I GZ 292/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "F." Spółki z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 881/13 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "F." Spółki z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r. oddalił wniosek "F." Spółki z o.o. w R. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd I instancji wskazał, że w skardze do WSA spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w K., argumentując, że wykonanie tej decyzji doprowadzi do utraty płynności finansowej spółki, co w konsekwencji spowoduje zaprzestanie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i likwidację jej majątku. Taki stan mieć będzie szerokie skutki społeczne w postaci utraty miejsc pracy zatrudnionych pracowników. Skarżąca podkreśliła również, że charakter jej działalności polega na stałym obrocie środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych, a osiągane zyski są bardzo niskie, gdyż pochodzą z marży za sprzedawane paliwo. Sąd I instancji wskazując na przesłanki wstrzymania wykonania aktu, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że wniosek skarżącej poza ogólnikowym wskazaniem, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki w postaci zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji likwidacji miejsc pracy, nie zawierał szczegółowego uzasadnienia wskazującego na możliwość zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania tej decyzji. Sąd wskazał, że to na wnioskodawczyni ciąży obowiązek wykazania faktów, z których chciała wywieść skutek prawny w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec niewywiązania się przez skarżącą z tego obowiązku, Sąd I instancji uznał, że nie zostały wykazane przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej wskazane w art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. W zażaleniu spółka zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z całokształtu okoliczności przedstawionych przez stronę w sposób jednoznaczny wynika, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji administracyjnej spowoduje nieodwracalne skutki lub grozić będzie znaczną szkodą po stronie skarżącej. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania sądowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie organ wskazał, że w pełni podziela stanowisko WSA w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że w związku z ogłoszeniem upadłości obejmującej likwidację majątku spółki Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdził zawieszenie ex lege z dniem [...] maja 2013 r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, by następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzić umorzenie ex lege z dniem 29 maja 2013 r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony (wnioskodawcy) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające udzielenie stronie ochrony tymczasowej, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić należy, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do strony, a zatem powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 182/12 "obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a." Zauważyć ponadto należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji stanowi wyjątek od zasady wykonalności decyzji, zatem strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenia płynące z wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącej. Wobec treści wniosku i jego uzasadnienia oraz braku jakichkolwiek dokumentów mających wykazać zasadność zawartego w nim żądania, prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała zasadności wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. Spółka we wniosku, wskazując na charakter prowadzonej działalności, źródło pozyskiwania dochodów, łączną wysokość zobowiązania podatkowego oraz możliwość zaprzestania prowadzenia tej działalności i licytacji majątku, nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej i majątkowej, która pozwoliłaby na dokonanie oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., niezbędnych do wstrzymania aktu lub czynności organu administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 288/12). Nie jest bowiem rzeczą Sądu prowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu dokonanie takiej oceny, a obowiązek taki spoczywa na stronie kierującej żądanie wstrzymania decyzji. Skarżąca powinna zatem przynajmniej wykazać, jakim majątkiem dysponuje, w jakiej wysokości osiąga dochody z tytułu prowadzonej działalności, jaki wpływ na sytuację spółki miały czynności egzekucyjne prowadzone w stosunku do niej, o czym skarżąca wspomina dopiero w zażaleniu, czy wreszcie ilu pracowników zatrudnia i jakie w związku z tym ponosi obciążenia finansowe. Brak tych danych uniemożliwił Sądowi I instancji dokonanie obiektywnej oceny możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W kontekście twierdzenia skarżącej, że Sąd dysponując całością akt administracyjnych sprawy znał wysokość rocznych obrotów i kondycję spółki, należy stwierdzić, iż informacje zawarte w aktach administracyjnych mogły stanowić dla Sądu I instancji dane pomocnicze lub uzupełniające w stosunku do tych, które strona powinna była przedstawić wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Skoro jednak strona nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ani nie powołała się na konkretne dokumenty w aktach administracyjnych, WSA nie miał obowiązku analizowania akt administracyjnych pod kątem wyszukiwania danych przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Powoływanie się przez skarżącą w uzasadnieniu zażalenia na orzeczenia tak Wojewódzkich Sądów Administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczących instytucji ochrony tymczasowej nie mogło wywołać oczekiwanego skutku. Orzeczenia te, najogólniej rzecz ujmując, zawierają wskazówki co do sposobu rozumienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz ich interpretacji i zastosowania przy merytorycznej ocenie zasadności składanych w tych sprawach wniosków. W tej sprawie, do oceny zasadności wniosku skarżącej zmierzającej do ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w powołanym przepisie nie doszło z uwagi na braki wniosku, o których mowa powyżej. Sąd I instancji nie miał zatem podstaw do kierowania się przy rozpoznawania wniosku spółki tezami przywołanych orzeczeń. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.