na postanowienie z 10 czerwca 2013 r., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające w szczególności na naruszeniu przepisu art. 61 p.p.s.a. i nieuzasadnionym przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wstrzymania wykonania postanowienia z [...] marca 2012 r., gdy tymczasem przesłanki te zachodziły; wstrzymanie wykonania wyżej wskazanego postanowienia było bowiem konieczne celem zapobieżenia wyrządzenia wnoszącej zażalenie szkody majątkowej. Wnosząca zażalenie wskazała, że nie zachodziły podstawy do wydania postanowienia z [...] marca 2012 r. W związku z wykonaniem ekspertyz grozi jej szkoda majątkowa. Nie stać jej bowiem na opłacenie kosztów wykonania takich ekspertyz; trudno jej również porozumieć się w tej kwestii ze współwłaścicielami nieruchomości. Nie można wykluczyć, że jeżeli współwłaściciele nie zlecą wykonania ekspertyz i nie opłacą powstałych z tego powodu kosztów we własnym zakresie, wykonanie ekspertyz zostanie zlecone na koszt współwłaścicieli przez organ nadzoru. Wówczas wnosząca zażalenie, jako współwłaścicielka nieruchomości, zostanie obciążona kosztami wykonania takich ekspertyz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. 5. Art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe dla zakresu stosowania normy wywodzonej z art. 61 § 3 p.p.s.a. będzie mieć zatem znaczenie jakie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, umożliwia wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie w trybie stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie więc z góry przyjął, że w niniejszym postępowaniu nie można wstrzymać wykonania postanowienia z [...] marca 2012 r., jeżeli nie złożono wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z [...] lutego 2013 r. i nie ma podstaw do wstrzymania wykonania postanowienia z [...] lutego 2013 r. 6. Jednakże, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z [...] marca 2012 r. Wnosząca zażalenie nie uzasadniła bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania tego orzeczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, nie daje podstaw do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jednocześnie, brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem którego uzupełnienia winien żądać sąd. 7. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza ponadto, że przytoczenie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uzasadnienia przez stronę wniosku, nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, nawet w przypadku wystąpienia tych przesłanek, w sytuacji gdy nie można sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia prawa. 8. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.