IV SA/Wa 594/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-19
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała sejmiku województwa w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, wyznaczająca instalację jako regionalną, może naruszać interes prawny innego przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie gospodarki odpadami w tym samym regionie?Ratio decidendi
Uchwała sejmiku województwa w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, będąca aktem prawa miejscowego, może naruszać interes prawny przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie gospodarki odpadami w danym regionie, jeśli jej postanowienia wpływają na rynek gospodarki odpadami i ograniczają jego swobodę gospodarczą. Przedsiębiorca taki ma legitymację do zaskarżenia wadliwych postanowień uchwały, nawet jeśli ogólne ograniczenia swobody gospodarczej są dopuszczalne, pod warunkiem wykazania, że konkretne ograniczenia zostały ustanowione niezgodnie z prawem.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. zaskarżyło uchwałę Sejmiku Województwa dotyczącą wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, kwestionując wyznaczenie konkretnej instalacji jako regionalnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o odpadach oraz rozporządzenia w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, wskazując na wadliwość decyzji administracyjnych stanowiących podstawę wyznaczenia tej instalacji. Przedsiębiorstwo argumentowało, że wadliwe wyznaczenie instalacji narusza jego interes prawny, zmuszając do przekazywania odpadów do konkurencyjnej instalacji i ograniczając jego swobodę gospodarczą. Sejmik Województwa wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc brak legitymacji skargowej skarżącego oraz argumentując, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem, a kwestionowane decyzje administracyjne są ostateczne i korzystają z domniemania prawidłowości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w C. na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...]października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia była uchwała Sejmiku Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat
2018-2023 (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]), zwana dalej "Uchwałą Wykonawczą", w zakresie dotyczącym pkt [...] załącznika nr 2 do tej uchwały, wiersz [...] tabeli, kolumna [...].
W skardze, wniesionej z przywołaniem art. 90 i 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w C., zwane dalej "Przedsiębiorstwem", sformułowało zarzuty naruszenie prawa materialnego:
- art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 897), poprzez wskazanie, że regionalną instalacją do mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w regionie [...] w Województwie [...] jest instalacja [...] w K., gm. W., zwana dalej "instalacją [...]", której prowadzącym jest Zakład Usług Komunalnych [...] w M., zwany dalej "Zakładem", a która nie spełnia wymogów dotyczących regionalnej instalacji do przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych,
- § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 1052), poprzez wskazanie, że regionalną instalacją do mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w regionie [...] w Województwie [...] jest instalacja [...], która nie spełnia wymogów dotyczących mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w zakresie rodzaju odpadów, które mogą być wytwarzane w procesie biologicznego suszenia odpadów.
Uzasadniając, swoje stanowisko Przedsiębiorstwo przywołało następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:
- zgodnie z pkt [...] załącznika nr 2 do Uchwały Wykonawczej regionalną instalacją do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych do obsługi regionu [...] w Województwie [...] jest instalacja [...], należąca do Zakładu, (wiersz [...], kolumna [...]),
- instalacja [...] powstała i działa w oparciu o decyzje, które zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym ich nieważnością, co nie zostało w żaden sposób zbadane i wzięte pod uwagę przez Sejmik przy przyjmowaniu Uchwały Wykonawczej; wadą skutkującą nieważnością decyzji są obarczone:
- decyzja Wójta Gminy W. z [...] kwietnia 2011 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania powstającej hali magazynowej mineralnych surowców sypkich na proces odzysku w procesie R15, zwana dalej "decyzją środowiskową",
- decyzja Starosty M. z [...] maja 2011 r. dotycząca zmiany pozwolenia na budowę przeniesionego na Zakład i udzielenia pozwolenia na budowę linii technologicznej do biostabilizacji odpadów wraz z instalacjami towarzyszącymi,
wadliwość decyzji wywodzono m.in. z domniemanej niezgodności lokalizacji instalacji [...] z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku decyzji środowiskowej dodatkowo z pominięcia kwestii możliwości oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "Dolina [...]" oraz błędnego sformułowania charakterystyki przedsięwzięcia,
- wskazana wadliwość miałyby mieć znaczenie z uwagi na brzmienie art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw; zgodnie z ust. 2 "w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami uwzględnia się funkcjonujące na terenie województwa instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniają wymagania dotyczące regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych" a instalacja [...] w tym dniu ([...] stycznia 2012 r.) nie spełniała wymagań dotyczących regionalnych instalacji (m.in. z uwagi na nieosiągnięcie odpowiednich mocy przerobowych); w związku z tym została ona uwzględniona jako instalacja regionalna na podstawie ust. 3 wedle którego "w przypadku zakończenia budowy instalacji spełniającej wymagania dotyczące regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, dla której przed dniem wejścia w życie ustawy wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, instalację tę uwzględnia się w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami lub dokonuje się zmiany w tej uchwale"; decydujące znaczenia dla wpisania instalacji [...] miała więc między innymi decyzja środowiskowa; z uwagi na jej wadliwość, nie powinna ona jednak stanowić podstawy do nadania tej instalacji statusu regionalnej; to samo dotyczy pozwolenia na budowę,
- w rozporządzeniu w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, określono wymagania dla prowadzenia mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz dla odpadów powstających z tych procesów; warunkiem uznania danej instalacji za regionalną, w przypadku, gdy ma to być instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych jest dotrzymanie przez nią warunków określonych w tym rozporządzeniu; zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia (który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie), "odpady wytwarzane w procesie biologicznego suszenia odpadów, o których mowa w § 4 ust 4, klasyfikuje się jako odpady o kodzie 19 05 01 i poddaje dalszej obróbce mechanicznej, w wyniku której wytwarza się odpady klasyfikowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206) w zależności od ich właściwości; jako odpady o wskazanych kodach; natomiast wedle ust. 3, dopuszcza się także wytwarzanie z odpadów o kodzie 19 05 01 poddanych mechanicznemu przetworzeniu odpadów o kodach z kilku wymienionych podgrup; sformułowania zawarte w rozporządzeniu nie postawiają wątpliwości, że lista odpadów, które mogą być wytwarzane w procesach mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, jest zamknięta, a zatem wytwarzanie innego rodzaju odpadów, jest niedopuszczalne; instalacja [...] nie spełnia kryteriów określonych w § 5 ust. 2 rozporządzenia, gdyż w wyniku biosuszenia zmieszanych odpadów komunalnych wytwarza się odpady o kodzie 19 05 99 a nie 19 05 01 jak to jest wymagane; potwierdza to charakterystyka przedsięwzięcia zamieszczona w decyzji środowiskowej; Zakład w ogóle nie posiada pozwolenia na wytwarzanie odpadów o kodzie 19 05 01; odpady, na których wytwarzanie Spółka posiada pozwolenie, to odpady o następujących kodach: 19 05 99; 19 12 09; 19 12 02; 19 12 03; 19 12 10; 19 12 12 (załączono stosowne decyzje Starosty M.).
Strona skarżąca wywodziła interes prawny do zaskarżenia Uchwały Wykonawczej z następujących uwarunkowań faktycznych i prawnych:
- Przedsiębiorstwo prowadzi działalność z zakresu gospodarki odpadami na obszarze regionu [...]w Województwie [...], tak samo jak Zakład, właściciel instalacji wyznaczonej w Uchwale Wykonawczej na regionalną instalację do obsługi regionu [...]; oddziałuje to bezpośrednio na sferę wynikających z przepisów prawa uprawnień i obowiązków wszystkich podmiotów prowadzących działalność z zakresu odbierania odpadów komunalnych w tym regionie, gdyż zgodnie z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.) odebrane zmieszane odpady komunalne, odpady zielone i pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczone do składowania należy obligatoryjnie przekazywać do instalacji regionalnej, jeżeli taka została wyznaczona w regionie; dopiero w drodze wyjątku odpady te można skierować do instalacji zastępczej - jeżeli brak jest instancji regionalnej, jeżeli uległa ona awarii lub z innych przyczyn nie może ona przyjąć odpadów, np. z powodu braku mocy przerobowych - tak art. 35 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21) i art. 14 ust. 8 pkt 2 ustawy o odpadach z 2001 roku; funkcjonowanie w regionie instalacji regionalnej zmusza więc przedsiębiorców, odbierających odpady komunalne, od właścicieli nieruchomości do zawierania umów z podmiotem prowadzącym taką instalację, której przedmiotem jest przyjęcie i zagospodarowanie tych odpadów; brak takiej instalacji w regionie [...] oznaczałby dla Skarżącego możliwość skierowania odbieranych przez niego odpadów komunalnych do własnej instalacji, tj. składowiska odpadów komunalnych zmieszanych i zebranych selektywnie w W., region [...] (instalacja zastępcza - planowana instalacja regionalna), co ograniczyłoby transport odpadów oraz zmniejszyło koszty ich zagospodarowania; ma to znaczenie nie tylko dla Przedsiębiorstwa, ale również dla gmin zlecających mu wykonanie tej usługi,
- budzi sprzeciw fakt, że wyznaczenie instalacji na regionalną nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, w związku z tym przedsiębiorcy bezprawnie zmuszani są do przekazywania odpadów do instalacji [...] oraz zawierania umów z jej prowadzącym,
- Skarżący jest legitymowany do złożenia niniejszej skargi; Uchwała Wykonawcza odnosi się bowiem do jego sfery prawnej, obowiązków i uprawnień wynikających z przepisów prawa - obowiązku przekazywania odpadów do instalacji regionalnej oraz prawa wyboru instalacji zastępczej, do której przekazane zostaną odpady w sytuacji braku instalacji regionalnej; jego uprawnienia zostały natomiast naruszone przez niezgodne z prawem wyznaczenie na instalację regionalną instalacji [...], co z kolei narzuca obowiązek zawarcia umowy na zagospodarowanie odpadów z podmiotem prowadzącym tą instalację; obowiązek ten nie powstałby, gdyby Sejmik działał zgodnie z prawem.
Sejmik Województwa [...] wniósł o odrzucenie skargi, przywołując następującą argumentację:
- podstawą zaskarżenia w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie wojewódzkim jest niezgodność z prawem uchwały organu samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem (tak Mariusz Bogusz w "Podstawy zaskarżenia i wzruszenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym", Państwo i Prawo z 1994 r., z. 12, str. 64 oraz Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 3 września 1998 r. sygn. akt III RN 52/98, OSNP 1999/9/296),
- podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego wniesienia skargi i podważenia uchwały organu samorządu województwa w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego jest wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie; skarżący musi wykazać, że określone działania organu administracji publicznej naruszają jego interes prawny lub uprawnienia; interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego; interes faktyczny występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, nie może jednak wykazać naruszenia prawa powszechnie obowiązującego dotyczącego jego sytuacji prawnej; istotą natomiast interesu prawnego uzasadniającego legitymację do wystąpienia ze skargą w powyższym trybie jest oparcie w przepisach prawa materialnego charakteryzujący się konkretnością, indywidualnością, aktualnością i obiektywizmem,
- kwestionując uchwałę w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa trzeba przede wszystkim dowieść, że zaskarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację; szczególną cechą tak rozumianego interesu prawnego jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny; związek taki musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków; naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia będzie miało miejsce, gdy skarżącemu kwestionowanym aktem zostanie odebrane lub ograniczone wynikające z prawa materialnego uprawnienie względnie zostanie nałożony nowy lub też zmieniony ciążący na nim dotychczas obowiązek,
- o posiadaniu przez stronę interesu prawnego (uprawnienia) przesądza istnienie normy zamieszczonej w ustawach materiaInoprawnych, ustawach ustrojowych i ustawach procesowych, na podstawie której organ administracji publicznej może kształtować jej prawa i obowiązki, przy czym interes prawny (uprawnienie), o którym mowa musi być konkretny, a nie ewentualny czy obiektywny, a także musi mieć charakter bezpośredni, co oznacza, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu; legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego posiada więc jednostka, której prawa lub obowiązki kształtuje bezpośrednio zaskarżony akt, i która jednocześnie może na podstawie przepisów prawa żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby,
- od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny - stan, w którym podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania oprzeć na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, mających stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracyjnego; aby być legitymowanym do wniesienia skargi skarżący musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu lub uprawnienia; stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie powołanego przepisu może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały już w chwili wnoszenia skargi naruszone; do wniesienia skargi w trybie powyższego przepisu nie wystarcza sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, jak również sam stan zagrożenia interesu prawnego lub uprawnienia; nie stanowią podstawy do zaskarżenia uchwały organu samorządu terytorialnego obawy, co do możliwości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w przyszłości; konieczne jest dokonanie niezbędnej konkretyzacji i indywidualizacji dobra prawnego naruszonego ustaleniami uchwały, a nie powołanie się jedynie na potencjalne i hipotetyczne zagrożenia; interesu prawnego nie ma w sytuacji, w której dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu poprzez zastosowanie w stosunku do niego innej już normy prawnej.
- Skarżący nie wykazał, że Uchwała Wykonawcza narusza jego interes prawny lub uprawnienie, uzasadniające legitymację do jej zaskarżenia w trybie art. 90 i 91 ustawy o samorządzie województwa; uzasadnia to odrzucenie skargi w całości ze względu na brak po stronie Przedsiębiorstwa legitymacji skargowej.
Wnosząc alternatywnie o oddalenie skargi, wskazano, że uchwała nie narusza prawa wobec następujących uwarunkowań:
- instalacje wskazane w Uchwale Wykonawczej są tożsame ze wskazanymi w uchwale Sejmiku Województwa [...] Nr [...] z [...] października 2012 r. w sprawie uchwalenia Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023, zwanej dalej "Planem"; Plan zawiera, zgodne z przepisami ustawy o odpadach, kryteria dotyczące regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych dla każdego z 5 regionów gospodarki odpadami; tabela Nr [...], zamieszczona na str. [...] Planu, zawiera minimalne moce przerobowe wymagane dla regionalnych instalacji do obsługi [...] regionu gospodarki odpadami;
- z posiadanej dokumentacji (w tym m.in. ostatecznych decyzji administracyjnych) wynikało, że na terenie regionu [...] tylko jedna instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych spełniała kryteria umożliwiające nadanie jej statusu instalacji regionalnej, tj., instalacja do biostabilizacji odpadów komunalnych (biosuszenia) zlokalizowana w K., należąca do Zakładu (część biologiczna - 100 000 Mg/rok, część mechaniczna - 80 000 Mg/rok),
- Sejmik Województwa [...] działał z poszanowaniem zasad demokratycznego państwa prawa, a nadanie statusu instalacji regionalnej podejmowane były m. in. w oparciu o ostateczne decyzje administracyjne, którymi legitymował się Zakład; zarzut dotyczący wydania dla Zakładu przez Wójta Gminy W. decyzji środowiskowej oraz Starostę M. pozwolenia na budowę, rzekomo z rażącym naruszeniem prawa skutkującym ich nieważnością, nie został potwierdzony żadnym ostatecznym rozstrzygnięciem właściwych organów administracji publicznej czy też prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego; powoduje to, że przedmiotowe decyzje funkcjonują w obrocie prawnym, a podmiot ma uprawnienie do legitymowania się nabytymi prawami w ramach prowadzenia działalności gospodarczej; przywołano tezy z orzecznictwa sądowego: "Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 KPA, co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w tej ustawie lub w ustawach szczególnych." {Wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 972/06 – dostępny w CBOSA), "Dopóki ostateczna decyzja administracyjna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty korzysta ona z ochrony, a przede wszystkim zawarte w niej rozstrzygnięcie wiąże strony postępowania oraz organ" (wyrok WSA o sygn. akt I SA 3191/02 – dostępny w CBOSA), "Dopóki decyzja ostateczna nie zostanie uchylona, zmieniona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność w przypadkach i z zachowaniem zasad określonych prawem, to jest ona dla organu wiążąca i jej postanowienia muszą być przestrzegane." (wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 2566/04 – dostępny w CBOSA).
- Skarżący, który miał świadomość wydania wskazanych decyzji z "rażącym naruszeniem prawa" miał możliwość podjęcia działań informujących odpowiednie organy lub też działań prawnych mających na celu wykazanie, jakie to "naruszenia" wystąpiły w procedurze wydawania wymienionych decyzji,
- żadnego z przytoczonych w skardze argumentów Przedsiębiorstwo nie podnosiło w ramach procedury opracowywania i opiniowania projektu Planu, w wersji przekazanej do opiniowania [...] kwietnia 2012 r.; instalacji w K. został nadany status "instalacja zastępcza, po rozbudowie RIPOK"; zatem zarządzający tą instalacją, zgodnie z kryteriami przyjętymi w Planie, miał możliwość dostosowania funkcjonującej instalacji do wymogów instalacji regionalnej; uwzględnienie w ostatecznej wersji Planu instalacji, jako regionalnej, było podyktowane faktem zrealizowania przez zarządzającego instalacją, wskazanego kierunku działania,
- w instalacji w K., wskazanej w Planie - a zatem także w Uchwale Wykonawczej - jako regionalna, jest prowadzony proces biosuszenia; stosowana metoda przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, w której odwrócona jest kolejność przetwarzania odpadów w stosunku do klasycznego zakładu do mechaniczno-biologicznego przetwarzania, jest zgodna z rozporządzeniem w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych; możliwość podjęcia dokładnie takich samych działań dostosowawczych miała instalacja należąca do Przedsiębiorstwa; nie jest winą samorządu województwa [...], że Zakład zrealizował projekty rozbudowy instalacji szybciej niż Strona skarżąca, co pozwoliło mu na uzyskanie odpowiednich mocy przerobowych tak, aby uzyskać status instalacji regionalnej,
- instalacje Przedsiębiorstwa, zlokalizowane w W., nie spełniała i do chwili udzielania odpowiedzi na skargę nie spełnia minimalnych wymagań dotyczących mocy przerobowych dla regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów; dlatego zostały uwzględnione w projekcie Planu z kwietnia 2012 r., jako "zastępcze, docelowo RIPOK", a w uchwalonej wersji Planu, jako "zastępcze, planowany RIPOK"; dopiero zrealizowanie inwestycji związanych z osiągnięciem przez zakład docelowych mocy przerobowych na poziomie część mechaniczna – 65 000 Mg/rok, część biologiczna – 30 000 Mg/rok (przy obecnym poziomie część mechaniczna – 20 000 Mg/rok, część biologiczna – 10 000 Mg/rok), pozwoli ubiegać się o nadanie instalacji statusu regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych,
- wyrażając troskę o zapewnienie ciągłości zagospodarowania odpadów w regionie [...], samorząd województwa [...] niejednokrotnie wyrażał przekonanie, że pożądane jest funkcjonowanie na jego obszarze przynajmniej dwóch instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych o statusie regionalnym, które będą pełniły względem siebie funkcję m. in. instalacji zastępczych na wypadek awarii; nie uprawnia to jednak Sejmiku Województwa [...] do podejmowania działań niezgodnych z art. 16 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, stanowiącym, że w przypadku zakończenia budowy instalacji spełniającej wymagania dotyczące regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, dla której przed dniem wejścia w życie ustawy wydano decyzję środowiskową, instalację tę uwzględnia się w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami lub dokonuje się zmiany w tej uchwale; ten przepis miał zastosowanie przy zmianie statusu instalacji w K. z zastępczej na regionalną,
- nie naruszono § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych; zasadniczym argumentem potwierdzającym słuszność stanowiska Sejmiku Województwa [...] jest treść § 8 w/w rozporządzenia stwierdzająca jednoznacznie, że "Instalację istniejącą lub instalację, dla której przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lub której budowa lub eksploatacja rozpoczęła się przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, należy dostosować do wymagań określonych w rozporządzeniu w terminie nie dłuższym niż 36 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia."; taka sytuacja ma miejsce w przypadku analizy zasadności nadania statusu instalacji regionalnej zakładowi w K., gdyż Zakład uzyskał decyzję środowiskową [...] kwietnia 2011 r.; rozporządzenie weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia - [...] października 2012 r.; natomiast dopuszczenie instalacji do użytkowania w K., nastąpiło przed tą datą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, że Przedsiębiorstwo było uprawnione do wniesienia skargi. Uchwała Wykonawcza stanowi akt prawa miejscowego (art. 15 ust. 3 ustawy o odpadach z 2001 roku oraz art. 38 ust. 4 ustawy o odpadach z 2012 roku). Trafnie zauważono w skardze, że w myśl ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odpady muszą być przekazywane do instalacji regionalnych (art. 9e ust. 1 pkt 2), przy czym z legalnej definicji tego pojęcia, zawartego w ustawach o odpadach (art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy z 2001 roku i art. 35 ust. 6 ustawy z 2012 roku) nie wynika, aby zakres tego obowiązku mógł być wykładany w oderwaniu m.in. od treści Uchwały Wykonawczej. Postanowienia Uchwały Wykonawczej mogą więc generalnie naruszać interes prawny podmiotu prowadzącego działalność w danym regionie objętym Planem, gdy chodzi o wiążące wskazania mające wpływ na rynek gospodarki odpadami. W kontekście posiadana interesu prawnego przez Stronę skarżącą, istotne znaczenie ma, czy postanowienia Uchwały Wykonawczej mogą wpływać na jej sytuację jedynie hipotetycznie – jak to stara się wywodzić w odpowiedzi na skargę Sejmik – czy też ma realne znaczenie dla sytuacji prawnej podmiotu – skutkuje konkretnymi ograniczeniami, co do swobody prowadzenie działalności. W sytuacji, gdy w sprawie nie jest sporne, że Przedsiębiorstwo dysponuje w danym regionie instalacją, której możliwość wykorzystanie może być ograniczona, wobec uzyskania określonego statusu przez instalację podmiotu konkurencyjnego (zakwalifikowanie, jako instalacja regionalna), ma ono w ocenie Sądu interes prawny w kwestionowaniu wadliwych, w jego ocenie, postanowień Uchwały Wykonawczej w zakresie, w jakim mogą one dotyczyć zindywidualizowanych interesów gospodarczych. Bez znaczenia jest okoliczność, że generalnie, z woli prawodawcy, wprowadzenie określonych ograniczeń swobody gospodarczej zostało dopuszczone. Zainteresowany podmiot jest uprawniony do żądania kontroli czy, bezpośrednio go dotyczące ograniczenia ustanowiono prawidłowo (zgodnie z prawem) Jedynie na marginesie wypada odnotować, że ewentualny brak legitymacji do zaskarżenia Uchwały Wykonawczej (wynikający z braku interesu prawnego) mógłby ewentualnie być podstawą do oddalenia skargi przez Sąd nie zaś - jak wnoszono w odpowiedzi na skargę - jej odrzucenia.
Odnosząc się, co do meritum do zarzutów skargi trzeba stwierdzić, że są one niezasadne. W pełni trafne jest stanowisko zawarte w tym zakresie w odpowiedzi na skargę, Jego ponowne przytaczanie byłoby zbędne. Można jedynie dodać, że obowiązująca na dzień uchwalenia Planu ustawa o odpadach z 2001 roku definiowała, jakie instalacje mają zostać określone mianem regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, wskazując, że musi mieć ona określone zdolności przerobowe (dla obszaru zamieszkałego przez conajmniej 120 000 mieszkańców – art. 3 ust. 3 pkt 15c). Wyliczenia w Palnie, jakie są potrzeby dago regionu gdzie jest zlokalizowana instancja Zakładu nie były w ogóle kwestionowane w skardze. Mając z kolei na uwadze treść art. 14 ust. 8 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 obowiązującej na dzień pojęcia ustawy o odpadach z 2001 roku, nie może budzić wątpliwości, że wyliczenie instalacji regionalnych zawarte w Planie oraz w Uchwale Wykonawczej powinny być tożsame. Poza oceną Sądu pozostaje przy tym kwestia racjonalności przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań, gdzie w dwu uchwalanych dokumentach mają być zawarte w istocie tożsame postanowienia. Z kolei kwestia oceny, czy dana instalacja spełnia wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii wykracza poza kompetencje organu uchwałodawczego w sytuacji, gdy w obiegu pozostają ostateczne decyzje, na podstawie których określone przedsięwzięcie zostało zrealizowane. Trafnie zauważa Sejmik, że w państwie praworządnym ostateczne decyzje korzystają z domniemania ich niewadliwości do czasu ich ewentualnego wzruszenia w stosownym trybie nadzwyczajnym. Trafnie odnotowuje również organ samorządowy, że nie spełnienie określonego wymagania zawartego w rozporządzeniu w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych nie może stanowić przeszkody dla wyznaczenia określonej instalacji, jako regionalnej do czasu upływu okresu dostosowawczego, zakreślonego w § 8 tego aktu.
Wobec wskazanych okoliczności nie są trafne zarzuty naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach z 2001 roku oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło