I OW 34/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-13

Skład orzekający: Irena Kamińska, Ewa Dzbeńska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaki organ jest właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przebywa czasowo w jednej miejscowości, a jest zameldowana na pobyt stały w innej?
Ratio decidendi
Właściwość miejscową gminy do rozpoznania sprawy dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, który wymaga fizycznego przebywania w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. W przypadku, gdy centrum życiowych interesów osoby, w tym korzystanie z opieki zdrowotnej i leczenie, koncentruje się w miejscowości czasowego pobytu, to organ tej miejscowości jest właściwy do rozpoznania wniosku.
Stan faktyczny
Prezydent Wrocławia wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta Łańcuta w sprawie wniosku J. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej. J. K. przebywał w Łańcucie, gdzie był zameldowany czasowo i korzystał z opieki medycznej, podczas gdy był zameldowany na pobyt stały we Wrocławiu. Organy były rozbieżne co do tego, która gmina jest właściwa do rozpoznania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Burmistrza Miasta Łańcuta jako organ właściwy do rozpoznania wniosku J. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Wrocławia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Wrocławia a Burmistrzem Miasta Łańcuta w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej wskazać Burmistrza Miasta Łańcuta jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wnioskiem z dnia 27 lutego 2013 r. Prezydent Wrocławia wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Burmistrzem Miasta Łańcuta w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wskazano, że J. K. przebywa w Łańcucie ale bez zamiaru stałego pobytu. Tym samym właściwość organu pomocy społecznej ustala się ze względu na miejsce aktualnego jego pobytu. W ocenie organu bez znaczenia jest zameldowanie J. K. na pobyt stały we Wrocławiu, ponieważ klient nie jest osobą bezdomną i okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia przy ustalaniu właściwości miejscowej. Niezależnie od powyższego, Burmistrz Miasta Łańcuta uznał się już za właściwym w styczniu 2013 r., kiedy przyznał świadczenie J. K. w postaci usług opiekuńczych. Ponieważ przepisy dotyczące ustalenia właściwości miejscowej przy obu świadczeniach są tożsame, obecna zmiana stanowiska organu jest niezrozumiała. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta Łańcuta wniósł o wskazanie Prezydenta Wrocławia jako organu właściwego do rozpoznania wniosku wobec tego, iż czasowy i do końca niezgodny z jego wolą fakt przebywania w Łańcucie neguje to miasto jako miejsce jego zamieszkania. W ocenie organu krótkotrwały pobyt J. K. w Łańcucie nie zmienił jego miejsca zamieszkania, a organem właściwym do wydania decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej pozostaje Prezydent Wrocławia. Ponadto w piśmie z dnia 4 maja 2013 r. J. K. poinformował, że w Łańcucie jest zameldowany na pobyt czasowy na okres 6 miesięcy, a także w mieście tym znajduje się pod opieką lekarza rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepis art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania", należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia ww. pojęcia zawartego w art. 25 k.c. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przesłanki miejsca zamieszkania J. K. w rozumieniu art. 25 k.c. spełnia miejscowość Łańcut, w której wnioskodawca jest zameldowany na pobyt czasowy. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie akcentuje się m. in., że o ześrodkowaniu ważnych spraw życiowych może świadczyć fakt korzystania z opieki zdrowotnej i leczenie specjalistyczne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OW 156/10). O tym, że centrum życiowych interesów J. K. koncentruje się w Łańcucie może świadczyć fakt korzystania z podstawowej opieki zdrowotnej i z leczenia szpitalnego, zamieszkiwanie na pobyt czasowy w tej miejscowości, a także załatwianie bieżących spraw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w okolicznościach sprawy, miejscem zamieszkania J. K. jest Łańcut, to organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta Łańcuta. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło