I SA/Bk 161/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego B. Z. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. z [...] stycznia 2013 r. nr [...] w sprawie przyznania B. Z. (dalej także, jako: "skarżący), płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w której przyznał jednolitą płatność obszarową do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli administracyjnej oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli administracyjnej pomniejszonej o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w uzasadnieniu skarżonej decyzji podniósł, że w myśl postanowień art. 7 ust. 1a ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów nie większych niż maksymalny kwalifikowany obszar o którym mowa w art.6 ust.1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009, str. 65 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych. W wyniku kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej w oparciu o narzędzia informatyczne (ortofotomapa oraz dane LPIS/GIS) stwierdzono różnicę między powierzchnią działki rolnej C1, nr ewidenc. [...], obręb K. (24,5 ha), zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią działki odniesienia zawartą w systemie identyfikacji działek rolnych (23,49 ha). Stwierdzona różnica to 1,1 ha (4,2997 %). Dodatkowo podniesiono, że obszar gruntów rolnych, które nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. stanowi obszar wyodrębniony w systemie LPIS jako odrębna warstwa, to znaczy, że nie zalicza się do maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG). Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w sprawie materiale dowodowy dawał podstawy do przyznania wnioskowanych dopłat w pomniejszonej wysokości. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009, przewidującego zwolnienie od nałożenia sankcji finansowych, bowiem wniosek skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych, bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., pismem z [...] października 2012 r. nr.: [...] poinformował skarżącego o wielkości maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009 wyznaczonego dla działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...], położonej w obrębie wsi K., gmina M., powiat b., woj. [...]. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił, że powierzchnia działki wykluczonej z dopłat została stwierdzona nie precyzyjnie, a dokonane pomiary nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu na gruncie. Skarżący wskazał również, iż powierzchnię gruntów rolnych będących w dobrej kulturze rolnej należało ustalić na dzień 30 czerwca 2003 r. i jeśli tylko, gdy w tej dacie grunty nie były w dobrej kulturze rolnej dopłata się nie należy. Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że pomiar przedmiotowej działki został przeprowadzony dwukrotnie i w każdym przypadku wyniki były takie same. Wydział GIS w trakcie postępowania odwoławczego przeprowadził ponowne pomiary w wyniku czego potwierdziła się wcześniej wskazana powierzchnia działki [...], na której prowadzona była uprawa rolnicza czyli 3 powierzchnia działki utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Także z dołączonych zdjęć satelitarnych (ortofotomapy) wyraźnie widać, iż nie cała powierzchnia działki nr [...] jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Na części północnej przedmiotowej działki wyraźne jest widoczne zalesienie. Porównując zdjęcia przedmiotowej działki (ortofotomapy) z 28 września 2009 r. oraz z 16 czerwca 2012 r. należy stwierdzić, że część działki pod zalesieniem została wykarczowana. Jednakże, z porównania zdjęć z 20 czerwca 2002 r. oraz z 28 września 2009 r. wynika wyraźnie, iż powierzchnia wyłączona z dopłat (oznaczona czerwoną przerywaną linią na zdjęciu wskazanym na stronie 50) w okresie pomiędzy ww. datami pokryta była zwartym drzewostanem, co oznacza iż na tej powierzchni nie prowadzono upraw rolniczych. W związku z tym w dniu 30 czerwca 2003 r. powierzchnia ta nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, bowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszano przepisy postępowania w stopniu, który mógł omieć wpływ na wynik sprawy. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw. Natomiast jednolitą płatność obszarową w myśl postanowień art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, można przyznać na wniosek rolnika do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja danego roku powierzchni gruntów rolnych, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: posiada działki rolne o łącznej powierzchni działek rolnych nie mniejszej niż 1 ha (pkt 1); utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami, tj. w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek (pkt 2, 2a); został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 3). Jednocześnie w art. 7 ust. 1a wspomnianej ustawy wskazano, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów nie większych niż maksymalny kwalifikowany obszar o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z powyższego wynika, że płatność można przyznać rolnikowi, który spełnia ww. warunki do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar (PEG) w rozumieniu art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009 tj. obszaru, który był utrzymany w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Spór w sprawie dotyczy właśnie tego czy działka rolna (nr ewidencyjny 157), położona w obrębie wsi K., gmina M., powiat b., woj. [...], była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Nie kwestionując uprawnień organów do dokonywania kontroli administracyjnych wniosków w oparciu o narzędzia informatyczne takie jak ortofotomapy, Sąd chciałby podkreślić, że w przypadku, gdy wnioskodawca kwestionuje sposób ustalenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) w oparciu o narzędzia informatyczne, organ powinien rozważyć potrzebę dokonania kontroli na miejscu, w celu zweryfikowania dokonanych pomiarów. Zwłaszcza, gdy tak jak w omawianej sprawie organ nie dysponuje ortofotomapami potwierdzającymi stan utrzymania działki na dzień 30 czerwca 2003 r. i jej pomiarów dokonuje w oparciu o zdajecie wykonane 28 września 2009 r. Jak słusznie, zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. I GSK 680/11 (LEX nr 1216694) "procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem i narzędziem są ortofotomapy, jakkolwiek ma charakter obligatoryjny, to jednak nie wyłącza, ani też nie wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych. Skład orzekający w sprawie pogląd powyższy w pełni podziela i przyjmuje za swój. Skarżący w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji, zakwestionował prawidłowość pomiarów dokonanych w oparciu o zdjęcia lotnicze z 2009 r., podważających ich wiarygodność i wniósł o ponowny pomiar użytków. Z uwagi na kwestionowanie wiarygodności pomiarów w oparciu o ortofotomapy, zdaniem Sądu, wniosek skarżącego należało potraktować, jak wniosek o pomiar działki w terenie. Wniosek taki potwierdza także treść skargi złożonej do Sądu, w której skarżący wskazuje, że zwracał się o dokonanie pomiaru działki na gruncie. Tymczasem pomiaru PEG działki ewidencyjnej nr [...] organ dokonał ponownie w oparciu o zdjęcia (ortofotomapy), których wiarygodność podważa skarżący. Na podstawie zdjęć z: 20 czerwca 2002 r., 28 września 2009 r. i 16 czerwca 2012 r., organ wywnioskował, że obszar części działki został zrekultywowany poprzez usunięcie drzewostanu w okresie pomiędzy 2009 r. a 2012 r. Zdaniem Sądu znaczny odstęp czasowy (ponad 6 lat), jaki upłynął między 30 czerwca 2003 r., a datą wykonania zdjęcia, nie pozwala na jednoznaczne i kategoryczne stwierdzenie, że sporna działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. na całej powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego we wniosku z 14 maja 2012 r. Na podstawie zdjęć satelitarnych (ortofotomap) znajdujących się w aktach sprawy, wnioskować można jedynie, że na dzień wykonania zdjęcia w 2009 r., a nie na dzień 30 czerwca 2003 r., nie cała powierzchnia działki nr [...] była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. W myśl postanowień art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe oznacza, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić dowody i składać wnioski dowodowe niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania. Zignorowanie wniosku skarżącego o dokonanie faktycznego pomiar użytków wskazuje na naruszenie zasady praworządności, o której mowa w art. 6 i art. 7 Kpa, do której przestrzegania zobowiązany był organ na mocy art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zasada praworządności oznacza obowiązek zastosowania przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozstrzyganiu sprawy przez organ administracji. Mając na uwadze stwierdzone naruszenie prawa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, orzeczono jak w sentencji w oparciu o postanowienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.").O niewykonalności uchylonego aktu orzeczono w oparciu o postanowienia art. 152 p.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tejże ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie do uzupełnienia materiału dowodowego i uwzględniając wniosek skarżącego dokonać pomiarów spornej działki w ramach kontroli na miejscu oraz odnieś się do podnoszonych w skardze wyjaśnień dotyczących wieku drzew, które porastają sporną działkę.