II SA/Rz 260/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy -skargę oddala- W dniu 20 marca 2013 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga J. S., w której domaga się uznania bezskuteczności aktu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) wyrażonego w piśmie z dnia 5 lutego 2013 r. nr [...] o odmowie udostępnienia akt z przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w dniu 29 listopada 2012 r. czynności kontrolnych na stanowiącej jego własność działce nr ewid. 1316/3 we wsi K., a przez to uznania uprawnienia do udostępnienia mu dokumentów z tej kontroli. Z uzasadnienia skargi i akt administracyjnych wynika, że PINB w dniu 29 listopada 2012 r. przeprowadził na działce nr ewid. 1316/3 czynności kontrole celem ustalenia stanu technicznego murowanego gospodarczego obiektu budowlanego. Z czynności tych sporządził protokół wraz z załącznikami w postaci szkicu sytuacyjnego oraz zdjęciami. W piśmie z dnia 21 grudnia 2012 r. J. S., działający przez pełnomocnika W. K., zwrócił się do WINB z żądaniem wydania mu odpisów powyższych dokumentów. Poinformował wezwany organ, że z żądaniem takim zwracał się także do PINB, w tym żądanie takie zostało wpisane do przedmiotowego protokołu, jednak dokumenty takie nie zostały mu wydane. W piśmie z dnia 12 grudnia 2012 r. PINB poinformował go jedynie o tym, że czynności kontrole w związku z interwencją zgłoszoną przez Gminę [...] przeprowadzone zostały w trybie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. postępowania skargowego, które nie przewidują możliwości wydawania odpisów dokumentów sporządzonych w toku takich czynności. J. S. stwierdził, że ma interes prawny w otrzymaniu tych dokumentów, ponieważ kontrolę przeprowadzono w stosunku do przedmiotu jego własności. Dlatego zwrócił się do WINB o zajęcie merytorycznego stanowiska w tej kwestii, z uwagi na faktyczną odmowę wydania mu przez PINB żądanych dokumentów, a także o spowodowanie wydania mu ich. W piśmie z dnia 12 stycznia 2013 r. skierowanym do WINB pełnomocnik J. S. podał, że będąc w dniu 11 stycznia 2013 r. w siedzibie organu ustnie odmówiono mu wglądu do akt sprawy z powołaniem się na tożsamą argumentację, jaką sformułował poprzednio PINB. Nie wydano jednak wtedy postanowienia o odmowie udostępnienia akt, o którym mowa w art. 74 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego wezwał WINB do wywiązania się z tego obowiązku, aby mógł skorzystać z prawa wniesienia zażalenia na odmowę udostępnienia akt. Z kolei w piśmie z dnia 22 stycznia 2013 r. pełnomocnik J. S. skierował do WINB wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, powołując się na art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez umożliwienie przeglądnięcia akt z czynności kontrolnych z dnia 29 listopada 2012 r. W ocenie autora pisma, działania administracyjne PINB (czynności kontrolne) mieściły się w pojęciu "innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", w tym z ustawy – Prawo budowlane, w szczególności art. 81a i art. 81 c. Przepisy te określają prawa i obowiązki właścicieli obiektów budowlanych. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 5 lutego 2013 r. WINB podał, że zarzuty podniesione przeciwko PINB w piśmie z dnia 21 grudnia 2012 r. zostały rozpatrzone w trybie skargowym. Uznał, że PINB powinien udostępnić wnioskodawcy kopię protokołu, dlatego przekazano ją wnioskodawcy wraz z tym pismem. Jednak w ocenie WINB niezasadne było żądanie uwierzytelnienia takiej kopii. Czynności kontrole zostały przeprowadzone w trybie skargowym, a przepisy je regulujące nie odnoszą się do zagadnienia udostępnienia akt takiego postępowania. Nie znajdował zastosowania w sprawie art. 73 i art. 74 K.p.a. W ocenie skarżącego, WINB w piśmie z dnia 5 lutego 2013 r. odmówił mu udostępnienia akt, czym naruszył jego interes prawny. Czynności kontrole przeprowadzone przez PINB, a w konsekwencji czynności WINB, mieszczą się w pojęciu "innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Za stanowiskiem tym przemawiać ma dyspozycja art. 81a i art. 81 c ustawy – Prawo budowlane. Czynności organu nadzoru budowlanego rodzą w stosunku do właściciela obiektu budowlanego określone praw i obowiązki. Skoro nie przybierają one formy decyzji lub postanowienia należy uznać je za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. i zgodnie z jego treścią sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy został ustalony w postępowaniu przed organem administracji publicznej, jest niekwestionowany przez strony, zatem Sąd przyjmuje, że może on stanowić podstawę faktyczną wyrokowania. Dla oceny trafności skargi istotne są następujące ustalenia. W dniu 29 listopada 2012 r. PINB przeprowadził kontrolę stanu faktycznego budynku na działce nr 1316/3, położonej w m. K. Pełnomocnik właściciela tej działki biorący udział w czynnościach kontrolnych zażądał od organu wydania odpisu protokołu kontroli wraz z załącznikami, a później także uwierzytelnienia tych dokumentów. PINB żądań tych nie uwzględnił. Dlatego w piśmie z dnia 21 grudnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do WINB z żądaniem "zajęcia merytorycznego stanowiska w przedstawionej kwestii" i "spowodowanie by PINB wydał te dokumenty". W piśmie z dnia 4 stycznia 2013 r. W. K. poinformował WINB, że poprzednie pismo z dnia 21 grudnia 2012 r. stanowiło zażalenie na bezczynność PINB w sprawie wydania żądanych dokumentów. W piśmie z dnia 12 stycznia 2013 r. poinformował WINB, że 11 stycznia, będąc w siedzibie organu, ustnie – bez wydania postanowienia - odmówiono mu wglądu do akt. Dlatego wezwał WINB do udostępnienia mu ich. W piśmie z dnia 22 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącego skierował do WINB wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez umożliwienie mu przejrzenia akt. Organ odpowiedział pismem z dnia 5 lutego 2013 r. nr [...], z treści którego wynika, że kopię protokołu z kontroli przekazano wraz z odpowiedzią organu. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozstrzyganej sprawy, przedmiotem skargi J. S. jest bezczynność WINB polegającą na niewydaniu uwierzytelnionej kopii protokołu wraz z załącznikami. W takiej sytuacji, stosownie do art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę mógłby zobowiązać organ do dokonania określonej czynności. Nieprecyzyjnie zatem skarżący przedmiot skargi określił jako "akt lub czynność", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ w takim przypadku, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę mógłby tylko uchylić taki akt albo stwierdzić bezskuteczność czynności. Tymczasem celem J. S. było uzyskanie protokołu kontroli. Dlatego wielokrotnie podkreślał, że pomimo zgłaszanych żądań nie uzyskał żądanych dokumentów. Świadczy to o podnoszeniu zarzutu bezczynności organu, aniżeli wadliwości "aktu lub czynności", których przedmiotem miałoby być wydanie protokołu. Powyższe sprecyzowanie przedmiotu skargi jest więc dla skarżącego korzystne, jeżeli chodzi o możliwe do zastosowania w tym postępowaniu środki prawne. Skarga jest jednak nietrafna, gdyż Sąd nie podziela argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu. Protokół kontroli stanu technicznego budynku jest czynnością materialną potwierdzającą zaistnienie określonego faktu, czyli przeprowadzenia kontroli jej przedmiotu i czasu, w którym była dokonywana. Protokół taki, wbrew twierdzeniom skargi nie jest aktem ani czynnością wskazaną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie protokół potwierdzał oględziny stanu technicznego budynku przeprowadzone na podstawie przepisów Prawa budowlanego, które samodzielnie regulują sposób realizacji zadań przez organy nadzoru budowlanego. Nie był to jednak protokół potwierdzający czynność procesową dokonaną w toku postępowania administracyjnego, ponieważ postępowanie kontrolne nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego. Trafnie zatem wskazał WINB, że do kontroli realizowanej na podstawie przepisów art. 81 ust. 4 p.b. nie mają zastosowania przepisy odnoszące się do akt sprawy administracyjnej, niemniej strona biorąca udział w czynności kontrolnej może domagać się kopii protokołu. Z tego też powodu udostępniono skarżącemu kopię protokołu, co zostało potwierdzone w piśmie WINB. W takim stanie rzeczy, w chwili orzekania przez Sąd spełnione zostało żądanie skarżącego, a to musiało skutkować oddaleniem skargi. Organ ten nie pozostawał w stanie bezczynności. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.