V SAB/Wa 9/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-14

Skład orzekający: Izabella Janson, Beata Krajewska, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli pracodawca dobrowolnie dokonał zwrotu tej kwoty?
Ratio decidendi
Organ nie jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranego dofinansowania, jeśli pracodawca dobrowolnie dokonał zwrotu tej kwoty. Przepis art. 49e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewiduje wydanie decyzji jako jedną z dróg odzyskania środków, ale nie jako jedyną. Dobrowolny zwrot przez stronę zadośćuczyni obowiązkowi.
Stan faktyczny
Firma Ochroniarska "O." sp. z o.o. wniosła skargę na bezczynność Prezesa PFRON w przedmiocie niewydania decyzji nakazującej zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, mimo stwierdzonych nieprawidłowości w wyniku kontroli z 2009 r. Pracodawca dokonał częściowego zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania. Prezes PFRON uznał sprawę za zakończoną po uregulowaniu zobowiązań przez pracodawcę, a późniejsze kontrole również wykazały nieprawidłowości. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi F. O. Sp. z o.o. w D. na Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie bezczynności organu na wydania decyzji w sprawie; oddala skargę. Pismem z [...] lutego 2013r. Firma Ochroniarska "O." sp. z o.o. z siedzibą w D. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (w skrócie: Prezes PFRON) w przedmiocie niewydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Pełnomocnik skarżącego dopatrzył się naruszenia przepisów art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. w związku z art. 49e ust. 1 i art. 26a ust. 11 (obecnie art. 26a ust. 11 pkt 1) ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.). W petitum skargi wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, w przypadku uwzględnienia skargi, o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jak wyjaśnił autor skargi, organ po dokonanej w dniach 22-25 września 2009r. kontroli w siedzibie Firmy Ochroniarskiej, której przedmiotem było ustalenie stanu faktycznego i prawnego w zakresie spełniania przez pracodawcę warunków do otrzymywania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od stycznia 2004 r. do lipca 2009 r. - nie wydał decyzji o zwrocie wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Złożone w dniu 30 października 2012r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie zostało postanowieniem z [...] listopada 2012r. uznane za bezzasadne. Minister wskazał, że strona dokonała koniecznych korekt za wspomniane okresy rozliczeniowe oraz zwrotu na konto Funduszu nienależnie pobranego dofinansowania. Zdaniem Ministra postępowanie w przedmiocie zwrotu nienależnie wypłaconego dofinansowania może dotyczyć wyłącznie istniejących należności. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organy prowadzące postępowanie nie znają nawet wysokości wpłaconych przez pracodawcę środków finansowych, co tym bardziej świadczy o konieczności wydania decyzji administracyjnej, z której będzie wynikało dokładnie jakie są nieprawidłowości, za jakie okresy i w jakiej dokładnie wysokości zostały one stwierdzone. W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON wskazał, że po przeprowadzonej kontroli, pracodawca miał możliwość zgłoszenia w terminie 7 dni umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole z 25 września 2009r. W dniu 19 listopada 2009r. pracodawca poinformował organ o sposobie wykorzystania uwag zawartych w protokole kontroli oraz o podjętych działaniach. Skarżący zwrócił także część nienależnie pobranego dofinansowania wraz z odsetkami. Jak wskazał Prezes PFRON, pismem z [...] kwietnia 2011r. organ wezwał stronę do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli, które nie zostały wcześniej usunięte przez pracodawcę. W świetle ustaleń Funduszu do zwrotu pozostała kwota 7068,42 zł. W odpowiedzi na wezwanie Funduszu, strona pismem z 19 kwietnia 2012 r. oraz pismem z 11 maja 2012 r. poinformowała PFRON o dokonaniu stosownych korekt i wpłaceniu na konto Funduszu ustalonej przez PFRON kwoty do zwrotu. Dalej w treści odpowiedzi na skargę, organ zwrócił uwagę na fakt, że z uwagi na uregulowanie przez stronę zobowiązań wobec PFRON, w dniu 8 czerwca 2011r. sporządzono notatkę wewnętrzną kończącą postępowanie w sprawie zwrotu środków niesłusznie pobranych przez Firmę Ochroniarską. Kolejna kontrola u pracodawcy została przeprowadzona w dniach 23-27 stycznia 2012r., w protokole z 27 stycznia 2012r. wykazano nieprawidłowości stwierdzone w trakcie czynności kontrolnych. W związku z powyższym, Fundusz pismem z [...] marca 2012r. poinformował pracodawcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot środków PFRON wypłaconych stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od stycznia 2004 r. do listopada 2011r. oraz refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okresy od grudnia 2007 r. do grudnia 2008 r. Pismem z 1 marca 2013 r. pełnomocnik strony zażądała od Funduszu wypłacenia miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w związku z ich wypłaceniem w wysokości niższej od należnej w kwocie 99 514, 33 zł. oraz wypłaty odsetek w kwocie 76 329.39 zł. Pełnomocnik strony zaznaczył, że po przeanalizowaniu znajdującej się w posiadaniu skarżącego dokumentacji stwierdził, że dofinansowanie na część pracowników było dofinansowaniem należnym, bowiem pracodawca posiada orzeczenia o niepełnosprawności 13 pracowników obejmujące okresy, których dotyczyły czynności kontrolne. W związku z powyższym, w piśmie z 25 marca 2013 r., Fundusz odniósł się do postulatów strony, wskazując, że nie znalazł podstaw do uznania żądań pracodawcy mających skutkować wypłatą beneficjentowi miesięcznego dofinansowania w łącznej kwocie 99 514, 33 zł oraz odsetek w łącznej kwocie 76 329,39 zł. PFRON podkreślił, iż dotychczasowe działania pracodawcy wyraźnie wskazują, że strona nie posiadała w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność, które przesłała do Funduszu w dniu 1 marca 2013 r. W związku z powyższym Prezes PFRON nie znalazł podstaw do ponownego wypłacenia pracodawcy miesięcznego dofinansowania oraz zwrotu zapłaconych odsetek, a całą sprawę uznaje za zakończoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy organ nie był zobowiązany do wydania decyzji określającej podlegającą zwrotowi kwotę ustaloną w wyniku kontroli i nakazującej jej zwrot. Z treści art. 49e pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.), jednoznacznie wynika, że środki Funduszu podlegające zwrotowi to kwoty: 1). wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2). pobranej w nadmiernej wysokości, lub 3). ustalone w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, 4). określone w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Tak więc wydanie decyzji jest tylko jedną z dróg prowadzących do odzyskania przez Fundusz należnych mu kwot. Z treści art. 49e pkt 2 ww. ustawy wynika, że stronna winna zwrócić środki Funduszu określone powyżej w terminie 3 miesięcy od otrzymania wezwania lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Obowiązkowi temu skarżąca zadośćuczyniła dokonując zwrotu we wskazanym terminie liczonym od dnia 15 listopada 2009r., kiedy to Fundusz powiadomił ją o wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach 22-25 września 2009r., ujawniającej nieprawidłowości. Ta interpretacja przepisu art. 49e znajduje także potwierdzenie w treści jego punktu 3, zgodnie z którym Fundusz środki, które wypłacił w wysokości niższej od należnej wypłaca stronie w terminie 3 miesięcy od dnia przedłożenia przez stronę żądania wypłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek ich wypłacenia. W tej sytuacji także brak jest wymogu wydania decyzji o wypłacie różnicy należnych stronie środków. Z analizowanego przepisu, w ocenie Sądu, nie wynika zatem obowiązek organu wydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości w sytuacji, gdy strona, w warunkach pkt 2 tego przepisu dobrowolnie dokona zwrotu. Brak powyższego obowiązku przesądza o bezzasadności postawionego przez skarżącą zarzutu bezczynności Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wyrażającej się w niewydaniu decyzji nakazującej zwrot. Zagadnienia dotyczące niezasadności wykazanej w toku kontroli kwoty pozostają w rozpoznawanej sprawie poza zakresem rozważań Sądu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. nr 270 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło