I SAB/Wa 11/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w części dotyczącej powierzchni [...] m2 stanowiących części działek ewidencyjnych o nr [...] oraz [...] z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania polegające na nie rozstrzygnięciu przez organ wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] w części dotyczącej [...] m2. Skarżący podkreślił, że postępowanie w tym przedmiocie toczy się już kilkanaście miesięcy, organ działa opieszale i notorycznie narusza terminy załatwienia sprawy. Prezydent [...] poza sukcesywnym wyznaczaniem następujących po sobie dodatkowych terminów na zakończenie sprawy, nie podejmuje żadnej aktywności za wyjątkiem jednostkowych czynności na kilka dni przed upływem tak wyznaczonego terminu. Skarżący opisał w skardze przykłady takich działań organu. Skarżący zwrócił również uwagę na uchybienie przez Prezydent [...] formie udzielenia stronom informacji o przedłużającym się postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz. 651 ze zm.) kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Podkreślił, że dodatkowych wyjaśnień wymaga jeszcze kwestia daty w której następcy prawni dawnych właścicieli utracili możliwość faktycznego władania przedmiotową nieruchomością, w związku z czym wystąpiono do Wydziału Infrastruktury dla [...] o udzielenie informacji kiedy rozpoczęto budowę ul. [...] działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Pismem z dnia 7 stycznia 2013 r., strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi W. S. jest przewlekłość Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku W., T. i H. S. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi stan nie załatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie przewlekłości lub bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że przewlekłość organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie przewlekłości Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] do dnia wniesienia skargi do sądu nie rozpoznał sprawy dotyczącej wniosku o odszkodowanie i nadal pozostaje w zwłoce, przez co narusza terminy przewidziane w art. 35 § 3 k.p.a. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga to, że decyzją z dnia 16 sierpnia 1972 r., Prezydium [...] rozpoznało wniosek o odszkodowanie pozostawiając go bez uwzględnienia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 1972 r. Wskazać również należy, że odnośnie nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], obecnie [...], ozn. hip. nr [...], prowadzone było wcześniej postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium [...] i Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska zakończone decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] stwierdzającą nieważność obu orzeczeń. Z uwagi więc na prowadzone powyżej postępowanie uznać należy, że ocena działań Prezydenta [...] pod kątem przewlekłego prowadzenia postępowania powinna zostać oceniona dopiero po dacie wydania przez Ministra Infrastruktury ostatecznej decyzji eliminującej decyzje odszkodowawcze z obrotu prawnego, to jest po dniu 10 stycznia 2011 r. Bezspornym jest, że od tej daty do dnia wniesienia skargi na przewlekłość do Sądu Prezydent [...] nie wydał decyzji administracyjnej w przedmiocie odszkodowania. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje nie tylko w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a., ale również podważa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. w szczególności, że organ kilkakrotnie informował W. S. o przewidywanych terminach rozpoznania sprawy (por. znajdujące się w aktach administracyjnych pisma z dnia 2 sierpnia 2011 r., nr [...] - termin wyznaczono do końca listopada 2011 r., pismo z dnia 30 listopada 2011 r., nr [...] – termin wyznaczono do 29 lutego 2012 r., pismo z dnia 2 marca 2012 r., nr [...] - termin wyznaczono do dnia 30 czerwca 2012 r., pismo z dnia 12 lipca 2012 r., nr [...] – termin wyznaczono do dnia 30 listopada 2012 r. i pismo z dnia 7 maja 2013 r., nr [...] – termin wyznaczono do dnia 30 września 2013 r.). Podkreślić należy, że w wyznaczonych terminach nie rozstrzygnięto wniosku stron i nie zakończono sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby przewlekłość organu była usprawiedliwiona jakąkolwiek szczególną i niezależną od organu przeszkodą, która w sposób obiektywny uniemożliwiałaby wcześniejsze rozpoznanie wniosku o odszkodowanie. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że zarzut przewlekłości organu przy rozpoznawaniu wniosku o przyznania prawa użytkowania wieczystego należało uznać za uzasadniony. Skutkuje to wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy należy również stwierdzić, że zwłoka Prezydenta [...] ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. z uwagi na to, że organ niemal przez ponad 2 lata nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, choć wielokrotnie wyznaczał terminy w których miałaby zostać wydana decyzja administracyjna. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.