I SA/Bd 102/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi N. S. C. & E. E. K. Sp. z o.o. Oddział w Polsce z/s w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary porządkowej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz strony skarżącej N. S. C. & E. E. K. Sp. z o.o. Oddział w Polsce z/s w W. kwotę 357,00 zł. (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Bd 102/13 UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Celnego w B. wezwał N. S. C. & E. E. KFT. sp. z o.o. (skarżąca) w charakterze świadka do złożenia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia, pisemnych wyjaśnień dotyczących samochodu osobowego marki "N. N.". W związku z brakiem odpowiedzi na wezwania postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. nałożył na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.), na spółkę karę porządkową w wysokości [...] zł. W zażaleniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła o jego uchylenie, wskazując, że Naczelnik Urzędu Celnego w B.wydając postanowienie z dnia działał bez podstawy prawnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu przywołał art. art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym świadek może zostać ukarany karą porządkową, jeżeli bezzasadnie odmówił złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kara porządkowa została nałożona w związku z tym, że świadek nie złożył pisemnych zeznań - dotyczących wykazu typów samochodów marki "N." modelu "N." wyprodukowanych w latach 2008-2009 oraz do wskazania ogólnych informacji w odniesieniu do każdego typu. Uzasadniając wysokość nałożonej na spółkę kary Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że bierna postawa świadka uniemoźliwia Naczelnikowi Urzędu Celnego w B. rozstrzygnięcie ponad 30 postępowań podatkowych, w toku których wezwano spółkę do przedstawienia informacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy spółka wniósła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, któremu zarzuciła naruszenie: - art. 262 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą przesłanki do nałożenia na spółkę kary porządkowej; - art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie postanowienia stojącego w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, naruszając przy tym zasadę zaufania do organów podatkowych, wobec przekroczenia granic uznania administracyjnego i swobody w ocenie sprawy. Wraz z przesłaną do Sądu skargą, Dyrektor Izby Celnej przesłał postanowienie z dnia 06 lutego 2013r., którym w ramach autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej p.p.s.a.), uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 16 listopada 2012r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji z dnia 18 czerwca 2012r. oraz stwierdził, że działanie organu nie miało miejsca bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tego postanowienia organ powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwa sądowego, stwierdził, iż brak było podstaw do nałożenia, przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. kary porządkowej na spółkę, ponieważ osoba prawna nie może być świadkiem. W piśmie z [...] r. skarżąca spółka podała, że podtrzymuje złożoną skargę. Jej zdaniem postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T.z dnia [...]. zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strona podniosła, że organ podatkowy może skorzystać z uprawnienia do autokontroli w trybie przywołanej regulacji jedynie wtedy, gdy uznaje skargę w całości, tj. zarówno w zakresie zarzutów, wniosków i argumentacji przywołanej w skardze. Tymczasem, jak wskazuje strona, organ odwoławczy w ww. postanowieniu jednoznaczne stwierdził, że nie podziela zarzutów i argumentacji zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w rozpatrywanej sprawie podlegało umorzeniu. Z akt spawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wymierzył spółce karę porządkową w wysokości [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał powyższe postanowienie w mocy. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektor Izby Celnej. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylił wydane przez siebie postanowienie z dnia [...] r. oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., stwierdzając jednocześnie, że działanie organu nie miało miejsca bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie procesowym z [...]r. skarżąca podtrzymała skargę, wnosząc o jej rozpoznanie przez Sąd. Postanowieniu Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. spółka zarzuciła naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a. Przywołany art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Powyższy tryb orzekania umożliwia organowi odwoławczemu weryfikację wydanego rozstrzygnięcia, bez potrzeby angażowania sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w przypadku uwzględnienia przez organ administracji wniesionej do sądu skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest wydać, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., FZ 503/11). W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością z "innych przyczyn" będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a przed wydaniem przez sąd rozstrzygnięcia przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 495). Taka sytuacja zaistnienie w szczególności wówczas, gdy organ korzystając z uprawnień autokontrolnych przewidzianych wart. 54 § 3 p.p.s.a. uchyli - tak jak w rozpatrywanej sprawie - zaskarżone postanowienie. Sąd w niniejszym postępowaniu nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego (por. np. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., OPS 16/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 94). Jeżeli zatem strona nie zgadzała się z wydanym przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia 06 lutego 2013r. to mogła je zaskarżyć do sądu. Strona jednak takiej skargi nie złożyła, co wynika z pisma Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. (k. 22 akt sądowych). W takiej sytuacji Sąd nie ma możliwości kontroli legalności postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]., bowiem postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.