II SA/Ol 222/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-06-11
Skład orzekający: Janina Kosowska, Katarzyna Matczak, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Sejmiku Województwa w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa, która nie uwzględnia instalacji skarżącego jako Regionalnej Instalacji do Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK), narusza prawo, w szczególności przepisy dotyczące warunków technicznych i mocy przerobowych RIPOK oraz zasady konstytucyjne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca spółka posiadała legitymację skargową, ale nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego. Instalacja skarżącej nie spełniała wymogów mocy przerobowej i technicznych dla RIPOK w dacie wejścia w życie przepisów, co było podstawą do jej nieuwzględnienia w uchwale. Zarzuty naruszenia przepisów ustawowych i konstytucyjnych uznano za niezasadne, gdyż ograniczenia wynikały z przepisów ustawowych, a nie z samej uchwały.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo A zaskarżyło uchwałę Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa na lata 2011-2016. Skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie jej instalacji jako RIPOK, mimo spełniania wymogów, oraz naruszenie zasad konstytucyjnych. Organ administracji argumentował, że instalacja skarżącej nie spełniała kryteriów mocy przerobowej i technicznych w wymaganej dacie, a ograniczenia wynikały z przepisów ustawowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A na uchwałę Sejmiku Województwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa "[...]" za lata 2011-2016 oddala skargę
W dniu 19 czerwca 2012 r. Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego, działając na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, ze zm), art. 15 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, ze zm) oraz art. 16 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 897, ze zm), podjął uchwałę Nr XVIII/334/12 w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego na lata 2011-2016.
W dniu 12 lutego 2013 r. Przedsiębiorstwo – Spółka A, w ustawowym terminie, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyło powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, ewentualnie stwierdzenia nieważności ww. uchwały w części dotyczącej uznania instalacji K./P. za instalację zastępczą oraz niewpisania instalacji jako regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (dalej zwanej: RIPOK) oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Mając na względzie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 2 kpa. zarzucono skarżonej uchwale:
- rażące naruszenie prawa tj. art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 2011r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 897) zwanej dalej: ustawą zmieniającą w związku z art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, ze zm) - obecnie art. 35 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21) poprzez nieuwzględnienie w Planie gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego na lata 2011-2016 (zwanego dalej: Planem) instalacji mechanicznego-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych K./P. należącej do strony jako RIPOK na terenie Regionu Północno-Wschodniego, podczas gdy instalacja ta spełnia wymagania określone we wskazanych przepisach i winna być obligatoryjnie ujęta w Planie,
- rażące naruszenie prawa tj. 14 ust. 8 ustawy o odpadach - obecnie art. 35 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. poprzez nieujęcie w skarżonej uchwale instalacji mechanicznego-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych K./P. należącej do strony jako RIPOK, mimo ciążącego na uchwałodawcy obowiązku ujęcia w wykazie przedmiotowej instalacji istniejącej w dniu podjęcia uchwały i spełniającej wymagania określone przepisami prawa,
- naruszenie art. 20, 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad równości podmiotów wobec prawa, swobody działalności gospodarczej oraz zasady proporcjonalności, w związku z pominięciem jako RIPOK instalacji skarżącego przy jednoczesnym wpisaniu instalacji w S., co oznacza nieuzasadnione zróżnicowanie podmiotów, które w tym samym stopniu wypełniają wymagania określone w przepisach prawa oraz bezpodstawnym ograniczeniu strony skarżącej w wykonywaniu konstytucyjnej wolności, prawa prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez pominięcie instalacji skarżącego a ujecie w planie instalacji Związku A.
W uzasadnieniu strona skarżąca podała, że należąca do niej instalacja mechanicznego-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych K./P. istniejąca w dniu 1 stycznia 2012 r. została wpisana w uchwale dot. wykonania Planu jako instalacja do zastępczej obsługi Regionu Północno-Wschodniego, do czasu uruchomienia RIPOK w S. pomimo, że instalacja skarżącej spełnia wymagania przewidziane w art. 3 ust. 3 pkt 15 c ustawy o odpadach, co potwierdzają decyzje Starosty. Brak wpisania instalacji strony do skarżonej uchwały jako RIPOK stanowi naruszenie art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej, który to przepis przewidywał uwzględnienie instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniały wymagania RIPOK. Wyjaśniono, że ratio legis art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej oraz art. 3 ust. 3 pkt 15c lit. a i b jest zabezpieczenie dalszego funkcjonowania istniejących instalacji spełniających wymagania, czyli sam fakt spełnienia wymagań określonych w cytowanych przepisach obliguje Sejmik do uwzględnienia instalacji w planie gospodarki odpadami, jak i w uchwale o wykonaniu planu gospodarki odpadami jako RIPOK.
Nadto wyjaśniono, że żaden przepis nie wymaga aby RIPOK znajdowało się w jedynym regionie. Także brak jest przepisu zabraniającego aby do uznania instalacji za RIPOK było konieczne funkcjonowanie instalacji zapewniającej wykonywanie procesów w ramach jednego zakładu, mogą one występować razem lecz nie muszą. Stąd też funkcjonująca w K. sortownia i położona w P. kompostownia spełniają wymagania do uznania za RIPOK takiej instalacji w Regionie Północno-Wschodnim. Spełnienie tych warunków nadto potwierdzają decyzje Starosty: z dnia [...] zmieniona następnie decyzją z dnia [...] oraz decyzja z dnia [...] zmieniona decyzją z dnia [...]. Potwierdzeniem dla prawidłowości takiego położenia zakładu jest fakt wpisania jako RIPOK w Regionie Zachodnim instalacji należącej do Związku A, w której sortownia odpadów zmieszanych i selektywnie zbieranych znajduje się w D., a kompostownia odpadów ulegających biodegradacji i zielonych w Z. Wpisanie zatem tej instalacji a niewpisanie instalacji skarżącej stanowi o złamaniu konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa.
Podkreślono również, że wpisanie instalacji w S. stanowi przejaw dyskryminacji, sankcjonuje nieuprawnione różnicowanie podmiotów poprzez znaczne ograniczenie strony skarżącej w prowadzonej działalności gospodarczej uniemożliwiając wykorzystanie w pełni możliwości przerobowych posiadanej instalacji, co ogranicza także konkurowanie z innymi podmiotami wymienionymi w Planie.
Interes prawny skarżącej Spółki wynika z faktu posiadania wszelkich zezwoleń umożliwiających dalsze prowadzenie działalności w pełnym zakresie, natomiast zakwalifikowanie instalacji jedynie jako zastępczej stanowi nieuzasadnione ograniczenie swobody działalności gospodarczej pozbawiając możliwości korzystania z przyznanych uprawnień.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Województwa Warmińsko-Mazurskiego odniósł się szczegółowo do każdego z podniesionych zarzutów, wnosząc o oddalenie skargi. Na wstępie wyjaśniono, że stosownie do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną przeciwną w stosunku do skarżącej Spółki jest Województwo Warmińsko - Mazurskie, zaś uprawnionym do działania w imieniu Województwa jest Marszałek Województwa. Wyjaśniono, że w złożonej skardze bezpodstawnie odnoszono się do zapisów obecnie obowiązującej ustawy o odpadach z 2012 r., gdyż weszła ona w życie z dniem 23 stycznia 2013 r., podczas gdy skarżona uchwała została podjęta w dniu 19 lipca 2012 r.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 14 ust. 8 ustawy o odpadach podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do uchwały w sprawie uchwalenia wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, zaś z art. 14 i art. 15 tej ustawy wynika, że uchwała w sprawie uchwalenia wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jest odrębną od uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Zarzut ten nie może być zasadny w stosunku do uchwały o wykonaniu planu. Brak jest podstaw do uznania również zarzutu, iż fakt zakwalifikowania instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów jako RIPOK należącej do Związku A zlokalizowanych w D. i Z. a niewpisanie instalacji Spółki skarżącej także zlokalizowanej w dwóch miejscach jest przejawem złamania zasady równości wobec prawa, gdyż to nie położenie zdecydowało o braku wpisania tej instalacji jako RIPOK lecz fakt, że wymogi określone w art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach nie były spełnione w momencie podejmowania uchwały przez sortownie i kompostownie skarżącej. Nadto zwrócono uwagę, że pod pojęciem regionalnej "instalacji" należy rozumień stosownie do art. 3 pkt 6 Prawa ochrony środowiska m.in. stacjonarne urządzenie techniczne, podczas gdy z decyzji Starosty z [...] nr [...], przedłożonej przez stronę w toku postępowania poprzedzającego uchwalenie Planu, opinii dr J.T. stanowiącej "opinię w sprawie określenia przepustowości zakładu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne Spółki A z dnia 7 listopada 2011 r. oraz dokumentacji sporządzonej w trakcie kontroli Spółki przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego Woj. Warmińsko-Mazurskiego z dnia 20 października 2011 r. wynika, że w sortowni w K. zlokalizowany został mobilny przesiewacz bębnowy, co oznacza, że ten element nie może być uznany za stacjonarne urządzenie.
Wskazać pozostaje także, że z przedłożonej opinii dr J. T. wynika moc przerobowa zakładu biologicznego wynosząca 4 147,2 ton, natomiast zgodnie z wyliczeniami wykonanymi na etapie projektu Planu moc ta nie jest wystarczająca do spełnienia kryteriów z art. 3 ust. 3 pkt 15 c ustawy o odpadach. Ustalając te moce przerobowe posłużono się kryteriami określonymi w tym przepisie i metodą przedstawioną w opracowaniu opublikowanym przez Ministerstwo Środowiska w celu ustalenia minimalnych mocy przerobowych. Obliczono wpierw ilość zmieszanych odpadów komunalnych, które kierowane są do instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych na terenie woj. warmińsko-mazurskiego ustalając, że jest to ilość 278 kg rocznie przypadająca na jednego mieszkańca. Przyjmując, że na danym terenie selektywne zbieranie odpadów będzie stanowić 10% wytwarzanych odpadów ustalono, iż w województwie na obszarze zamieszkałym przez 120 tysięcy mieszkańców wytwarzanych będzie ok. 30.000 ton zmieszanych odpadów komunalnych ( 278 kg x 120.000 x 90%). Dla części mechanicznej instalacji przyjęto jako minimalną przepustowość ilość całego strumienia tych odpadów, zaś dla przepustowości części biologicznej przyjęto 50% całego strumienia odpadów, czyli 15.000 ton rocznie. Zestawienie tych wielkości oraz mocy przerobowych zakładu biologicznego przetwarzania oraz linii do mechanicznego przetwarzania odpadów położonych w K. i P. pozwoliło stwierdzić, że nie spełniają one kryteriów z art. 3 ust. 3 pkt 15c lit. a ustawy o odpadach, gdyż moce przerobowe tych instalacji są niższe od wymaganych. Wprawdzie z przedłożonych ze skargą pozwoleń na wytwarzanie odpadów wynikają wyższe dopuszczone wielkości lecz analiza przepisów o odpadach prowadzi do konkluzji, że organ wydający takie pozwolenia nie ma obowiązku badania faktycznej mocy przerobowej instalacji, której zezwolenie dotyczy. W tej sytuacji wobec rozbieżności pomiędzy mocami przerobowymi instalacji wynikającymi z decyzji oraz przedłożonej opinii w ocenie organu należało przyjąć wartości wynikające z opinii. Poza tym Zarząd Województwa w toku prac projektowych podał do publicznej wiadomości treść projektu uchwały Planu, w którym do RIPOK nie została zaliczona linia do mechanicznego przetwarzania oraz instalacja do biologicznego przetwarzania odpadów, a pomimo tego Spółka mimo stworzenia możliwości składania uwag i wniosków co do kształtu dokumentu w przedstawionym zakresie nie składała żadnych dokumentów czy uwag uzasadniających zmianę projektu planu i zakwalifikowanie jej instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów do RIPOK. Na marginesie wyjaśniono jedynie, że położenie instalacji do mechanicznego przetwarzania odpadów i instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów na różnych nieruchomościach samo w sobie nie dyskwalifikuje takich instalacji do uznania ich za RIPOK pod warunkiem jednak, że spełniałyby one pozostałe warunki, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach.
Pełnomocnik Województwa podniósł, że uchwała o wykonaniu Planu nie narusza zasad konstytucyjnych, w tym wyrażonej w art. 32 ust. 1 zasady równości wobec prawa. Nie można bowiem twierdzić, że w identycznej sytuacji prawnej znajdują się podmioty, których instalacje zostały umieszczone jako RIPOK w uchwale w sprawie wykonania Planu, a inna tych, których instalacje nie zostały umieszczone w uchwale jako RIPOK w sytuacji, gdy te które nie zostały umieszczone nie spełniają wymogów określonych w art.3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach. Podjęta uchwała nie narusza także zasady swobody działalności gospodarczej oraz zasady proporcjonalności. Wyjaśniło, że zasada swobody działalności nie ma charakteru absolutnego i może być przez ustawodawcę poddawana pewnym ograniczeniom. Ograniczenia nałożone na podmioty, które zamierzają prowadzić działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów komunalnych nie wynikają jednak z zapisów uchwały nr XVIII/334/12 lecz przepisów rangi ustawowej - ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy o odpadach, czy ustawy zmieniającej. To one określają które instalacje mogą być uznane za regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych.
W piśmie procesowym skarżącej Spółki z dnia 24 kwietnia 2013 r. podtrzymano wniesione zarzuty. Dodatkowo wyjaśniono, że na wcześniejszym etapie nigdy nie kwestionowano działającego w ramach instalacji urządzenia mobilnego przesiewacza bębnowego, który nie jest wykorzystywany jako urządzenie mobilne lecz stacjonarne. W ocenie strony decydujące w zakresie posiadanej mocy przerobowej instalacji są decyzje Starosty nie zaś opinie stanowiące jedynie opracowania naukowe nie posiadające żadnej mocy prawnej. Odnośnie przedstawionej opinii wyjaśniono, że dokonane tam wyliczenia przeprowadzono w oparciu o jednozmianowy system czasu pracy instalacji, przy czym jest oczywistym, że instalacja ta może działać w trybie 3 - zmianowymi i wówczas będzie spełniała wymagania określone w planie wojewódzkim i decyzji Starosty. Nadto zarzut co do braku aktywności w toku procedury uchwalania planu nie znajduje uzasadnienia, gdyż ówczesny prezes Spółki brał czynny udział w pracach projektowych nad uchwałami i posiadał wszelką niezbędną informację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona
w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga została wniesione w terminie i spełniła wymogi formalne, w szczególności skarga poprzedzona została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia 21 grudnia 2012 r., na które to pismo przewodniczący Sejmiku Województwa Warmińsko - Mazurskiego poinformował, że Zarząd Województwa nie uznał wniesionego wezwania za uzasadnionego i wobec tego nie przedłoży Sejmikowi uchwały uchylającej uchwałę nr XVIII/334/12.
Nadto skarga dotyczy aktu z zakresu administracji publicznej, podlegającego kognicji sądu administracyjnego, jako akt prawa miejscowego, o czym stanowi art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243) w dacie obowiązującej w dniu podejmowania uchwały.
Rozważając natomiast uprawnienie skarżącej Spółki do zaskarżenia niniejszej uchwały w kontekście podstawy prawnej określonej w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) dalej zwanej: u.s.w., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego, należało zbadać czy strona posiada legitymację skargową do wniesienia skargi w trybie wskazanego przepisu oraz czy nastąpiło obiektywne naruszenie prawa zaskarżoną uchwałą.
Jak wskazano wyżej skargę w trybie art. 90 ust. 1 u.s.w. może wnieść skutecznie tylko ta osoba, która wykaże się naruszeniem własnego interesu prawnego lub uprawnienia wskutek uchwalonych przepisów prawa miejscowego. Zaskarżeniu w tym trybie podlega zatem uchwała organu samorządu województwa nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, czyli np. zniesienie lub ograniczenie jego uprawnień lub praw. Wnosząc skargę strona musi zatem wykazać, że został naruszony jej własny interes prawny polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy skarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. Inaczej rzecz ujmując, strona skarżąca musi w omawianym przypadku wykazać, że zaskarżona uchwała wpływa na sferę materialnoprawną strony, pozbawiając pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwiając ich realizację.
Sąd uznał, że skarżąca posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę Sejmiku Województwa Warmińsko - Mazurskiego Nr XVIII/334/12 z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego na lata 2011-2016, jednakże jej interes prawny nie został w żaden sposób naruszony wskutek podjęcia skarżonej uchwały.
Podstawę prawną uchwały stanowi art. 15 ustawy o odpadach, zgodnie z którym wraz z uchwaleniem wojewódzkiego planu gospodarki odpadami sejmik województwa podejmuje uchwałę w sprawie jego wykonania ( ust. 10) . Uchwała ta określa:
1) regiony gospodarki odpadami komunalnymi;
2) regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innej przyczyny;
3) regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych niespełniające wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn ekonomicznych (art. 15 usrt. 2).
Uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jest aktem prawa miejscowego (art. 15 ust. 3). Jest ona realizacją i wykonaniem, w określonym zakresie, zamierzeń wskazanych w planie, stanowi konsumpcję postanowień planu i przepisów ustawy o odpadach z aktualnym stanem faktycznym w zakresie gospodarki odpadami na terenie województwa. Jest odrębnym aktem od planu gospodarki odpadami, który jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych ma charakter pewnego programu działania na danym obszarze w zakresie gospodarki odpadami i jest skierowanym do organów administracji publicznej. Ustawodawca uchwale w` sprawie wykonania planu nadał status aktu prawa miejscowego, czyli źródła powszechnie obowiązującego prawa na obszarze stanowienia organu. Adresatem uchwały w sprawie wykonania planu są podmioty zewnętrzne wobec administracji, w tym również skarżąca Spółka. Nadto skarżona uchwała, określając instalacje mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych K./P. jako instalacje do zastępczej obsługi regionu północno - wschodniego do momentu wybudowania pozostałych instalacji regionalnych oraz jako instalacji regionalnej na wypadek awarii, jak również instalacji zastępczej w regionie centralnym dotyczy sytuacji prawnej skarżącej.
Reasumując Spółka A ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały w sprawie wykonania planu gospodarki odpadami lecz nie wykazała naruszenia tego interesu prawnego w zakresie umieszczenia w wykazie instalacji stanowiącej jej własność jako instalacji zastępczej i na wypadek awarii.
Odnośnie zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 2011r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 897) zwanej: ustawą zmieniającą w związku z art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, ze zm), polegającego na nieuwzględnieniu w uchwale dot. wykonania planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego na lata 2011-2016 (zwanej: wykonaniem Planu) instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych K./P. należącej do strony jako regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) na terenie Regionu Północno-Wschodniego, podczas gdy instalacja ta spełnia wymagania określone we wskazanych przepisach i winna być obligatoryjnie ujęta w wykonaniu Planu, należy wskazać, że wbrew stanowisku skarżącej posiadana przez nią instalacja mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych nie spełnia wymogów określonych w art. 3 ust. 3 pkt 15 c ustawy o odpadach.
Wskazać należy, że stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami uwzględnia się funkcjonujące na terenie województwa instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniając wymagania dotyczące regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Zatem nie budzi wątpliwości Sądu, że w uchwale w sprawie wykonania planu zostaną uwzględnione tylko takie instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, które w dniu 1 stycznia 2012 r. spełniały wymagania dotyczące regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Pojęcie to zostało wprowadzone do ustawy o odpadach także ustawą zmieniającą, gdzie w art. 3 ust. 3 pkt 15 c zawarto definicję legalną tego pojęcia. Zgodnie z nim ilekroć w ustawie jest mowa o regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - rozumie się przez to zakład zagospodarowania odpadów o mocy przerobowej wystarczającej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszkałego przez co najmniej 120 000 mieszkańców, spełniający wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska oraz zapewniający termiczne przekształcenie odpadów lub:
a) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych i wydzielenie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub części do odzysku,
b) przetwarzanie selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz wytwarzanie z nich produktu o właściwościach nawozowych lub środków wspomagających uprawę roślin, spełniającego wymagania określone w przepisach odrębnych,
c) składowanie odpadów powstałych w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych o pojemności pozwalającej na przyjmowanie przez okres nie krótszy niż 15 lat odpadów w ilości nie mniejszej niż powstająca w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych.
Prawidłowe rozumienie wskazanej definicji w ocenie składu orzekającego Sądu w tej sprawie oznacza, że spełnienie przez instalację tylko jednego z ppkt od a) od c) oznacza, że dana instalacja może być uznana za regionalną. Z kontekstu przepisów nie wynika aby dla osiągnięcia celów ustawy konieczne było przyjęcie wymogu łącznego spełniania wymagań określonych w lit. a-c tego przepisu. Na prawidłowość takiej interpretacji może wskazywać chociażby okoliczność, że w obecnie obowiązującej ustawie o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. w art. 35 ust. 6 w sposób jednoznaczny określono, ze wystarczające jest spełnienie jednego z wymogów, określonego w podpunktach 1,2,3 odpowiadających treścią podpunktom a,b,c poprzedniej ustawy.
Przechodząc do skargi Spółki i zarzutów w niej zawartych należy wyjaśnić, że prawidłowo w uchwale dotyczącej wykonania Planu uznano, że w dniu 1 stycznia 2012 r. instalacja zlokalizowana w K./P. nie spełniała wymogów definicji RIPOK. Nie jest zasadny zarzut, że o mocy przerobowej instalacji świadczą załączone do skargi decyzje Starosty, w których została określona zwiększona ilość odpadów wytwarzanych w związku z funkcjonowaniem instalacji. I tak pierwotnie decyzją z [...] nr [...] ustalono ilość odpadów wytwarzanych w instalacji mechanicznego przetwarzania w ciągu roku na poziomie 14 770 ton, podczas gdy decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta zmienił tę decyzję w ten sposób, że zwiększono ilość odpadów przewidzianych do wytwarzania w ciągu roku do poziomu 38 100 ton. Natomiast decyzją tego organu z dnia [...] nr [...] ustalono dopuszczalną ilość odpadów przewidzianych do wytwarzania w ciągu roku w instalacji biologicznego przetwarzania odpadów na poziomie 10 000 ton, podczas gdy decyzją z dnia [...] zwiększono tę dopuszczalną wielkość do poziomu 16 000 ton. Już chociażby z tego powodu, że decyzje zmieniające wydane zostały dopiero w [...] 2012 r. wynika, że nie sposób uznać, że taką dopuszczalną moc przerobową posiadała ta instalacja mechaniczno - biologicznego przetwarzania w dniu 1 stycznia 2012 r., a na tę datę należało ustalić spełnienie wymogów, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach.
Ponieważ w materiałach podjętej uchwały nr XVIII/333/12 Sejmiku Województwa Warmińsko - Mazurskiego z dnia 19 lipca 2012 r. przyjęto wskazania dotyczące ustalenia wielkości mocy przerobowej instalacji, aby mogła ona zostać uwzględniona jako RIPOK na terenie województwa warmińsko-mazurskiego tj. zdolność przerobową instalacji regionalnej, przy założeniu obsługi obszaru zamieszkałego przez co najmniej 120 000 osób i ustalono, że dla części mechanicznej przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych wynosi ona ok. 30 000 ton, zaś dla części biologicznej ok. 15 000 ton przyjmując, że średni masowy wskaźnik wytwarzania odpadów komunalnych przez osobę w przeciągu roku wynosi 278 kg. Porównując te wielkości oraz dane wynikające z decyzji właściwego organu przed ich zmianą wynika, że instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów w K./P. nie spełnia tego kryterium posiadania określonych mocy przerobowych na dzień 1 stycznia 2012r. Stwierdzenie to znajduje uzasadnienie także w opinii przedstawionej przez skarżącą Spółkę wykonanej przez dr J.T. przygotowanej w dniu 7 listopada 2011 r., w której wprawdzie wskazano, że instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych w K./P. spełnia kryteria do uznania jej za RIPOK, jednakże z dokonanych wyliczeń mocy przerobowej aktualnie działającej instalacji wynika, że do instalacji przetwarzania biologicznego trafia rocznie 4147,2 ton, co stanowi 6,6% maksymalnej przepustowości linii mechanicznego przetwarzania i obecna przepustowość jest dostosowana do potrzeb rekultywacji składowiska w P. Podkreślono jednak, że zakład posiada potencjał i planuje zwiększyć przepustowość sekcji biologicznej aby cały strumień frakcji mechanicznej był poddany biostabilizacji w celu wytwarzania stabilizatu, który spełniać będzie przyszłe warunki składowania. Aby zwiększyć maksymalną przepustowość kompostowni do 40% przepustowości linii mechanicznej należy powiększyć plac kompostowania. Zwiększenie możliwości kompostowania wiąże się jedynie z koniecznością wybudowania dodatkowych płyt kompostowych.
Reasumując nie budzi wątpliwości Sądu, że w dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej posiadana przez skarżoną Spółkę instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych nie spełniała kryteriów do uznania jej za RIPOK, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że umieszczenie posiadanej instalacji jedynie jako zastępczej w uchwale dotyczącej wykonania planu gospodarki odpadami dla woj. warmińsko-mazurskiego narusza art. 16 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 3 ust. 3 pkt 15 c lit. c ustawy o odpadach.
Nie zasadny jest także zarzut naruszenia art. 14 ust. 8 ustawy o odpadach, zgodnie z którym wojewódzkie plany gospodarki odpadami zawierają także m.in. wykaz regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tych regionów, do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn, z tej przyczyny, że skarżona uchwała nie jest uchwałą dotyczącą wojewódzkiego planu gospodarki odpadami lecz uchwałą w sprawie wykonania takiego planu i jej treść jest uregulowana brzmieniem art. 15 ustawy o odpadach. W tym stanie sprawy skarżona uchwała nie może naruszać art. 14 ust. 8 ww. ustawy, skoro przepis ten dotyczy innego przedmiotu uchwały niż uchwała skarżona.
W tym miejscu na marginesie jedynie należy wyjaśnić organowi, że samo stwierdzenie faktu, że w ramach instalacji Spółki do mechanicznego przetwarzania odpadów komunalnych jest zlokalizowany mobilny przesiewacz bębnowy nie oznacza, że instalacja ta jako całość traci przymiot zespołu stacjonarnych urządzeń technicznych, o którym mowa w art. 3 pkt 6 lit. b ustawy Prawo ochrony środowiska, w którym to przepisie zawarto definicję legalną pojęcia "instalacja", przez które rozumie się:
a) stacjonarne urządzenie techniczne,
b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,
c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi i zespołami; których eksploatacja może spowodować emisję.
Jak wynika z ustaleń dokonanych w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 20 października 2011 r. przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego Woj. Warmińsko-Mazurskiego stwierdzono, czego nie kwestionuje Spółka w skardze, że w ramach linii mechanicznego przetwarzania odpadów znajduje się mobilny przesiewacz bębnowy firmy [...], które to urządzenie jest wykorzystywane jako ciągłość technologiczna procesu przesiewania odpadów. Nie wynika natomiast zarówno z protokołu kontroli jak i skargi Spółki aby było ono wykorzystywane jako urządzenie mobilne. Nie można tylko przez fakt posiadania przez to urządzenie kół stwierdzić, że w toku procesu w ramach mechanicznego przetwarzania odpadów nie wykorzystuje się tego urządzenia jako stacjonarnego urządzenia technicznego. Zatem ta okoliczność nie mogła mieć wpływu, w ocenie Sądu, dla przyjęcia, że instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych Spółki nie mogła być wykazana w uchwale dotyczącej wykonania Planu jako RIPOK, gdyż zdecydowały o tym inne okoliczności podniesione we wcześniejszej części uzasadnienia wyroku Sądu.
W rzeczonej sprawie brak jest także podstaw do postawienia skarżonej uchwale zarzutu dotyczącego naruszenia art. 20, art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP, w tym w szczególności zasady równości wobec prawa. Nie ulega wątpliwości, że wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, zarówno osoby fizyczne jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą oraz, że wszystkie podmioty charakteryzujące się w takim samym stopniu daną cechą relewantną powinny być traktowane równo. Nie sposób jednak uznać, że brak umieszczenia instalacji skarżącej jako RIPOK może być potraktowane jako naruszone art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, skoro to ustawodawca jednoznacznie określił w art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej, które instalacje mają zostać umieszczone w uchwale dot. wykonania planu. To ustawodawca określił przesłanki, którymi organ uchwałodawczy jest zobligowany podczas sporządzania wykazu instalacji RIPOK do ustalenia czy dana instalacja spełnia przesłanki regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Nie jest słuszny również zarzut dotyczący naruszenia zasady swobody działalności gospodarczej oraz zasady proporcjonalności poprzez nieumieszczenie instalacji skarżącej w wykazie RIPOK, skoro jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (por. orzeczenie TK z dnia 26 kwietnia 1995 r. K 11/94, OTK 1995 Nr 1, poz. 12) swoboda działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i może być poddana przez ustawodawcę pewnym ograniczeniom. Ograniczenia w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania odpadów komunalnych nie wynikają jednak z zapisów skarżonej uchwały lecz brzmienia ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw.
Z uwagi na charakter zaskarżonej uchwały oraz brak wykazania naruszenia przez skarżącą własnego interesu prawnego brakiem umieszczenia posiadanej instalacji mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych jako regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło