I SA/Sz 530/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-06-14

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała w sposób uzasadniony, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Sama deklaracja braku środków finansowych, bez przedstawienia okoliczności uzasadniających niemożność poniesienia kosztów, nie jest wystarczająca do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca D. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi, prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, otrzymuje emeryturę i dochody z dzierżawy, posiada nieruchomości rolne i inne, ale nie posiada wartościowych rzeczy ruchomych ani oszczędności. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż poniesienie kosztów spowoduje uszczerbek dla utrzymania jej i rodziny.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca D. N., reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła wraz ze skargą na wyżej opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Koszty sądowe sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z [...] r. k. [...]). Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że nie ma środków finansowych na uiszczenie opłaty od skargi. Oświadczyła jednocześnie, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem ([...] lat) oraz że otrzymuje następujące dochody: emerytura [...] zł, dzierżawa rolna [...] zł. Odnośnie do majątku, skarżąca oświadczyła, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz inną nieruchomość o powierzchni [...] m ². Skarżąca oświadczyła, że nie posiada wartościowych rzeczy ruchomych, czy też zgromadzonych oszczędności. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Wskazać należy, że aktualnie skarżąca jest zobowiązana do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie (wpis od skargi [...] zł) oraz w drugiej zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 529/13 (wpis od skargi [...] zł), w której również ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego nie wykazała, że poniesienie przez nią kosztów sądowych jest niemożliwe i spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Złożone oświadczenie o braku środków finansowych na uiszczenie opłaty od skargi nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Oceniając wniosek skarżącej, należy stwierdzić, że skarżąca, otrzymująca, wg jej oświadczenia, miesięczny dochód w wysokości ok. [...] zł oraz emeryturę w wysokości [...] zł, nie podała żadnych okoliczności, które pozwoliłyby uznać, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło