II OZ 824/13

Dnia 3 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 roku, sygn. akt VII SA/Wa 123/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 roku, znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest tak trudna, aby kwalifikowała ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca nie ustosunkowała się do wszystkich zawartych w zarządzeniu Sądu pytań dotyczących jej sytuacji materialnej, tym samym nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone przez nią oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony. Wnioskodawczyni nie wskazała wysokości posiadanych środków z polisy ubezpieczeniowej i wysokości miesięcznych wydatków, a porównanie wydatków i dochodów jest podstawową informacją dla określenia możliwości finansowych strony. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła H.B. podnosząc, że należna jej kwota z jednorazowego świadczenia ubezpieczeniowego nie jest wliczana do dochodu. Zatem, zdaniem wnioskodawczyni, kwota ta nie ma wpływu na ocenę jej możliwości finansowych i nie musi ona jej wyszczególniać. Skarżąca ponownie podkreśliła, że nie ma stałego dochodu, musi ograniczać do minimum wydatki na swoje utrzymanie i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej generalnej zasady stanowi art. 246 § 1 pkt 2 zgodnie z którym sobie fizycznej w zakresie częściowym całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dowiedzenia, iż jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli sąd ma jakiekolwiek wątpliwości co do sytuacji finansowej wnioskodawcy, to powinien wezwać go w trybie art. 255 p.p.s.a. do nadesłanie dodatkowych dokumentów. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla jej utrzymania. Skarżąca złożyła jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu oraz w odpowiedzi na wezwanie Sądu oświadczenie o swojej sytuacji finansowej. Nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów potwierdzających wydatki związane z jej utrzymaniem ani żadnych dowodów potwierdzających wysokość posiadanych przez nią środków finansowych. Podkreślić należy że art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w żaden sposób nie odnosi się do dochodów strony występującej o przyznanie prawa pomocy. Przepis ten określa jedynie sytuację, w której strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, zatem odnosi się do ogólnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Skoro skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że utrzymuje się jedynie z "kwoty z polisy ubezpieczeniowej", to na wezwanie Sądu powinna była wykazać jakiej wysokości jest to kwota i że jest ona niewystarczająca na jednoczesne uiszczenie kosztów postępowania oraz utrzymanie skarżącej. Bark odniesienia się do wezwania Sądu należy potraktować jako niewykazanie, iż dochody i sytuacja życiowa wnioskodawczyni nie pozwalają jej na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.