I SA/Rz 327/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-06-11

Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jest związany stanowiskiem wierzyciela (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku i jego przedawnienia, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, sprawując kontrolę nad postanowieniem organu egzekucyjnego, jest uprawniony do oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia w sprawie zarzutów. Nawet jeśli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, a jego postanowienie w sprawie zarzutów nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, sąd może badać legalność tego stanowiska w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczące przedawnienia, nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując prawidłowość rozstrzygnięć organów, zwłaszcza w zakresie przedawnienia i nieistnienia obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita- Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2012 r., Nr [...] wydane w przedmiocie zarzutów P.K. ( dalej określany jako Skarżący ) w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej w skrócie: u.p.e.a.). Jak wynika z ustaleń organu organ egzekucyjny Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wszczął i prowadzi wobec P.K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lipca 2012 r. o numerach od [...] do [...] wystawionych na należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2002 r. do marca 2012 r. W dniu 13 lipca 2012 r. organ skierował w stosunku do Skarżącego upomnienia do uregulowania wskazanych należności, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, zawiadomieniem z dnia 9 sierpnia 2012 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego w postaci świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S. Zawiadomienie o zajęciu z dnia 9 sierpnia 2012 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] zostało doręczone Skarżącemu w dniu 10 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. Skarżący wniósł do organu egzekucyjnego, Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej: zarzut przedawnienia zobowiązania objętego tytułami wykonawczymi o numerach: od [...] do [...], zarzut nieistnienia zobowiązania objętego tytułami wykonawczymi oraz zarzut braku doręczenia upomnienia. Uzasadniając zarzut przedawnienia obowiązku wskazał, że stosownie do art. 24 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, dalej w skrócie ustawa o s.u.s.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r., nadanym mu ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378), należności z tytułu składek, ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W dacie wydawania ww. tytułów wykonawczych obowiązywał 5 letni okres przedawnienia, liczony od dnia wymagalności obowiązku. Podnosząc nieistnienie obowiązku wskazał, że podlegał równolegle obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania emerytury, w związku czym zwolniony był z opłacania składaki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Uzasadniając zarzut braku doręczenia upomnienia podniósł, że w doręczonych tytułach wykonawczych brak było załączonych dowodów potwierdzających doręczenie upomnień, na które organ egzekucyjny powołuje się w tych tytułach. Wniósł ponadto o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości, ewentualnie, w zakresie objętym zarzutem przedawnienia, oraz o wstrzymanie na zasadzie art. 35 § 1 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania zarzutów dłużnika, a także o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpatrzenia wniosku o umorzenie/rozłożenie na raty. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., Nr [...] organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wskazał, że wprowadzone art. 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378) zmiany skracają okres przedawnienia należności z tytułu składek z dotychczasowych dziesięciu do pięciu lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-6, ale dotyczy to należności z tytułu składek których bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. lub później. Ustawa równocześnie wprowadza przepisy przejściowe regulujące przedawnienie w przypadku, gdy jego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 27 wyżej wymienionej ustawy, przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. stosuje się pięcioletni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r. chyba, że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Tytuły wykonawcze, co do których Skarżący wnosi zarzuty przedawnienia objętych nimi należności, dotyczą okresu od lipca 2002 do marca 2012. Mając na uwadze, że najstarsza dochodzona należność za lipiec 2002 r., objęta tytułem wykonawczym nr [...], powinna być opłacona 12 sierpnia 2002 r., bieg 10 letniego terminu przedawnienia, w świetle dotychczasowych przepisów, rozpoczął się 13 sierpnia 2002 r. i zakończyłby się 13 sierpnia 2012 r., podczas gdy na podstawie nowych przepisów, termin ten zakończyłby swój bieg dopiero w dniu 1 stycznia 2017 r. Z tego też względu, zdaniem organu, do obliczania terminu przedawnienia należy zastosować dotychczasowe przepisy. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają: osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, (pkt 1c), osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze (pkt 16). W ocenie organu fakt pobierania emerytury, przy równoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej, nie zwalnia płatnika od obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ustosunkowując się do ostatniego z zarzutów, tj. braku doręczenia upomnienia, organ egzekucyjny wskazał, że skierowane do zobowiązanego upomnienie, zostało odebrane przez jego żonę w dniu 17 lipca 2012, czyniąc zadość stawianym wymogom. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. organ egzekucyjny wstrzymał prowadzone wobec P.K. postępowanie egzekucyjne do czasu "uprawomocnienia się postanowienia w sprawie zarzutów". W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów, Skarżący w pierwszej kolejności zarzucił organowi nieprawidłowe ustalenie dotyczące zakończenia biegu terminu przedawnienia. W ocenie Skarżącego, z literalnego brzmienia ww. przepisu nie wynika, że bieg rozpoczętego już uprzednio terminu przedawnienia tj. przed 1 stycznia 2012 r. miał biec na nowo od 1 stycznia 2012 r., a jak podkreślił nieprecyzyjna i wewnętrznie sprzeczna redakcja ww. przepisu nie może być interpretowana na niekorzyść dłużnika. Podobnie jak w podniesionych zarzutach wytknął organowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w zakresie dotyczącym nieistnienia zobowiązania objętego ww. tytułami wykonawczymi wobec pobierania przez zobowiązanego emerytury równocześnie z prowadzoną działalnością gospodarczą w całym okresie, za który stwierdzono zaległości. Wniósł również o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpatrzenia zażalenia oraz o ewentualne wstrzymanie i zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty. Dyrektor Izby Skarbowej wspomnianym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W pierwszej kolejności wskazał, że art. 34 u.p.e.a. wymienia dwa rodzaje postanowień organu egzekucyjnego dotyczących postępowania egzekucyjnego: w sprawie zarzutów oraz postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jak również na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów przysługuje zażalenie ( art. 34 § 2 i § 5 u.p.e.a. ). Z uwagi jednak na to, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem, nie ma obowiązku przed rozpatrzeniem zarzutów uzyskania stanowiska wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej powołał się również na przepis szczególny ustawy o s.u.s., art. 83 c, który wyłącza możliwość zaskarżenia postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, w sytuacji gdy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dokonując analizy powyższych przepisów Dyrektor Izby Skarbowej doszedł do wniosku, że jest związany stanowiskiem wierzyciela, zawierającym się w decyzji o nieuwzględnieniu zarzutów i jego kontrola w zakresie zarzutu nieistnienia i przedawnienia obowiązku jest niedopuszczalna. Odnośnie zarzutu niedoręczenia upomnienia, podobnie jak Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał go za nieuzasadniony. Odnosząc się z kolei do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania zażalenia, wskazał, że w aktach znajduje się postanowienie wstrzymujące postępowanie egzekucyjne do czasu uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów, choć, jak wskazał postanowienie to obarczone jest wadą. Określa ono bowiem nieprzewidziany prawem termin wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnych - do czasu uprawomocnienia postanowienia w przedmiocie zarzutów - podczas gdy ustawa przewiduje możliwość wstrzymania wykonania co najwyżej do czasu rozpoznania zarzutów. Wada to jednak nie może być usunięta w tym postępowaniu. Ponadto zwrócił uwagę, że ponowiony przez Skarżącego wniosek o wstrzymanie jest niedopuszczalny z mocy prawa. Skarżący zwrócił się w nim o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego podczas gdy przepisy prawa przewidują jedynie możliwość wstrzymania czynności egzekucyjnej. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organów P.K. złożył do tutejszego Sądu skargę, w której konsekwentnie podniósł zarzuty, stanowiące przedmiot postępowania egzekucyjnego: zarzut nieistnienia obowiązku, nie doręczenia upomnienia oraz zarzut przedawnienia, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez uwzględnienie zarzutów i umorzenie prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego w całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 w.w. ustawy). Dokonując powyższej kontroli sąd nie jest związany granicami skargi tj. zawartymi w niej zarzutami, wnioskami skargi ani też powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Działając natomiast w granicach sprawy stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia art. 135 p.p.s.a ). Przeprowadzając kontrolę w tak wyznaczonych granicach, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji. W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do kwestii proceduralnych, które, choć niekwestionowane, nie były oczywiste i wymagały oceny. W niniejszej sprawie wierzycielem był Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaś organem egzekucyjnym Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym powstało pytanie, czy istniał obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przewidziany w art. 34 § 1 u.p.e.a. W uchwale 7 sędziów z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że bezprzedmiotowe jest wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomimo tego, że z treści przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. jednoznacznie wynika obowiązek uzyskania takiego stanowiska, to jednak ścisłe trzymanie się wykładni gramatycznej w sytuacji gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot i żądanie obowiązku uzyskania takiego stanowiska przez organ "od samego siebie" byłoby sprzeczne z wynikami wykładni celowościowej, wypaczało racjonalność ustawodawcy oraz zasadę sprawności procesu. W ocenie składu orzekającego stanowisko to znajdzie w pełni zastosowanie również w niniejszej sprawie. Pomimo bowiem innego nazewnictwa organu egzekucyjnego – Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jest to w rzeczywistości ten sam organ. Nie miał wątpliwości co do tego również Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1099/10. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wypowiadając się co do zarzutów Skarżącego nie miał obowiązku zwracania się o stanowisko wierzyciela, którym był Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów stało się w takiej sytuacji również stanowiskiem wierzyciela, co zrodziło kolejne pytanie o zakres kontroli organu rozpoznającego zażalenie na powyższe postanowienie. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tym zakresie zwraca się o uzyskanie stanowiska wierzyciela i uzyskana w tym wypowiedź wierzyciela jest dla niego wiążąca ( art. 34 § 1 u.p.e.a.). W świetle powyższych regulacji usprawiedliwione jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, który po otrzymaniu ostatecznego postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział, odmawiającego uwzględnienia zarzutów, uznał zarzuty za niezasadne, przy czym nie ustosunkował się do nich, przywołując jedynie stanowisko wierzyciela i podkreślając jego wiążący charakter. Na tle powyższych regulacji zrodził się jednak kolejny problem dotyczący ochrony dłużnika i kontroli instancyjnej zgłoszonych przez niego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów. Problem ten napotyka na dodatkowe trudności jeśli wziąć pod uwagę treść art. 83 c ustawy o s.u.s. który wyłącza możliwość zaskarżenia postanowienia Zakładu w sprawie zarzutów dłużnika. Z problemem tym zmierzył się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który w odniesieniu do przywołanych unormowań wskazał, że prowadzą one do niekorzystnego dla dłużnika (i trudnego do zaakceptowania przez obowiązujący porządek prawny) wniosku, że w przypadku, gdy w charakterze wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym występuje ZUS, jego stanowisko wyrażone w postanowieniu (bez względu na jego zgodność z prawem, zasadność, prawidłowość) nie podlega jakiejkolwiek kontroli instancyjnej, ani w postępowaniu zażaleniowym przewidzianym w art. 34 § 2 u.p.e.a., ani w postępowaniu zażaleniowym, o którym mowa w art. 34 § 5 u.p.e.a., co w istocie pozbawia dłużnika należnej mu ochrony w postępowaniu egzekucyjnym, pozostawiając losy prawne zarzutu mieszczącego się w katalogu zawartym w art. 33 u.p.e.a. wyłącznie w dyspozycji wierzyciela. Nie oznacza to jednak w ocenie Sądu, że postanowienie organu egzekucyjnego, będące następstwem wiążącego (aczkolwiek niezweryfikowanego, bo niezaskarżalnego) postanowienia wierzyciela (ZUS), wymyka się w zakresie podniesionego przez dłużnika zarzutu spod jakiejkolwiek kontroli, zwłaszcza zaś spod kontroli sądowej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 u.p.p.s.a. sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ocenie legalności – oprócz zaskarżonego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów – poddana zostaje także upostaciowiona w formie postanowienia wypowiedź wierzyciela (ZUS), wiążąca organ egzekucyjny. Skoro zawierające wypowiedź wierzyciela postanowienie jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tegoż organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie sposób oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które przemożnie i wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że jedno z nich stanowi nie tylko podstawę wydania drugiego, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugiego, co uzasadnia również jego kontrole w oparciu o art. 135 p.p.s.a. ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 517/04, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawie, cbois.nsa.gov.pl.). Sąd w składzie orzekającym w zupełności podziela zaprezentowany wyżej pogląd, który również w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie. Pomimo bowiem tego, że nie zapadło osobne postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela to stanowisko to, wobec tożsamości podmiotów, zawierało się w postanowieniu o nieuwzględnieniu zarzutów i podobnie jak w przypadku stanowiska wierzyciela, należało przyjąć, że mieści się w granicach sprawy poddanej kontroli Sądu. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny postawionych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów tj.: nieistnienia obowiązku jego przedawnienia oraz braku doręczenia upomnienia, wskazać należy, że słusznie organ odwoławczy przedmiotem swojej kontroli uczynił kwestie dotyczące prawidłowości doręczenia upomnienia, poza kontrolą pozostawiając zarzut nieistnienia obowiązku i jego przedawnienia, jako że był w tym zakresie związany stanowiskiem wierzyciela i prawidłowa jest również dokonana przez niego ocena tego zarzutu. Zarzut Skarżącego dotyczący niedołączenia do tytułów wykonawczych upomnień, wobec zalegających w aktach dowodów ich doręczenia, stanowiący niezbędny, a jednocześnie wystarczający wymóg podjęcia dalszych czynności egzekucyjnych należało uznać za całkowicie chybiony. Sąd administracyjny, korzystając natomiast z rozszerzonej kontroli sądowej jaką daje art. 135 p.p.s.a., objął nią również dwa pozostałe zarzuty, dotyczące nieistnienia obowiązku i jego przedawnienia. Problem przedawnienia wiąże się ze skróceniem tego okresu z 10 do 5 lat i interpretacją przepisu intertemporalnego, tj. art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców ( Dz. U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378 ). Zgodnie z tym przepisem do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11 ( dotyczące niniejszej sprawy), którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu ( art. 41 b ust. 2). Stosując powyższy przepis organ I instancji stwierdził, że skoro najstarsza dochodzona należność za lipiec 2002 r. powinna być opłacona do 12 sierpnia 2002 r., termin przedawnienia, według poprzednio obowiązującej ustawy, należało liczyć od dnia 13 sierpnia 2002, w związku z czym zakończyłby się w dniu 13 sierpnia 2012 r., a więc wcześniej niż termin liczony na nowych podstawach tj. 1 stycznia 2017 r. Tymczasem Skarżący w swoim zażaleniu, a następnie w skardze złożonej do tutejszego Sądu wskazał, że w przepisie intertemporalnym nie ma mowy o tym, aby termin miał rozpocząć swój bieg na nowo od 1 stycznia 2012 r., ale że termin ten należy liczyć od czasu kiedy obowiązki stały się wymagalne, czyli w niniejszej sprawie od dnia 13 sierpnia 2002 r. Również w tym przypadku należy przyznać rację organowi. Przepis na który powołują się obie strony, przepis intertemporalny, przewiduje zastosowanie względniejszego dla dłużnika przepisu dotyczącego przedawnienia. W praktyce zastosowanie nowego terminu 5 letniego odnosić będzie się jedynie do przypadków, w którym do wygaśnięcia na tej podstawie obowiązku zostało 5 lub więcej lat, w pozostałych przypadkach, tak jak w niniejszej sprawie względniejszy okaże się stary przepis. Wykładnia zaproponowana przez organ jest prawidłowa. W istocie termin przedawnienia dla dłużnika liczony według starych przepisów zakończyłby swój bieg wcześniej niż w oparciu o nowe przepisy. Brak jest natomiast podstaw do tego by przyjąć, jak chciał tego Skarżący, by termin 5 lat rozpoczął swój bieg od dnia wymagalności i zakończył się przed dniem wejścia w życie nowych przepisów tj. przed 1 stycznia 2012 r. Bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego ( art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej). Jak wynika z akt sprawy w stosunku do dłużnika zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego, o czym dłużnik został powiadomiony w dniu 10 sierpnia 2012 r. a więc doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, który upływał w dniu 13 sierpnia 2012 r. Nie było również podstaw do przyjęcia, że obowiązek w postaci opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne nie istniał. Pobieranie emerytury przy równoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej nie zwalniało płatnika od obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych: w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika obowiązek podlegania Skarżącego, jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą, ubezpieczeniu zdrowotnemu niezależnie od jego uprawnień rentowych i wynikających z tytułu renty obowiązków. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło