II OZ 210/14

II OZ 210 / 14 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółki z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 553/13 w zakresie częściowego prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II OZ 210 / 14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącej [...] Spółce z o.o. w K. częściowego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od opłaty od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że obecna sytuacja finansowa i majątkowa Spółki nie pozwala ponieść jej jakichkolwiek kosztów związanych z opłatą sądową, do uiszczenia której została wezwana. Do pisma załączone zostały kopie raportu kasowego za dzień 15 października 2013 r., tytułu wykonawczego z dnia 18 września 2013 r. oraz cztery zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Ponadto z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi 5.336.525,80 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 7.524.096,50 zł. Ostatni rok obrotowy został zamknięty stratą w wysokości 577.316,07 zł. Wskazano ponadto, że Spółka dysponuje następującymi rachunkami bankowymi: w Banku PKO S.A. (stan konta – 212.067,09 zł), BOŚ (stan – 1.270.000 zł), w Banku Millenium (stan 0 zł) i Alior Banku (stan 0 zł). Konta te zostały zajęte w wyniku egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy. Nadto pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że jego wynagrodzenie wypłacane będzie ze środków uzyskanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. w przypadku uwzględnienia skargi. W przedmiocie wysokości wynagrodzenia pobieranego przez prezesa Spółki oświadczono, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej prezes zarządu wystawił faktury w bieżącym roku za okres styczeń – sierpień na łączną kwotę 48.000 zł, z czego ostatnia faktura nie została wypłacona w całości (pozostało do wypłaty 4.380 zł). Od 1 września 2013 r. z uwagi na trudną sytuację finansową Spółki, prezes zarządu nie wystawia faktur, a z dniem 30 września 2013 r. zostały rozwiązane umowy o pracę z pracownikami zatrudnionymi w Spółce, co niosło za sobą obowiązek wypłaty świadczeń w postaci wypłat wynagrodzeń oraz odpraw. Podkreślono, że nie zostały jeszcze wypłacone wynagrodzenia za wrzesień 2013 roku oraz odprawy w łącznej wysokości 92.848,38 zł. Wskazano, że na dzień 1 listopada 2013 r. w firmie [...] Sp. z o.o. zatrudnione są cztery osoby: 1 na urlopie wychowawczym, 1 na zasiłku macierzyńskim i 2 na zasiłku chorobowym. Zasiłki nie są wypłacane od października 2013 r., a do Dyrektora ZUS w Krakowie zostało skierowane pismo w sprawie przejęcia wypłaty zasiłków chorobowych i macierzyńskich. Zarząd Spółki oświadczył, że dwukrotnie składał wnioski do sądu rejestrowego o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej, które ze względów proceduralnych zostały odrzucone. Obecnie kompletowana jest dokumentacja do ponownego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Od 30 września 2013 r. jedynym sposobem uzyskiwania jakichkolwiek środków na spłatę zobowiązań, w pierwszej kolejności względem pracowników, były umowy najmu pomieszczeń będących własnością Spółki. Zajęcia komornicze oraz tytuły wykonawcze zajmujące prawa majątkowe wynikające z tych umów w całości pozbawią stronę możliwości pozyskiwania środków umożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreślono, że Spółki nie stać na regulowanie podstawowych zobowiązań, choćby internetu, telefonu, czy energii elektrycznej, a sytuacja strony jest trudna, gdyż Urząd Skarbowy prowadzi szeroką egzekucję majątku Spółki, wszystkie konta bankowe są zajęte, a Spółka praktycznie zaprzestała działalności. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2013 r. skarżąca podniosła, iż pomimo istnienia aktywów, strona skarżąca nie jest w stanie poprzez sprzedaż ruchomości lub nieruchomości uzyskać środków potrzebnych do uiszczenia opłaty sądowej. Odmawiając stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż pomimo problemów finansowych, prowadzonej egzekucji z majątku Spółki i zajęciu jej kont bankowych, strona skarżąca nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Z danych zawartych w przedłożonych deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 wynika, że w październiku 2013 r. (okres, kiedy złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy) odnotowano dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 22% albo 23%" (poz. 6 części C deklaracji) w wysokości 25.586 zł. W miesiącach poprzedzających złożenie wniosku Spółka również wykazywała przychody z tego samego tytułu: za wrzesień 2013 r. w wysokości 78.470 zł i za miesiąc sierpień 2013 roku łącznie 251.459 zł (16.955 zł z tytułu dostawy towaru oraz świadczenia usług na terytorium kraju, zwolnionej od podatku (poz. 1 części C deklaracji), kwotę 234.504 zł z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju opodatkowanych stawką 22% albo 23%" (poz. 6 części C deklaracji). Ponadto wartość aktywów strony skarżącej trwałych na dzień 31 grudnia 2012 r. wyniosła 7.524.096,50 zł, zaś według bilansu na dzień 31 października 2013 r. wartość aktywów trwałych wynosiła 7.372.843,41 zł (w tym grunty 76.999,72 zł, budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej 7.188.241,82 zł, urządzenia techniczne i maszyny 6.310,78 zł i inne środki trwałe 101.291,09 zł), a wartość aktywów obrotowych wynosiła 355.868,99 zł. Przytoczone powyżej dane, których nie zakwestionowano w sprzeciwie, należy zestawić z kosztami sądowymi, od których zwolnienia ubiega się strona skarżąca, czyli z kwotą 250 zł oraz czasem trwania postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Dokonanie takiego zestawienia prowadzi do wniosku, że podmiot dysponujący na dzień 31 października 2013 r. majątkiem trwałym o wartości ponad siedem milionów złotych oraz prowadzący działalność gospodarczą polegającą na obrocie towarami, od których należny podatek VAT wynosi kilka, a w niektórych miesiącach nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych, domaga się, by budżet państwa uiścił za niego kwotę 250 zł z puli przeznaczonej dla osób najuboższych. W ocenie Sądu zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w opisanych wyżej okolicznościach byłoby sprzeczne z celem instytucji prawa pomocy, która służy zapewnieniu prawa do sądu podmiotom, które w żaden inny sposób nie są w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego. Z przedstawionych wyżej powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił wniosek skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] Sp. z o.o. w K., stwierdzając, iż treść dokumentacji oraz dowodów uzasadnia zwolnienie jej kosztów sądowych w całości. Skarżąca w chwili obecnej nie posiada niezbędnych środków finansowych potrzebnych do uiszczenia opłaty sądowej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym normuje art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym jedynie wówczas, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem jedynym kryterium, jakie winno być brane pod uwagę przy ocenie takiego wniosku, jest rzeczywista sytuacja majątkowa strony. Redakcja art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wskazuje też jednoznacznie, że ciężar dowodu w zakresie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie wnioskującej, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "gdy wykaże". W świetle powyższego strona, która chce skorzystać z prawa pomocy powinna nie tylko podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym, ale również zaprezentować we własnym zakresie lub na żądanie Sądu dowody potwierdzające takie twierdzenie. Z ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika, że skarżąca Spółka jest w trudnej sytuacji finansowej. Uwzględniając jednak fakt, iż prowadzi ona w dalszym ciągu działalność gospodarczą, z której uzyskuje przychody oraz posiada określony majątek, wykluczyć należy twierdzenie, iż nie mogła ona zgromadzić dostatecznych środków finansowych koniecznych do pokrycia obciążenia z tytułu kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 250 zł. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z przedstawionych powyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.