II OSK 2851/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-25

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Zofia Flasińska, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo postąpił, zwracając wniosek o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku, zamiast rozpoznać go w trybie przepisów o wydawaniu zaświadczeń z Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia organów obu instancji, uznając, że organy nieprawidłowo postąpiły, zwracając wniosek o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku. Sąd wskazał, że specyfika żądania skarżącej wymagała rozważenia, czy nie powinno być ono załatwione w trybie wydawania zaświadczeń z Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie w trybie udostępniania danych z ewidencji ludności. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe naliczanie opłat oraz błędy proceduralne popełnione przez organy obu instancji.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku, reprezentując współwłaścicieli większości udziałów. Organ pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku (złożenie na urzędowym formularzu) oraz do uiszczenia opłaty. Po bezskutecznym uzupełnieniu, organ zwrócił wniosek. Wojewoda uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że organ powinien był pozostawić wniosek bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia obu organów, wskazując na naruszenia przepisów postępowania. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżone postanowienie Wojewody [...] i poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...], a także odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 514/13 w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...]; 2) odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. W piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. ( data wpływu do organu 14.11.2015r.), skarżąca wniosła do Prezydenta [...] m.in. o wydanie zaświadczenia, zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku przy ulicy [...], wskazując, że występuje jako reprezentant współwłaścicieli 89% udziałów w prawie własności budynku, załączając na tę okoliczność kserokopię aktu notarialnego sporządzonego z dnia 7 listopada 2012 r. Prezydent [...], w piśmie z dnia 15 listopada 2012 r., wyjaśnił skarżącej zasady udostępniania danych zawartych w zbiorach meldunkowych, przewidziane w rozdziale 8b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), wskazał, że wniosek o udostępnienie danych należy złożyć na obowiązującym druku, zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie określenia wzorów wniosków o udostępnienie danych z ewidencji ludności, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych (Dz.U. Nr 214, poz.1353 z późn.zm.), a nadto, że w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie wysokości opłat za udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, zbioru PESEL oraz sposobu wnoszenia tych opłat (Dz.U. Nr 207, poz.1298) opłata za udostępnienie danych jednostkowych wynosi 0. zł, wezwał skarżącą - na podstawie art. 64 kpa - do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania oraz wezwał skarżącą - na podstawie art. 261 §1 kpa - do uzupełnienia opłaty w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Przy piśmie z dnia 19 listopada 2012 r. skarżąca załączyła dowód opłaty kwoty 31 zł, zaznaczając jednocześnie, że żądanie zawarte w jej wniosku ma charakter "przedmiotowy", tj. dotyczy budynku (chodzi zatem o ustalenie stanu zameldowania w konkretnym budynku), nie zaś "podmiotowy", tj. nie dotyczy bezpośrednio osób zameldowanych w budynku osób (podstawą żądania skarżącej nie są dane odnoszące się do konkretnych osób). W świetle powyższego w ocenie skarżącej jest ona zobowiązana do uiszczenia jednej opłaty, naliczonej zbiorczo od całego budynku, nie zaś wielokrotności tych opłat, odpowiadającej ilości zameldowanych w przedmiotowym budynku osób. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., powołując się art. 261 § 2 kpa organ zwrócił skarżącej pismo z dnia 5 listopada 2012 r., wskazując, że pomimo pouczenia nie złożyła prawidłowo wypełnionego wniosku o udostępnienie danych, podobnie jak i nie wniosła stosownej opłaty. Po rozpatrzeniu zażalenia, Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie I instancji. W motywach organ odwoławczy podał, że w sytuacji, w której skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku poprzez złożenie go na wymaganym formularzu, organ winien był pozostawić ten wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa. Natomiast zwrot pisma na podstawie art. 261 § 1 kpa mógłby natomiast nastąpić tylko w takiej sytuacji, gdyby skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku a następnie nie uiściła należnej opłaty. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca podniosła, że nierozpatrzenie wniosku utrudnia jej zarządzanie nieruchomością. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 64 § 2 i art. 105 § 2 kpa, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej przyczyny postanowienia organów obu instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. Sąd zauważył, że w świetle ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dane ze zbiorów meldunkowych są udostępniane osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny. Dane ze zbiorów meldunkowych udostępnia się na wniosek zainteresowanego podmiotu złożony w formie pisemnej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Dane są przekazywane w formie odpowiadającej złożonemu wnioskowi. W przepisie art. 44h ust. 8 pkt 1 ustawy zawarto upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wzoru wniosku o udostępnienie danych z ewidencji ludności, uwzględniając konieczność wykazania przez podmioty, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 interesu prawnego w uzyskaniu danych. Na podstawie wskazanego wyżej upoważnienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie określenia wzorów wniosków o udostępnienie danych z ewidencji ludności, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych. Jednocześnie w przepisach ustawy uregulowano jednocześnie kwestie odpłatności za udostępnianie danych, wskazując, że udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych następuje dla podmiotów, o których mowa w ust. 2 - odpłatnie, po dołączeniu dowodu opłaty do wniosku o udostępnienie danych. W przepisie art. 44h ust. 12 pkt 1 ustawy zawarto z kolei upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości oraz sposobu uiszczania opłat za jednostkowe udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych. Na podstawie wskazanej wyżej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie wysokości opłat za udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, zbioru PESEL, ogólnokrajowej ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych oraz sposobu wnoszenia tych opłat. Zgodnie z § 1 przywołanego rozporządzenia opłatę za udostępnienie danych zgromadzonych w zbiorze meldunkowym, ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, zbiorze PESEL oraz ogólnokrajowej ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych ustala się w wysokości 31 zł w przypadku udostępnienia danych na wniosek złożony w formie pisemnej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Sąd podkreślił ponadto, że w postępowaniu międzyinstancyjnym doszło do zmiany niektórych postanowień art. 44h ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2012 r. Nr 1407). W wyniku wskazanej wyżej nowelizacji ustawy, obowiązującej od dnia 31 grudnia 2012 r., przepis art. 44h ust. 3 otrzymał następujące brzmienie - Dane jednostkowe ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia się na wniosek zainteresowanego podmiotu złożony w formie pisemnej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Dane są przekazywane w formie odpowiadającej złożonemu wnioskowi. W nowo dodanym ust. 3a pkt 1 ustawy wskazano natomiast, że przez dane jednostkowe rozumie się informacje dotyczące jednej osoby lub imion i nazwisk wszystkich osób zameldowanych pod jednym adresem - uzyskane ze zbiorów meldunkowych lub zbioru PESEL. Mając na uwadze powyższe przepisy Sąd I instancji zauważył, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez złożenie tego wniosku na formularzu oraz do uiszczenia należnej opłaty nie zostało sformułowane w sposób prawidłowy. Nie można zatem uznać, że skarżąca została skutecznie wezwana do uzupełniania wskazanych w wezwaniu braków. W konsekwencji powyższego nie można przyjąć, tak jak uznał Wojewoda, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania. Wzór formularza, na który powołał się Prezydent, został określony w rozporządzeniu z dnia 19 listopada 2008 r. Treść tego formularza daje postawy do przyjęcia, że co do zasady jest on przewidziany dla tego rodzaju sytuacji, w której osoba wnioskująca o udostępnienie danych dysponuje danymi osobowymi (imieniem i nazwiskiem) danej osoby, natomiast jest zainteresowana uzyskaniem danych o adresie zameldowania tej osoby. Sytuacja skarżącej była natomiast inna, albowiem zwróciła się ona o udostępnienie danych dotyczących wszystkich osób zameldowanych w budynku, którego współwłaścicieli reprezentuje. Obowiązujące w dacie składania przez skarżącą wniosku przepisy nie przewidywały zakazu domagania się udostępnienia tego rodzaju danych. W oczywisty sposób skarżąca nie dysponowała natomiast imionami i nazwiskami wskazanych wyżej osób, jak też nie była w stanie wskazać liczby tychże osób. Tej specyfiki wniosku nie uwzględnił w wezwaniu organ I instancji, w szczególności nie wskazując właściwego sposobu wypełnienia formularza w tego rodzaju sprawach. Jednocześnie w wezwaniu wskazano, że opłata za udostępnienie danych jednostkowych wynosi 31 złotych od jednej osoby. W ocenie Sądu takie stanowisko organu nie znajdowało dostatecznego oparcia w przepisie § 1 rozporządzenia z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie opłat, z którego treści należy wywodzić, że opłatę w wysokości 31 złotych uiszcza się od wniosku, obejmującego żądanie udostępnienia danych osobowych (w przepisie rozporządzenia nie wskazano, że opłata ta należna jest w związku z udostępnieniem danych jednej osoby). Stan prawny obowiązujący w dacie wezwania skarżącej do uzupełnienia braków dawał zatem podstawy do przychylenia się do stanowiska skarżącej, że w sytuacji, w której wniosek o udostępnienie danych osobowych obejmuje żądanie udostępnienia danych więcej niż jednej osoby (w sytuacji, w której objęcie tych osób łącznym wnioskiem znajdowałoby uzasadnienie), to podlegałaby on tylko jednej opłacie w wysokości 31 złotych. Reasumując Sąd I instancji wskazał, że z racji wskazanych wyżej wadliwości zaskarżone postanowienie oraz postanowienie poprzedzające należało wyeliminować z obrotu prawnego. Prezydent ponownie rozpatrzy wniosek skarżącej z dnia 5 listopada 2012 r., z uwzględnieniem uwag, o których mowa powyżej. Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej organy będą zobowiązane do uwzględnienia stanu prawnego, obowiązującego od dnia 31 grudnia 2012 r. Tym samym organy będą zobowiązane ocenić dopuszczalny zakres wniosku o udostępnienie danych osobowych oraz odpłatność z tytułu udostępnienia danych m.in. z uwzględnieniem zawartej w art. 44h ust. 3a definicji danych jednostkowych. W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda [...] podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 64 § 2 i art. 105 § 2 kpa, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że sentencja wyroku oraz jego uzasadnienie są wewnętrznie sprzeczne. Sąd I instancji uchylił bowiem postanowienie organu II instancji, podczas gdy uzasadnienie wskazuje na wyeliminowanie zarówno postanowienia organu II, jak i I instancji, a także zawiera wytyczne dla organu I instancji. Uchybienie to ma istotny wpływ na dalsze postępowanie w sprawie, gdyż wzajemnie się wykluczające sformułowanie sentencji i uzasadnienia powodują stan niepewności co do dalszego toku postępowania przez organy administracji publicznej. Ponadto Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie organu II instancji, mimo że zdaniem organu nie naruszył on art. 64 § 2 i art. 105 § 2 kpa. Przepis art. 105 § 2 kpa nie miał w sprawie zastosowania, a Sąd I instancji nie wyjaśnił, na czym miało polegać naruszenie tego przepisu, co sugeruje brak dokonania prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia. Organ zauważył, że tylko i wyłącznie brak złożenia formularza był podstawą do pozostawienia jej wniosku bez rozpatrzenia zgodnie z art. 64 § 2 kpa. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, że organ nie pouczył, jak formularz powinien być wypełniony. Powołując takie zarzuty, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewody [...] i poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., na co wskazuje oryginał wyroku znajdujący się w aktach sądowych sprawy (k. 25). Nie ulega natomiast wątpliwości, że do stron postępowania wysłane zostały nieprawidłowo sporządzone odpisy wyroku, z których wynikało, iż w wyniku rozpoznania skargi uchylone zostało jedynie postanowienie Wojewody [...]. W aktach sprawy znajduje się odpis takiego wyroku poświadczony za zgodność z oryginałem. Również w ogólnodostępnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych zamieszczony jest wyrok o takiej treści. W konsekwencji powyższego błędu Sądu I instancji podlegająca rozpoznaniu skarga kasacyjna Wojewody [...] została w znacznej części oparta na zarzutach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczących wewnętrznej sprzeczności pomiędzy sentencją wyroku a jego uzasadnieniem. Zestawienie treści zarzutów skargi kasacyjnej w tym zakresie z brzmieniem sentencji wyroku wynikającym z jego odpisu doręczonego skarżącemu kasacyjnie organowi daje podstawy do uznania ich trafności. Szczególne okoliczności sprawy uzasadniają twierdzenie, że te właśnie zarzuty skargi kasacyjnej mogą stać się podstawą do wyeliminowania zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego, gdyż doręczenie nieprawidłowego odpisu orzeczenia miało bez wątpienia wpływ na sytuację prawną stron, w szczególności skarżącego kasacyjnie organu, a ponadto nie wszystkie argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasługują na akceptację. Trafny jest także zarzut naruszenia art. 105 § 2 kpa, bowiem przepis ten w stanie faktycznym sprawy nie mógł mieć zastosowania. Niewątpliwie jednak, także orzeczenia organów orzekających w sprawie powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego postanowień, jako że każde z nich dotknięte jest wadami, które powodują, że nie mogą się one ostać. Otóż, B. B. wystąpiła w dniu 5 listopada 2012 r. o wydanie zaświadczenia, zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku przy ulicy [...]. W odpowiedzi na wniosek Prezydent [...] wezwał skarżącą, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, natomiast na podstawie art. 261 § 1 k.p.a. - do uzupełnienia opłaty za udostępnienie danych jednostkowych ze zbiorów meldunkowych w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. organ I instancji zwrócił skarżącej pismo z dnia 5 listopada 2012 r., wskazując, iż skarżąca nie złożyła wniosku o udostępnienie danych na wymaganym formularzu, jak również nie uiściła opłaty we właściwej wysokości, co powodowało, że w myśl art. 261 § 2 k.p.a. podanie podlegać musi zwrotowi. Z kolei Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie I instancji. W motywach organ odwoławczy podał, że w sytuacji, w której skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku poprzez złożenie go na wymaganym formularzu, organ winien był pozostawić ten wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Analiza postanowień zapadłych na gruncie okoliczności faktycznych konkretnej sprawy daje podstawy nie tylko do twierdzenia, że organ I instancji nieprawidłowo orzekł o zwrocie podania, skoro wniosek dotknięty był brakami formalnymi, ale i do postawienia pytania, czy rzeczywiście wniosek uchybił wymogom formalnym, co dawałoby z kolei podstawę do pozostawienia go bez rozpoznania. Na uwagę zasługuje fakt, że wnioskiem z dnia 5 listopada 2012 r. skarżąca wystąpiła o wydanie zaświadczenia zawierającego wykaz osób zameldowanych w budynku przy ul. [...], zaś w jej piśmie z dnia 19 listopada 2012 r. mowa jest o stanie osób. Organ I instancji nie wyjaśnił, uzyskanie dokładnie jakiej informacji było intencją osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia - informacji o liczbie osób zameldowanych w poszczególnych lokalach czy imiennego ich wykazu. Organ ten nie podjął również działań zmierzających do ustalenia, czy z uwagi na szczególną treść żądania zastosowanie znajdzie tryb wydawania zaświadczeń przewidziany w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych i związany z nim wymóg składania wniosków na urzędowym formularzu. Słusznie zauważył już Sąd I instancji, że wzór formularza określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie określenia wzorów wniosków o udostępnienie danych z ewidencji ludności, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych nie przystaje do zakresu wniosku, z jakim wystąpiła skarżąca. Zwracając uwagę na specyfikę wniosku skarżącej Sąd I instancji błędnie jednak doszedł do przekonania, że organ w takiej sytuacji nie mógł pozostawić wniosku bez rozpoznania, jeśli nie wskazał sposobu jego wypełnienia. Tymczasem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego specyfika żądania skarżącej - wydania zaświadczenia bądź to o wykazie osób zameldowanych bądź też o ich ogólnej liczbie, a nie zaświadczenia o danych meldunkowych konkretnie wskazanej osoby, wymagała rozważenia, czy skoro treść wniosku i sposób jego realizacji nie mieści się w ramach procedury przewidzianej w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to czy zastosowania nie znajduje tryb o wydawaniu zaświadczeń przewidziany w przepisach k.p.a. Jak bowiem wynika z art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. organ, na wniosek osoby ubiegającej się, wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Niezależnie od braku rozważenia przez organ administracji trybu załatwienia żądania skarżącej, ustosunkowania wymaga kwestia dotycząca sposobu naliczenia opłaty za udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych. Otóż w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie wysokości opłat za udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, zbioru PESEL oraz sposobu wnoszenia tych opłat (Dz.U. Nr 207, poz.1298) opłata za udostępnienie danych jednostkowych wynosi 0. zł. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że z uwagi na treść art. 44h ust. 3a pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który pod pojęciem danych jednostkowych rozumie informacje dotyczące jednej osoby lub imion i nazwisk wszystkich osób zameldowanych pod jednym adresem, nie ma podstaw do nakładania obowiązku uiszczenia opłaty od informacji dotyczących jednej osoby. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że zgodnie z art. 9b ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pod pojęciem adresu rozumie się wskazanie nazwy nie tylko ulicy, numeru domu, ale i lokalu (w gminach, które uzyskały status miasta). Skutkiem powyższego w sytuacji, w której wniosek o udostępnienie danych osobowych obejmuje żądanie udostępnienia danych więcej niż jednej osoby, podlega on jednej opłacie tylko wówczas, gdy osoby te są zameldowane pod jednym adresem, tj. w jednym lokalu, a nie w jednym budynku, w którym wyodrębnione są samodzielne lokale mieszkalne. W ślad za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym należy również wskazać, że organ II instancji wydając zaskarżone postanowienie nie uchronił się przed błędem i dopuścił się naruszenia art. 105 k.p.a. Poza sporem pozostawać musi fakt, że podstawę prawną do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy wydaje decyzję (postanowienie), w której uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przesłanki zastosowania tego przepisu w przypadku umorzenia postępowania pierwszej instancji muszą podlegać ocenie w kategoriach przepisu art. 105 k.p.a. W konsekwencji należy wskazać, że organ II instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania z wniosku skarżącej o wydanie zaświadczenia, skoro organ ten nie wykazał, że postępowanie ma charakter bezprzedmiotowy, a z akt sprawy nie wynikało, że skarżąca wycofała swoje żądanie wydania zaświadczenia. W przypadku braku podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji i umorzenia postępowania I instancji, przy jednoczesnym braku podstaw do załatwienia wniosku skarżącej przez organ odwoławczy, organ ten powinien zastosować art. 138 § 2 k.p.a., udzielając wytycznych co do sposobu załatwienia żądania osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia. Reasumując, jak wskazano wcześniej szczególne okoliczności sprawy wynikające z doręczenia stronom postępowania nieprawidłowych odpisów wyroku z dnia 18 czerwca 2013 r., które mogły mieć wpływ na możliwości obrony ich praw, obligowały Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku. Jednocześnie, wobec stwierdzenia uchybień, jakimi dotknięte były postanowienia organów obydwu instancji, konieczne stało się ich uchylenie na podstawie art. 188 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę z wniosku B. B. o wydanie zaświadczenia Prezydent [...], biorąc pod uwagę powyższe rozważania, ustali w pierwszej kolejności, jaki jest konkretnie przedmiot żądania, a następnie rozważy, czy podlega on załatwieniu w trybie przepisów o udostępnianiu danych ze zbiorów meldunkowych czy też w trybie wydawania zaświadczeń, o którym mowa w k.p.a. Orzekając w sprawie organ I instancji winien mieć na uwadze, że z dniem 1 marca 2015r. weszła w życie ustawa z dnia 24 września 201 Or. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388) Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. Jednocześnie na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., z uwagi na szczególne okoliczności sprawy, Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego jak w pkt 2. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło