IV SAB/Gl 24/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 4 lutego 2013 r. i stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] M.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w związku z nieudzieleniem mu żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu [...] złożył wniosek o udostępnienie dokumentów dotyczących wieży ciśnień przy ul. [...] w B. z lat [...], będących w posiadaniu wskazanego organu, w formie ich kserokopii lub skanów. Pomimo dodatkowego wezwania do bezzwłocznej odpowiedzi zgodnej z wnioskiem, organ nie udostępnił żądanej informacji ani nie wydał decyzji odmownej. Wobec tego skarżący domagał się zobowiązania organu do udzielenia informacji zgodnej z wnioskiem bądź wydania decyzji, zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podniósł, że w związku z notatką spisaną w dniu [...] w sprawie odmowy okazania M.W. dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania w zakresie wieży ciśnień przy ul. [...] w B., oraz uwzględniając złożony przez niego w dniu [...] wniosek o udzielenie informacji publicznej, pismem z dnia [...] poinformowano zainteresowanego o przebiegu postępowania wszczętego wnioskiem A S.A. Oddział KWK [...] z dnia [...] w przedmiocie złego stanu technicznego przedmiotowej wieży ciśnień, w tym o podjętych w sprawie czynnościach i wydanych rozstrzygnięciach. Zdaniem organu informacje te spełniały warunki zawarte w art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie treści i postaci aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć wraz z określeniem przebiegu prowadzonego postępowania, przy uwzględnieniu stanowisk i opinii organów i stron związanych z tym postępowaniem. Jednocześnie organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 73 § 2 k.p.a., odmówiono M.W. wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów w postaci kserokopii dokumentów dotyczących przedmiotowej wieży ciśnień z uwagi na brak określonego celu oraz wskazania ważnego interesu, a także w związku z brakiem podstaw do uznania wnioskodawcy za stronę postępowania. W tej sytuacji skargę uznano za bezzasadną. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę podkreślając, że udzielona mu informacja jest nie na temat oraz wskazał, że wnioskowanych informacji nie otrzymał do tej pory. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga M.W. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W niniejszym postępowaniu skarżący upatruje bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w niezałatwieniu jego wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...], dotyczącego udostępnienia dokumentów dotyczących wieży ciśnień przy ul. [...] w B. z lat [...] będących w posiadaniu tego organu w formie kserokopii tych dokumentów, które zobowiązał się odebrać osobiście lub wykonania i przesłania na podany adres mailowy skanów tych dokumentów. Wniosek o udostępnienie wskazanych informacji skarżący złożył w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdyż na tę ustawę się powołał. Zatem sprawa wszczęta z tego wniosku powinna była być rozpoznana na zasadach i w trybie określonych w przepisach tej ustawy. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 tejże ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6, w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, stanowisk, opinii i ocen organów. Stwierdzić zatem można, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą) nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Jednocześnie wskazać należy, że prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 cyt. ustawy). Nie wymaga się od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy od dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice ustawowo chronione, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Nadmienić również należy, że ograniczenie udostępnienia informacji publicznej na podstawie tej ustawy może nastąpić wówczas, gdy podlegają one ujawnieniu w innym trybie określonym na podstawie odrębnych przepisów (art. 1 ust. 2 ustawy). Wówczas organ powinien poinformować, że żądana informacja, która jest informacją publiczną, została wyłączona z kategorii informacji podlegających ujawnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przeciwnym razie na gruncie omawianej ustawy władza publiczna lub inny podmiot w niej wskazany zobowiązany jest do udzielenia żądanej informacji publicznej, której jest dysponentem (art. 4 ust. 3 cyt. ustawy), w sposób i formie wskazanej we wniosku bądź do wydania decyzji w oparciu o art. 16 tej ustawy. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić podmiot żądający udostępnienia informacji pismem, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok WSA z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. II SAB/Wa 19/07, Lex nr 368235, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33) W świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej dokumenty zawarte w aktach sprawy administracyjnej (spraw administracyjnych) prowadzonej przez organ mogą stanowić informację publiczną, jako odnoszące się do działań podmiotów publicznych. Jednocześnie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Żądana wnioskiem skarżącego z dnia [...] informacja jest zdaniem Sądu informacją publiczną, bowiem odnosi się do działań podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Udostępnienie informacji publicznej stanowi czynność materialno-techniczną organu administracji publicznej. Odmowa udzielenia informacji publicznej ze względu na ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, a także umorzenie postępowania w sprawie, w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy następuje w formie decyzji administracyjnej. W formie decyzji organ odmawia także udzielenia informacji o charakterze przetworzonym w przypadku braku wykazania przez zainteresowanego, że informacja ta jest szczególnie istotna dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Wydanie decyzji otwiera możliwość poddania odmowy udostępnienia informacji publicznej kontroli przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 13 ust. 1 cyt. ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Jednocześnie ustawa ta w art. 12 nakłada na podmiot dysponujący informacją publiczną obowiązek umożliwienia: kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni powszechnie stosowany nośnik informacji. Zatem żądanie zgłoszone we wniosku skarżącego, co do formy udostępnienia informacji mieściło się w regulacji powołanej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Wobec powyższego stwierdzić przyjdzie, że jeżeli dokument stanowi informację publiczną to organ powinien go udostępnić w formie i w sposób wskazany we wniosku. Natomiast jeżeli w ocenie organu, istnieją ustawowe przeszkody do udostępnienia informacji w określony sposób lub w określonej formie, bądź istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej, to zobligowany jest on do załatwienia wniosku w formie procesowej, a więc w formie decyzji. Brak udostępnienia informacji publicznej w sposób i w formie określonej we wniosku i brak rozstrzygnięć procesowych w tym zakresie powoduje, że organ pozostaje w bezczynności. Z przekazanych Sądowi akt wynika, iż organ nie udostępnił skarżącemu informacji publicznej w żądanej we wniosku formie i w sposób w nim wskazany. W piśmie z dnia [...] skierowanym do skarżącego organ zawarł bowiem jedynie informację o przebiegu postępowania prowadzonego w związku z pismem A S.A. KWK [...] dnia [...] w sprawie przedmiotowego obiektu, podjętych czynnościach i wydanych rozstrzygnięciach. Natomiast przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca - w tym przypadku wydanie kserokopii dokumentów dotyczących wieży ciśnień przy ul. [...] w B. będących w posiadaniu organu, bądź przesłanie ich skanów na wskazany we wniosku adres mailowy, a nie opis stanu sprawy dotyczącej postępowania w przedmiocie stanu technicznego przedmiotowego obiektu, należy traktować jako nieudzielanie żądanej informacji. Organ nie wydał także w sprawie decyzji odmawiającej udzielenia żądanej informacji publicznej. Powyższe postępowanie organu świadczy zatem o tym, że pozostaje on w zwłoce w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] w zakresie dotyczącym udostępnienia kserokopii lub skanów wskazanych w nim dokumentów. Natomiast o ile organ ma wątpliwość, o jakie konkretnie dokumenty chodzi winien zwrócić się do wnioskodawcy o sprecyzowanie wniosku. Nadto, jeżeli organ nie dysponuje takimi dokumentami za dany okres wskazany we wniosku powinien o tym powiadomić wnioskodawcę. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 tej ustawy. Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd nie dopatrzył się natomiast w bezczynności organu rażącego naruszenia prawa, gdyż zareagował on na wniosek skarżącego, a bezczynność w zakresie informacji publicznej wynikła z błędnej oceny, co do realizacji żądania.