VI SA/Wa 1166/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku W. L. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.– odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Do wydania powyższego postanowienia doszło w oparciu o następujące ustalenia: Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nakazał rejestrację używanych 50 odbiorników radiofonicznych i 50 odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie 50 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i 50 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w wysokości 27.750 zł. Decyzja ta została skierowana na adres strony wskazany jako adres główny wykonywania działalności gospodarczej. Z uwagi na niepodjęcie w terminie przesyłka została zwrócona do organu I instancji. Uznano, stosowanie do art. 44 k.p.a., że przesyłka (a więc i decyzja) została doręczona stronie w dniu 20 września 2012 r. Kolejny raz doręczono skarżącej kopię omawianej decyzji w dniu 24 grudnia 2012 r., czego dokonano wraz z pismem organu I instancji z dnia 21 grudnia 2012 r. wyjaśniającym wyniki kontroli lokalu zajmowanego przez skarżącą na prowadzoną działalność gospodarczą przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2012 r. Tę przesyłkę odebrał także pod adresem strony wskazanym jako adres główny wykonywania działalności gospodarczej dorosły domownik – syn skarżącej K. L. Odwołanie od tej decyzji wraz z drugim pismem – wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skierowane do Ministra Administracji i Cyfryzacji profesjonalny pełnomocnik strony wysłał w dniu 11 stycznia 2013 r. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podniosła, iż o wydaniu decyzji i jej treści dowiedziała się dopiero z pisma organu I instancji z dnia 21 grudnia 2012 r. (doręczonego synowi w dniu 24 grudnia 2012 r.), przekazanego jej przez syna K. L. w dniu 4 stycznia 2013 r. Wówczas skarżąca bowiem wróciła z G., gdzie spędzała okres świąteczny (była u rodziny oraz prowadziła ośrodek wypoczynkowy). Minister Administracji i Cyfryzacji powołanym postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. negatywnie rozpatrzył wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim przyjął, że skuteczne było zastępcze doręczenie decyzji czyli należało uznać, że nastąpiło to z dniem 20 września 2012 r. Również, w przypadku przyjęcia, że skarżącej doręczono decyzję w dniu 24 grudnia 2012 r., strona nie wykazała, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Nie może być uznane jako brak winy skarżącej niewywiązanie się przez jej syna z obowiązku oddania odebranej korespondencji, mimo podjęcia się oddania pisma adresatce czy przebywanie strony poza miejscem zamieszkania, nawet gdy wykonywała obowiązki służbowe. Syn skarżącej znał adres pobytu matki i mógł poinformować ją o treści decyzji. Zatem nie można mówić o sytuacji braku możliwości oddania adresatce odebranej przez syna korespondencji. Zachowanie takie syna należało uznać jako zaniedbanie w wywiązaniu się z przyjętego obowiązku, co rzutowało na ocenę czynności skarżącej w związku z odebraną decyzją. W ocenie Ministra skarżąca nie wykazała, aby nie zachowała terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji bez swojej winy, co wyłączało zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. W. L. złożyła skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, wskutek czego przyjęto, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji spowodowane wyjazdem na urlop i w sprawach służbowych nie stanowiło niezawinionego przez stronę uchybienia terminu. W ocenie skarżącej odebranie decyzji nastąpiło dopiero w dniu 24 grudnia 2012 r. przez jej syna K. L., który przekazał przesyłkę stronie w dniu 4 stycznia 2013 r. Wówczas skarżąca wróciła z G., gdzie spędziła okres świąteczny u rodziny, a także prowadziła ośrodek wypoczynkowy. Organ bezpodstawnie przyjął, że opisane okoliczności nie stanowiły niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącej zawartych w skardze, nie podlegały uwzględnieniu, albowiem na mocy art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wobec tego nie przeprowadza dowodów z przesłuchania świadków czy dowodów, które miałyby zastąpić dowód z przesłuchania świadków (stron). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (uchwałę) administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrolując zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Tym samym skarga W. L. jest nieuzasadniona. W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Z powołanych przepisów wynikają następujące przesłanki, których spełnienie warunkuje przywrócenie terminu: pierwsza - uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; druga - wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, trzecia - dotyczy zachowania siedmiodniowego terminu (nieprzywracanego według art. 58 § 3 k.p.a.) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; czwarta - obowiązek dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. W stanie faktycznym sprawy sporne było spełnienie pierwszej z przesłanek uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu. Skarżąca nie kwestionowała doręczenia kopii cytowanej decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. w dniu 24 grudnia 2012 r. Została ona odebrana przez syna skarżącej – K. L. Został on prawidłowo uznany za dorosłego domownika skarżącej, który za pokwitowaniem zobowiązał się do oddania pisma nieobecnej adresatce, jak tego wymaga art. 43 k.p.a. Jak wynika z zaświadczenia Głównego Urzędu Statystycznego (k. – [...] akt adm.) i danych z Centralnej Ewidencji o Działalności Gospodarczej (k. – [...] akt adm.) jako adres głównego miejsca wykonywania działalności podano: ul. G. [...],[...] P., a wpisu w Ewidencji Działalności Gospodarczej dokonał Wójt Gminy R. w 2002 r. W świetle art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178), kiedy skarżąca podejmowała działalność gospodarczą, ewidencję działalności gospodarczej prowadziła gmina właściwa dla miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, przy czym miejscem zamieszkania była miejscowość, w której przebywał przedsiębiorca z zamiarem stałego pobytu. Zapis ten powtarzał art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 z późn. zm.). Wobec tego główne miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącą pozostaje także jej miejscem zamieszkania. Jednakże, jak prawidłowo przyjął Minister, decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. z dniem 20 września 2012 r. W. L. nie obaliła domniemania związanego z prawidłowym doręczeniem zastępczym decyzji organu I instancji. W tej ostatniej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu należało, jak zauważył Minister, uznać za niedopuszczalny, bo spóźniony. Został złożony z przekroczeniem siedmiodniowego terminu, od kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Skarżąca nie uprawdopodobniła, aby między dniem 5 października 2012 r.(kiedy minął termin do złożenia odwołania) a dniem 4 stycznia 2013 r. (kiedy skarżaca miała dowiedzieć się o wydaniu omawianej decyzji i jej treści) ciągle trwały przyczyny uchybienia terminu. Natomiast, licząc doręczenie decyzji od dnia 24 grudnia 2012 r., jak to liczyła skarżąca, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania byłby zachowany. Jednakże, Minister, prawidłowo przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby uchybienie nastąpiło bez jej winy. Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi "tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 136). W konsekwencji "pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej" (tamże, s. 136). "Jeżeli nawet przeszkoda nie do przezwyciężenia obiektywnie nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że taka przeszkoda istnieje, należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione" (tamże, s. 136-137). Wobec tego niepowiadomienie przez syna skarżącej o odebraniu decyzji, pobyt skarżącej w okresie Świątecznym w G. u rodziny i w drugim ośrodku, nie mogły zostać uznane jako niezawinione, choćby mając na uwadze możliwe środki komunikacji. Ponadto skarżąca sama przyznała jak i jej syn (oświadczenie, k. – [...] akt adm.), że otrzymała od syna kopię decyzji w dniu 4 stycznia 2013 r., czyli w okresie, kiedy jeszcze biegłby termin do złożenia odwołania. Przyjmując, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 24 grudnia 2012 r., termin do złożenia odwołania upływałby w dniu 7 stycznia 2013 r. Skarżąca nie podała żadnych okoliczności wyłączających jej winę w niezłożeniu odwołania do dnia 7 stycznia 2013 r. Z powyższych przyczyn skargę jako bezzasadną należało na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalić.