III SA/Wr 230/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za zasadne zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w L. wymierzył spółce A Sp. z o.o. w G. (dalej strona skarżąca) karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazano termin zapłaty należności - 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Powyższą decyzję organu I instancji utrzymał w mocy Dyrektor Izby Celnej we W., decyzją z dnia [...] r. (nr [...]). Wobec nie uiszczenia należności w wyznaczonym terminie płatności (termin uiszczenia należności upłynął z dniem [...] r.), upomnieniem z dnia [...] r. (nr [...]), Dyrektor Izby Celnej we W., jako wierzyciel należności, wezwał spółkę do uregulowania zadłużenia w kwocie [...] zł wraz z należnymi kosztami upomnienia w kwocie [...] zł i odsetkami za zwłokę od dnia [...] r. a następnie, wobec braku wpłaty należności, dnia [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. i przekazał go do realizacji organowi egzekucyjnemu - Dyrektorowi Izby Celnej w G. Pismem z dnia [...] r. adresowanym do Dyrektora Izby Celnej w G. strona skarżąca złożyła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powyższego tytułu wykonawczego, żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego Jako uzasadnienie zarzutów wskazano art. 33 pkt. 1, 3, 4 8, 10 w związku z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.), tj.: 1. niespełnienie wymogów określonych art. 27 u.p.e.a., poprzez wadliwe: -oznaczenie wierzyciela, -złożenie podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska podpisującego oraz odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela, - nie dołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, 2. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ art. 33 pkt. 9 u. p.e.a., 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią wynikającą z orzeczenia, poprzez wskazanie w tytule wykonawczym obowiązku naliczania odsetek, 4. błąd co do osoby zobowiązanej, w sentencji decyzji nie wskazano jakiemu podmiotowi wymierzono kare. Dyrektor Izby Celnej we W., jako wierzyciel, postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) uznał zarzuty za nieuzasadnione. Powyższemu postanowieniu strona skarżąca zarzucił ponownie naruszenie przepisów: 1. art. 33 pkt 4 u.pe.a., błąd co do osoby zobowiązanej, 2. art. 33 pkt.10 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt. 1, 7, 11 oraz § 3 w związku z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 3. art. 33 pkt 9 u.p.e.a., 4. art. 33 pkt 3 u.p.e.a., 5. art. 33 pkt 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu podniesiono argumenty tożsame z zawartymi w zarzutach na postępowanie egzekucyjnej tj. sporządzenie tytułu wykonawczego przez dyrektora izby celnej, a więc przez podmiot nie będący wierzycielem należności, określonej decyzją naczelnika urzędu celnego; brak dowodu doręczenia upomnienia przy tytule wykonawczym; brak umocowania prawnego dla organów celnych do poboru kar pieniężnych wymierzanych w trybie przepisu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych; określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, poprzez wskazanie w tytule wykonawczym obowiązku naliczania odsetek za zwłokę; prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ, nie istnienie obowiazku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej we W., zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. został wystawiony prawidłowo, zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym : - oznaczenie wierzyciela, /IC - datę wystawienia tytułu wykonawczego, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. - treść obowiązku podlegającego egzekucji, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, wysokość należności pieniężnej, termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaj i stawkę tych odsetek. Podniesiono w uzasadnieniu, że wierzycielem należności określonej tytułem wykonawczym - zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej - jest Dyrektor Izby Celnej we W. właściwy dla Naczelnika Urzędu Celnego w L., który wydał decyzję z dnia [...] r., będącą podstawą wystawienia przedmiotowego tytułu. Wskazano w tym zakresie, że zadania organów celnych - urzędów i izb celnych określa nie tylko ustawa z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz.1323 ze zm.), której przepisy wskazuje zobowiązany na poparcie swej tezy o braku kompetencji Dyrektora Izby Celnej we W. do pełnienia obowiązków wierzyciela, lecz również przepisy odrębne, w tym ustawa z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz.1540 ze zm.), a także statut nadany izbom celnym i urzędom celnym przez Ministra Finansów zarządzeniem Nr 30 z dnia 29.10.2009 r. (Dz. Urz. MF Nr 13, poz. 72 ze zm.), określający szczegółowo zadania komórek organizacyjnych izb i urzędów celnych, jako jednostek organizacyjnych Służby Celnej obsługujących dyrektorów izb celnych i naczelników urzędów celnych. Zgodnie ze statutem oraz z regulaminami organizacyjnymi Służby Celnej zadania związane z windykacją należności nieuiszczonych w terminie płatności pozostają w kompetencji komórki egzekucyjnej i wierzycielskiej znajdującej się w strukturze organizacyjnej danej izby celnej, a nie urzędu celnego. Z upoważnienia dyrektora izby celnej obowiązki wierzyciela i organu egzekucyjnego pełnią kierownicy wskazanych wyżej komórek organizacyjnych. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut sporządzenia i podpisania tytułu wykonawczego z naruszeniem przepisów o właściwości. Wskazano w uzasadnieniu, że upomnienie poprzedzające wystawienie tytułu wykonawczego przesyłane zostało do zobowiązanego. Natomiast tytuł wykonawczy wierzyciel wystawił na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r., która stało się ostateczna, związku z nie uregulowaniem w terminie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie [...] zł. Wobec nie wykonania obowiązku zapłaty należności we wskazanym terminie naliczano odsetki za zwłokę. Wskazano w tym zakresie w uzasadnieniu, że w ustawie o grach hazardowych jest odesłanie do odpowiedniego stosowania do kar pieniężnych przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Odpowiedniemu stosowaniu podlegają zatem przepisy Działu III Ordynacji, w tym art. 53, w świetle którego od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. W konsekwencji zasadne jest stosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej ( Dz. U. nr 165, poz. 1373 ze zm.). Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut egzekwowania obowiązku łącznie z odsetkami niezgodnie z treścią orzeczenia oraz bez podstawy prawnej dochodzenia ww. należności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] r., z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] r. Rozstrzygnięciu zarzuciła: - rażące naruszenie przepisów art. 138 §1 pkt 1 w zw. art.144 kpa oraz przepisów art. 33 pkt. 1, 3, 4, 8, 9 oraz 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 7 w zw. z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., oddalającego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r., gdy w sprawie doszło do rażących uchybień. A te uchybienia to: a/ prowadzenia egzekucji poprzez niewłaściwy organ egzekucyjny ( art. 33 pkt 9 u.p.e.a.), b/ niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.), c/ określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 pkt. 3 u.p.e.a.). W uzasadnieniu strona skarżąca potrzymała swoja argumentacja zawartą we wcześniejszych środkach zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. podtrzymuje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."). Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Uwzględniając powyższe regulacje należało przyjąć, że skarga jest niezasadna, Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Jak wynika z akt sprawy, ostateczną decyzją z dnia [...] r. Naczelnika Urzędu Celnego w L. wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie [...] zł. Z uwagi na brak uregulowania tej wymagalnej należności Dyrektor Izby Celnej we W., jako wierzyciel należności, wezwał spółkę do uregulowania zadłużenia w kwocie [...] zł wraz z należnymi kosztami upomnienia w kwocie [...] zł i odsetkami za zwłokę od dnia [...] r. a następnie wobec braku wpłaty należności dnia [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. i przekazał go do realizacji organowi egzekucyjnemu - Dyrektorowi Izby Celnej w G. Strona skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego; prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej także u.p.e.a.), a także określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 pkt 3 tej ustawy) oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10) przedmiotowej ustawy. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest kara pieniężna wymierzona decyzją naczelnika urzędu celnego w trybie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ( Dz. U nr 201, poz. 1540 ze.). Zgodnie z art. 91 tej ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Do egzekwowania tej kary pieniężnej zastosowanie maja przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 2 § 1 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają min. następujące obowiązki: 1) podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199); 2) grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej; Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Trafnie więc w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowisko wobec zgłoszonych przez stronę skarżąca zarzutów. Zgodnie natomiast z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z kolei, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 u.p.e.a. (także więc wskazanych powyżej), w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych oraz z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji albo informacji o opłacie paliwowej - właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby celnej. Powyższe wskazuje, że podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku w przedmiotowej sprawie, stosownie – jak wskazał organ celny – do postanowień ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz.1323 ze zm.), statut nadanego izbom celnym i urzędom celnym przez Ministra Finansów zarządzeniem Nr 30 z dnia 29.10.2009 r. (Dz. Urz. MF Nr 13, poz. 72 ze zm.) i regulaminu organizacyjnego Służby Celnej, jest Dyrektor Izby Celnej we W., jako organ właściwy dla Naczelnika Urzędu Celnego w L., który wydała decyzję z dnia [...] r. Odnośnie wyeksponowanego w skardze zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, trafnie organ uznała, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.e.a., za organ egzekucyjny uważa się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. O tym, które organy pełnią funkcje organów egzekucyjnych przesądzają przepisy ustawy egzekucyjnej oraz przepisy szczególne. I tak, z art. 19 § 1 u.p.e.a. wynika, że organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, jest naczelnik urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem § 2-8. Natomiast art. 19 § 5 u.p.e.a. stanowi, że Dyrektora izby celny jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne na podstawie odrębnych przepisów. Jak już wskazano, zgodnie z ustawa hazardowa, do pobory należności z tytułu przedmiotowych kar pieniężnych są organy celne. Z powyższych rozwiązań niewątpliwie wynika, wbrew zarzutom skargi, że organem egzekucyjny jest Dyrektora izby celnej. Wskazać należy, że zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3, który stanowi, że jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca ma siedzibę w G., a jednocześnie miasto G. znajduje się w zasięgu terytorialnym działania Dyrektora Izby Celnej w G. Powyższe wskazuje, organ ten jako organu egzekucyjnego, w pełni uprawniony był do wszczęcie i prowadzenie egzekucji w rozpatrywanej sprawie. Trafnie organ celny wskazał także, że nieuzasadnione są zarzut w zakresie niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów określonych art. 27 u.p.e.a. (zarzut z art. 33 pkt. 10 u.p.e.a.). Tytuł wykonawczym nr [...] wierzyciel wystawił prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 27 u.p.e.a., wskazując właściwy ze względu na siedzibę strony skarżacej organ egzekucyjny oraz dane wierzyciela należności. Tytuł wykonawczy zawiera wszystkie wskazane w art.27 u.p.e.a. elementy, tym: oznaczenie wierzyciela; datę wystawienia wykonawczego, podpis z podaniem imienia, nazwiska i /IC stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; treść obowiązku podlegającego egzekucji, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, wysokość należności pieniężnej, termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaj i stawkę tych odsetek. Do tytułu wykonawczego przekazanego do realizacji organowi egzekucyjnemu wierzyciel załączył dowód doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Odnośnie zarzutu: nie istnienia egzekwowanego obowiązku, złego oznaczenia zobowiązanego, określenia egzekwowanego obowiązku niegodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, poprzez bezprawne wskazanie w tytule wykonawczym obowiązku naliczenia odsetek za zwłokę, również uznać należy do za nietrafny. Przedmiotowy tytuł wykonawczy wierzyciel wystawił zgodnie z treścią ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. dnia [...] r. na należność z tytułu kary pieniężnej nałożonej na stronę skarżącą, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie [...] zł. Odsetki za zwłokę od zaległości zostały ustalone od dnia ósmego po dniu , w którym decyzja stała się ostateczna do dnia wpłaty włącznie. Zgodnie bowiem z art. 91 ustawy o grach hazardowych, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Odpowiedniemu stosowaniu podlegają zatem przepisy Działu III Ordynacji, w tym art. 53, w świetle którego od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54 naliczane są odsetki za zwłokę. Natomiast z godnie z art. 90 ust. 2 ustawy hazardowej, karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Bezskuteczny upływ powyższego terminu powoduje, że występuje zaległość, co zgodnie z art. 53 Ordynacji podatkowej powoduje zasadność dochodzenia należnych odsetek. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.