II SA/Wa 682/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-20

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Marcinkowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udział w działaniach Komisji Nadzoru nad Rozejmem w W. w latach 1960-1961, na podstawie porozumienia z 1954 r. i skierowania Ministra Obrony Narodowej, może być podstawą do przyznania statusu weterana poszkodowanego w rozumieniu ustawy o weteranach działań poza granicami państwa?
Ratio decidendi
Udział w działaniach Komisji Nadzoru nad Rozejmem w W. w latach 1960-1961, mimo skierowania przez Ministra Obrony Narodowej i wystąpienia problemów zdrowotnych, nie może być uznany za udział w misji pokojowej lub stabilizacyjnej, ani za działania podejmowane przez organizacje międzynarodowe wymienione w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa. Komisja ta nie była powołana przez ONZ, OBWE, NATO ani UE, a porozumienie, na podstawie którego działała, nie spełnia kryteriów misji pokojowej lub stabilizacyjnej w rozumieniu ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z chorobą nabytą podczas udziału w działaniach Komisji Nadzoru nad Rozejmem w W. w latach 1960-1961. Minister Obrony Narodowej dwukrotnie odmówił przyznania statusu, uznając, że udział w działaniach Komisji nie spełnia wymogów ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, gdyż Komisja nie była organizacją międzynarodową w rozumieniu ustawy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując interpretację przepisów i status prawny Komisji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: "K.p.a.", art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), po rozpatrzeniu wniosku K. G. o przyznanie statusu weterana poszkodowanego, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] odmówił ww. przyznania statusu weterana poszkodowanego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. K. G. wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z chorobą nabytą podczas udziału w [...] w W. W toku postępowania wyjaśniającego zgromadzono następujące dokumenty: 1. zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] października 2012 r., zgodnie z którym wymieniony nie figuruje w kartotece karnej KRK, 2. kopię wniosku K. G. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego udział w działaniach poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej do Dyrektora Centralnego Archiwum Wojskowego w W. z dnia [...] maja 2012 r., 3. kopię wystąpienia Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] do Instytutu Pamięci Narodowej - nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., 4. pismo nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Naczelnika Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w W. do K. G., 5. pismo nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Kierownika Referatu Udostępniania Dokumentów Uprawnionym Osobom Fizycznym w Oddziałowym Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w W. do K. G. z załączonymi teczkami uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt (teczki nr: [...]), 6. certyfikat nr [...] Delegacji Polskiej do [...] w W., 7. poświadczony notarialnie odpis blankietu poczty [...] z depeszą od lekarza, 8. poświadczony notarialnie odpis zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 1961 r., 9. poświadczony notarialnie odpis zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] kwietnia 1963 r. Na podstawie ww. dokumentacji organ ustalił, iż brak jest przesłanek do przyznania K. G. statusu weterana poszkodowanego. Udział obywateli polskich w [...] w W. nie spełnia wymogów określonych w przepisach ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, gdyż miał miejsce na podstawie "Porozumienia w sprawie zawieszenia działań wojennych w W." z dnia [...] lipca 1954 r. [...] w W. nie wypełnia określonych w art. 4 pkt 9 ww. ustawy przesłanek, tj. nie można jej uznać za powołaną przez organizację międzynarodową. Z tego względu uczestnictwa w prowadzonych przez tę Komisję działaniach nie można uznać za udział w ramach misji pokojowej i stabilizacyjnej albo zapewniania bezpieczeństwa państwa. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. zainteresowany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją. Zakwestionował argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż do pracy (służby) w [...] w W. został skierowany rozkazem Ministra Obrony Narodowej, a sama Komisja powstała z inicjatywy (na wniosek) organizatorów i uczestników Konferencji [...] jako narzędzie (instrument) kontroli realizacji przez walczące strony "deklaracji końcowej" Konferencji. Zaznaczył, iż jako członek grup kontrolnych brał udział w operacjach typu: kontrola lotnisk, portów, punktów przeładunkowych, granic obu państw [...]. Jako przedstawiciel P. w [...] uczestniczył w niszczeniu zużytego sprzętu wojskowego i amunicji. W czasie pracy w grupie kontrolnej w m. [...] zachorował na [...], co potwierdzają złożone do akt sprawy dokumenty. Minister Obrony Narodowej po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 3 w związku z art. 4 pkt 1 - 3, 9 i 15, art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż argumenty przedstawione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogą zostać uwzględnione. Minister wskazał, iż zgodnie z art. 3 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Zgodnie z art. 4 pkt 2 i 3 ww. ustawy, działania poza granicami państwa oznaczają działania podjęte poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu, zapewniania bezpieczeństwa państwa oraz grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast misja pokojowa lub stabilizacyjna oznacza działania określone w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.) oraz inne działania o tym charakterze podejmowane przez organizacje międzynarodowe, w których uczestniczyli obywatele polscy skierowani przez podmioty, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. a - f, w szczególności działania mające na celu utrzymanie lub przywrócenie pokoju, bądź akcje zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom. Na podstawie art. 4 pkt 9 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, organizacja międzynarodowa oznacza Organizację Narodów Zjednoczonych, Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego oraz Unię Europejską. W świetle powyższego, zdaniem organu, brak jest przesłanek do przyznania K. G. statusu weterana poszkodowanego. Udział obywateli polskich w [...] w W. nie spełnia bowiem wymogów określonych w ww. przepisach, gdyż miał miejsce na podstawie zawartego w 1954 r. w G. porozumienia, którego sygnatariuszami byli: [...] w I. z jednej strony oraz [...] z drugiej strony. W oparciu o art. 34 (rozdział VI) tego porozumienia ustanowiono [...] , w skład której weszli przedstawiciele K., I. oraz P. W ocenie Ministra uznać należy, że [...] w W. nie spełnia przesłanek określonych w art. 4 pkt 2, 3 i 9 ww. ustawy, tj. nie można uznać jej za powołaną przez organizację międzynarodową. Co za tym idzie, udziału w przeprowadzonych przez tę Komisję działaniach nie można uznać za udział w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej albo zapewniania bezpieczeństwa państwa. Pismem z dnia 6 marca 2013 r. K. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], zarzucając niewłaściwą interpretację ustawy o weteranach działań poza granicami państwa oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, a nadto niezgodną z sytuacją faktyczną ocenę statusu, roli i działalności [...] w I. w latach 1960 - 1961. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Ministra Obrony Narodowej z uwzględnieniem przedstawionej argumentacji, która powinna skutkować przyznaniem skarżącemu statusu weterana poszkodowanego na podstawie ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. W motywach skargi skarżący wskazał, iż Konferencja Pokojowa w G. w 1954 r. oraz powołana na podstawie tzw. układów [...] z 1954 r. [...] w I. były immanentnie związane z Organizacją Narodów Zjednoczonych. Konferencja ta została zorganizowana przez państwa, które wysłały swe kontyngenty do ONZ-owskiej operacji w K. Celem układów [...] i [...] było wygaszenie konfliktu na [...] (w W., L. i K.) oraz kontrola zasad i przestrzegania zawartego rozejmu. Przez okres ponad półrocznej pracy w grupach kontrolnych w [...] skarżący uczestniczył w wielu tego typu operacjach w stopniu [...] WP. W tym okresie zachorował ciężko na [...], czego skutki odczuwa do dziś. Skarżący zaznaczył, iż prawno-międzynarodowe umocowanie swych działań w [...] P. brała z postanowień Konferencji [...], w kraju zaś z uchwał i decyzji polskiego rządu (uchwała prezydium rządu PRL nr [...] z dnia [...] października 1954 r.). Za wyposażenie i przygotowanie do służby i pracy w [...] odpowiedzialny był resort Obrony Narodowej i MSZ. Zdaniem skarżącego, nie odpowiada rzeczywistości przyjęte przez Ministra stanowisko, że [...] w I. była tworem powstałym poza decyzjami ówczesnego Państwa polskiego i ONZ. Stanowisko to zawiera również elementy pejoratywnej oceny działalności [...] w W. i kilkutysięcznej liczby jej członków, delegowanych przez polskie władze w okresie funkcjonowania Komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2013 r. nie narusza prawa. Postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną zainicjowane zostało wnioskiem K. G. z dnia [...] października 2012 r. skierowanym do Ministra Obrony Narodowej, w którym skarżący wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z udziałem w [...] w W. w okresie od dnia [...] września 1960 r. do dnia [...] sierpnia 1961 r. oraz nabytą tamże chorobą ([...]). Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203) weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach: 1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni; 2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni. Natomiast stosownie do art. 3 ww. ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Z kolei zgodnie z art. 4 pkt 2 ww. ustawy, działania poza granicami państwa oznaczają działania podjęte poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu, zapewniania bezpieczeństwa państwa oraz grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej. W myśl art. 4 pkt 3 ustawy misja pokojowa lub stabilizacyjna oznacza działania określone w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.) oraz inne działania o tym charakterze podejmowane przez organizacje międzynarodowe, w których uczestniczyli obywatele polscy skierowani przez podmioty, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. a - f (tj. Ministra Obrony Narodowej albo właściwy organ wojskowy, organizację międzynarodową za zgodą Ministra Obrony Narodowej, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu), w szczególności działania mające na celu utrzymanie lub przywrócenie pokoju, bądź akcje zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy przez organizację międzynarodową należy rozumieć Organizację Narodów Zjednoczonych, Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego oraz Unię Europejską. W świetle powyższego, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu orzekającego, iż w sprawie niniejszej brak było podstaw do przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego. Skarżący nie spełnia bowiem przesłanek określonych w powołanych wyżej przepisach. Po pierwsze, służby skarżącego w [...] w W. w latach 1960 - 1961 nie można uznać za działania określone w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. Przepisy tej ustawy nie odnoszą się do prawnej i faktycznej sytuacji skarżącego. Stąd zarzuty skargi w odnośnym zakresie są nieuzasadnione. Po drugie, udział skarżącego w [...] w W. nie może być uznany za działania podejmowane przez organizacje międzynarodowe, w których uczestniczyli obywatele polscy skierowani przez podmioty, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. a - f ustawy o weteranach działań poza granicami państwa (art. 4 pkt 3 ustawy). Jak zasadnie wskazał organ, udział obywateli polskich w [...] w W. miał miejsce na podstawie "Porozumienia w sprawie zawieszenia działań wojennych w W." zawartego w G. w dniu [...] lipca 1954 r., którego sygnatariuszami byli: [...] w I. z jednej strony oraz [...] W. z drugiej strony. W oparciu o artykuł 34 (rozdział VI) Porozumienia ustanowiono [...], w skład której weszli przedstawiciele K., I. oraz P. Z powyższych względów nie można uznać, iż działania [...] w W. były działaniami podejmowanymi przez organizację międzynarodową wymienioną w art. 4 pkt 9 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, w szczególności - jak podnosi skarżący - przez Organizację Narodów Zjednoczonych. ONZ nie brała udziału w Konferencji [...] w 1954 r. i nie była stroną podpisanych podczas jej trwania porozumień. Nie deprecjonując wagi i znaczenia służby skarżącego w [...] w W. oraz problemów zdrowotnych powstałych w jej następstwie stwierdzić należy, iż [...] nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, tj. nie można jej uznać za powołaną przez którąkolwiek z organizacji międzynarodowych wymienionych w art. 4 pkt 9 ustawy. W konsekwencji, udziału skarżącego w działaniach prowadzonych przez [...] nie można uznać za udział w misji pokojowej lub stabilizacyjnej albo zapewniania bezpieczeństwa państwa. Powyższe oznacza, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie skarżącemu status weterana poszkodowanego. Konkludując Sąd stwierdza, iż brak jest podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ rozpatrzył sprawę w oparciu o kompletny materiał dowodowy i dokonał prawidłowej interpretacji obowiązujących przepisów. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło