II SAB/Wr 23/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkodę poniesioną w następstwie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego I. zobowiązuje Wojewodę D. do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt po uprawomocnieniu się wyroku stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 357zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 24 maja 2010 r. Wojewoda D.na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. (Dz. U. Nr 84, poz. 700 ze zm.) ustalił lokalizację inwestycji w zakresie terminalu polegającą na budowie gazociągu relacji R. – G. oraz ograniczył sposób korzystania z nieruchomości m.in. skarżącego w obrębie L., w stosunku do których decyzja ma wywołać ponadto skutek określony w art. 24 ust. 1 ustawy. W dniu 27 stycznia 2011 r. skarżący wniósł do organu o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 30 cyt. ustawy w związku z art. 128 ust. 4 u.g.n. W dniu 15 marca 2011 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania. W dniu 28 kwietnia 2011 r. organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2011 r. z uwagi na konieczność opracowania operatu szacunkowego, a kolejno w dniu 16 czerwca 2011 r., do dnia 30 września 2011 r. W dniu 4 lipca 2011 r. inwestor zawiadomił organ, że przejście pod sadem skarżącego wykonano metodą przewiertu kontrolowanego bez ingerencji w sposób zagospodarowania, konieczne będzie jednak usunięcie drzew w pasie gruntu o szerokości 4 m (po 2 m z obu stron osi gazociągu). Organ nie zlecił wykonania operatu szacunkowego. W dniu 31 października 2011 r. wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2011 r. W dniu 16 listopada 2011 r. skarżący wniósł o wypłatę odszkodowania przed wycinką drzew, w oparciu o operaty sporządzone przez inwestora w 2009 r. W dniu 21 grudnia 2011 r. organ zawiadomił skarżącego, że ustalenie odszkodowania będzie możliwe po wycince drzew. Operaty z 2009 r. nie są przydatne. Organ zleci wycenę po dokonaniu wycinki. W dniu 29 grudnia 2011 r. organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2012 r. W dniu 19 grudnia 2011 r. skarżący złożył zażalenie na bezczynność. Według skarżącego wycena szkody powinna nastąpić przed wycinką drzew. W dniu 24 kwietnia 2012 r. organ wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2012 r. z uwagi na konieczność ustalenia szkody, a dopiero później zlecenie operatu szacunkowego, a następnie do dnia 30 września 2012 r. oraz do dnia 31 grudnia 2012 r. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. Minister Transportu wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 2 miesiące od daty otrzymania (co nastąpiło w dniu 17 grudnia 2012 r.) oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Minister wskazał, że do tej pory organ nie podjął żadnych czynności związanych z powołaniem rzeczoznawcy majątkowego w celu sporządzenia operatu szacunkowego. W dniu 3 stycznia 2013 r. inwestor wniósł do organu o powołanie rzeczoznawcy majątkowego na koszt inwestora i zawiadomił jednocześnie, że skarżący deklaruje wycinkę drzew niezwłocznie po dokonaniu oględzin nieruchomości przez rzeczoznawcę. Inwestor ponowił ten wniosek w dniu 8 stycznia 2013 r. W piśmie z dnia 25 stycznia 2013 r. organ ponownie poinformował skarżącego, że powoła rzeczoznawcę dopiero po dokonaniu wycinki. W dniu 12 lutego 2013 r. organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 2013 r. i podtrzymał stanowisko, że powoła rzeczoznawcę dopiero po dokonaniu przez skarżącego wycinki drzew. W piśmie z dnia 6 marca 2013 r. skarżący ponownie zawiadomił organ, że dokona wycinki drzew niezwłocznie po dokonaniu oględzin przez rzeczoznawcę majątkowego. W dniu 30 kwietnia 2013 r. organ wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2013 r. W dniu 6 marca 2013 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga na bezczynność organu wraz z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. W skardze wniesionej początkowo do sądu niewłaściwego miejscowo skarżący podkreślił, że złożył zażalenie na bezczynność 11 miesięcy temu, bez rezultatu. Upłynęło 21 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ nadal nie przystępuje do wyceny szkody. Szkoda związana jest z powinnością wycięcia drzew owocowych w pasie gazociągu. Powinna zostać wyceniona przed wycinką drzew. Wycena obejmuje bowiem stan nieruchomości z dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Sposób oszacowania wartości plantacji reguluje art. 135 ust. 6 u.g.n., nie uzależniając tego od usunięcia plantacji. Nieusunięcie drzew nie stanowiło przeszkody do uprzedniego sporządzenia operatów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ zlecił opracowanie operatu szacunkowego w dniu 3 kwietnia 2013 r. Organ podtrzymał stanowisko, że ustalenie odszkodowania uzależnione jest od faktycznego powstania szkody. Nastąpi to po usunięciu drzew w strefie kontrolowanej. Skarżący był o tym informowany, jednak nie usunął drzew. Organ stosował art. 36 k.p.a., zaś przyczyny opóźnienia są niezależne od organu. W dniu 13 czerwca 2013 r. organ poinformował Sąd, że operat szacunkowy został sporządzony w dniu 2 maja 2013 r. Dołączył kserokopię tego operatu. Skarżący powiadomił o tym strony pismem z dnia 29 maja 2013 r. Według treści operatu strefa kontrolowana ma obszar 940 m², na działkach skarżącego urządzony jest sad owocowy. Organ nadal nie wydał decyzji w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Od dnia 4 lipca 2011 r. organ posiadał wiedzę o zakresie szkody doznanej przez skarżącego i powinien podjąć czynności zmierzające do ustalenia odszkodowania. Wycena ta, jak wynika z treści operatu, została dokonana w jeden dzień, zaś od dnia zlecenia wyceny rzeczoznawcy majątkowemu upłynął miesiąc. Organowi podjęcie czynności zawiadomienia o uzyskaniu operatu zajęło również niemal miesiąc. Jak się okazało, dokonanie wyceny szkody było możliwe przed dokonaniem wycinki drzew. Wynika to również z dołączonego do akt sprawy operatu z dnia 2 czerwca 2009 r. Organ nie powinien samodzielnie oceniać możności sporządzenia operatu, a jedynie w porozumieniu z rzeczoznawcą majątkowym. Wiadomości specjalne rzeczoznawcy obejmują również wiedzę na temat możliwości sporządzenia wyceny szkody. Organ nie miał powodu do uzależnienia czynności zlecenia wyceny od nabrania przekonania, że skarżący doznał szkody. Rzeczoznawca nie dlatego ma wycenić szkodę, że jak ocenił organ, szkoda wystąpiła, lecz dlatego, że ustawa nakazuje organowi zlecenie rzeczoznawcy opracowanie operatu. Sporządzenie operatu może polegać również na stwierdzeniu przez rzeczoznawcę, że szkoda nie powstała. Bezzasadność i brak rozeznania organu w tych zagadnieniach sprawiły, że w ocenie Sądu, pomimo ewidentnego pozostawania organu w bezczynności w dniu wniesienia skargi, trudno było powiązać te powody ze stanem rażącego naruszenia prawa. Stanu bezczynności nie uchylało samo jedynie formalne stasowanie art. 36 k.p.a. Potwierdził to również organ wyższego stopnia, uwzględniając zażalenie na bezczynność. Jednak nawet wówczas organ uporczywie trwał w ewidentnie błędnym przeświadczeniu na temat możliwości i potrzeby zlecenia operatu. Należy więc powtórzyć, że ustalenie wystąpienia szkody oraz jej wycena z mocy ustawy należy do rzeczoznawcy majątkowego. Do organu należy ocena operatu i wydanie decyzji. Można wyrazić ubolewanie, że do tej pory organ nie posiadał tej wiedzy. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł również powodu do wymierzenia organowi grzywny. Dlatego i zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.