III SA/Wa 316/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Nowecki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. oddala skargę Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. ustalił K. K. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 274 zł. Organ wskazał, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. Skarżąca nabyła lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni 54,70 m2, położony w budynku przy ul. [...] oraz udział wynoszący 0,0078 części w nieruchomości wspólnej, stanowiącej grunt oznaczony jako działki nr ewid. [...] obręb [...] o łącznym obszarze 10.040 m2 oraz części wspólnych budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W dniu 22 sierpnia 2005 r., zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr [...] Skarżąca stała się współwłaścicielką w części 1267/42143 odrębnej nieruchomości, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącą część lokalu użytkowego - garażu podziemnego nr 2 o powierzchni 844 m2 (miejsca postojowego nr 29, położonego w obrębie tego samego budynku) oraz udziału 712/10000 części w prawie własności gruntu, usytuowanych na terenie dzielnicy Ursus m. st. W. przy ul. [...]. Organ podniósł, iż w związku z powyższym na Stronie ciąży obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości od lokalu mieszkalnego, udziału w lokalu niemieszkalnym - garażu podziemnym oraz udziału w prawie własności gruntu przy ul. [...]. Prezydent W. do podstawy opodatkowania przyjął wielkości powierzchni, podane przez Skarżącą wynikające z informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych zgodnie ze złożoną przez nią informacją z dnia 30 marca 2010 r. oraz danymi zawartymi w aktach notarialnych: - lokal mieszkalny nr 17 o powierzchni 54,70 m2; - piwnica nr 2 o powierzchni 8,7 m2; - udział w wysokości 1267/42143 we własności lokalu użytkowego - niemieszkalnego - garażu nr 2, oznaczonego jako miejsce postojowe nr 29 o powierzchni całkowitej 844,00 m2 wynoszący 25,37 m2; - udział 0,0078 oraz 712/10000 części we własności działki gruntu nr ewid. 2/2 o powierzchni 10014,00 m2 - łącznie 99,55 m2. Do opodatkowania organ przyjął stawki wynikające z Uchwały Nr XXVII/545/2011 Rady m. W. z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2012 r. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na fakt, że skoro lokal niemieszkalny - garaż stanowi wyodrębnioną część budynku posiadającą odrębną księgę wieczystą to nie można uznać, iż Skarżąca nabyła garaż jako pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego. Tym samym organ pierwszej instancji za zasadne uznał opodatkowanie miejsca postojowego stawką podatkową właściwą dla pozostałych budynków lub ich części. Organ na potwierdzenie swojego stanowiska wskazał na pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych sprowadzający się do stwierdzenia, iż garaż stanowiący odrębny przedmiot własności, umiejscowiony w budynku mieszkalnym nie może podlegać opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż nie stanowi obiektu tego rodzaju. Organ wskazał także na stanowisko jakie zajął w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale 7 sędziów z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FPS 4/11orzekł, iż w stosunku do garaży wielostanowiskowych stanowiących odrębną nieruchomość znajduje zastosowanie stawka właściwa dla budynków pozostałych. Reasumując Prezydent W. podniósł, iż opodatkowanie tego rodzaju lokali stawką właściwą dla budynków lub ich części o charakterze mieszkalnym byłoby sprzeczne nie tylko z literalną wykładnią art. 2 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm. – dalej jako: "u.p.o.l."), ale też z zamiarem ustawodawcy, którego celem było zróżnicowanie stawek w stosunku do poszczególnych przedmiotów opodatkowania, w zależności od ich przeznaczenia. Skarżąca odwołaniem z dnia 19 maja 2012 r. zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego. Ponadto stwierdziła, iż organ ograniczył się tylko do procedur, polegających na wydaniu postanowień o wszczęciu i rzekomej możliwości zapoznania się z dokumentami zebranymi podczas tego postępowania, z których nic nie wynikało. Zdaniem Strony organ wydał decyzję powielając wszystkie zgłaszane przez nią od 2010 r. niejasności i nieprawidłowości dotyczące podstawy i wysokości wyliczonych kwot. W jej ocenie organ w zaskarżonej decyzji kolejny raz zaciera prawdziwy obraz sprawy, ukrywając rzeczy istotne, m.in. to, że miejsce garażowe jako warunek zakupu mieszkania zostało zakupione przez nią i przekazane jej wraz z lokalem mieszkalnym i piwnicą aktem notarialnym z [...] listopada 2000 r., a nie w 2005 r. czy też w 2009 r. Skarżąca zauważyła, że organ nie udzielił jej odpowiedzi na pytania dotyczące powstałych zmian stanów faktycznego, na podstawie których corocznie od 2000 r. ustalono wysokość zobowiązania podatkowego. Jednocześnie podniosła, że zarówno garaż jak i mieszkanie z piwnicą nabyła w 2000 r. a nie w 2009 r. Do dnia dzisiejszego nie zostały jej wyjaśnione na jakiej podstawie organ przyjął wskazane w decyzjach powierzchnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu organ przyznał, że Prezydent W. w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy opodatkował udział w lokalu garażowym stawką podatku właściwą dla budynków pozostałych zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. W ocenie organu odwoławczego taka interpretacja przepisów ustawy podatkowej koresponduje z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r. (II FPS 4/11), w której wyrażony został pogląd prawny, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit, e) u.p.o.l. Zdaniem organu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym informacji z rejestru lokali, zastosowana została prawidłowa stawka podatku dla opodatkowania garażu, jako że garaż wielostanowiskowy, w którym strona posiada udział, jest lokalem o charakterze niemieszkalnym. Organ za bezzasadne uznał pozostałe zarzuty odwołania, w tym zarzut braku przeprowadzenia postępowania podatkowego przed wydaniem decyzji wymiarowej. Podkreślił, że Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. wszczął z urzędu wobec Skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r., a przed wydaniem decyzji umożliwił jej zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym. Tak samo poczyniono na etapie postępowania odwoławczego, w toku którego pismem z dnia 18 października 2012 r. zawiadomiono Skarżącą o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W dalszej części organ odwoławczy stwierdził, że dla prawidłowości wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r. nie miały znaczenia powoływane przez Stronę okoliczności braku kompletności aktu notarialnego stwierdzającego nabycie udziału w garażu wielostanowiskowym w aktach sprawy, czy fakt niedoręczenia jej wskazywanych przez nią pism ze strony Prezydenta W. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) podstawę wymiaru podatków, w tym podatku od nieruchomości, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w tym w kartotece lokali. Organ podkreślił, że dokumenty te znajdują się w aktach sprawy i dane w nich ujawnione są wystarczające dla dokonania wymiaru podatku w taki sposób, w jaki uczynił to organ podatkowy pierwszej instancji. Skarżąca niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem treści skarg poprzednich tj. dotyczących lat 2009 i 2010 oraz 2011 r. oraz rozpatrzenie ich pod wspólną sygnaturą. W uzasadnieniu wskazała, że organ w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił ani nie ustalił niczego co podnosiła ona od czasu wydania decyzji za 2009, 2010 oraz 2011 r. W szczególności organ nie sprecyzował z jakich dokumentów miałoby wynikać, że od dnia przekazania jej lokalu mieszkalnego wraz z piwnicą i stanowiskiem garażowym zmianie uległy okoliczności faktyczne w sprawie. W jej ocenie podnoszone i przywoływane do dnia dzisiejszego wątpliwości, zarzuty i okoliczności nie powinny pozostawać dla organu odwoławczego bez znaczenia. Za nieprawidłowe uznała prowadzenie postępowania odwoławczego w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o zgromadzony, niepełnowartościowy materiał dowodowy, w tym niekompletne akty notarialne. Wskazała, że wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., organ pierwszej instancji nie umożliwił jej zapoznania się z aktami sprawy, o czym informowała organ odwoławczy. Zwróciła także uwagę, iż wypisy z rejestrów lokali i gruntów oraz kartoteki budynków zawierają nieprawdziwą wielkość powierzchni użytkowej wielostanowiskowego parkingu podziemnego, która faktycznie wynosi 421,43 m2 a nie 844 m2. Reasumując wskazała, że miejsce postojowe nr 29 o pow. 12,67 m2 nabyła aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2000 r. po wpłaceniu całego wkładu budowlanego, jednocześnie z mieszkaniem i piwnicą. Jej zdaniem potwierdzić to mogą ówczesne dane z ewidencji gruntów i budynków oraz kartoteki lokali. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko. Skarżąca przy piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2013 r. nadesłała kserokopię aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2000 r., pismo Spółdzielni "K." z dnia 17 listopada 1999 r. dotyczące nr miejsca w garażu podziemnym oraz odpis pisma do A. sp. z o.o. z dnia 18 października 2011 r. dotyczące powierzchni miejsca postojowego. Jednocześnie wskazała na niekompletność akt administracyjnych przekazanych przez organ do Sądu, szczególnie brakujące strony aktu notarialnego z [...] listopada 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a"., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. W rozpatrywanej sprawie istotę sporu stanowi wysokość stawki podatkowej w podatku od nieruchomości jaka powinna być zastosowana przy opodatkowaniu miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym przedmiot odrębnej własności, znajdującym się w budynku mieszkalnym. O wyniku rozstrzygnięcia tego problemu przesądza treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, jako że rozstrzygnięto w niej kwestię stanowiącą przedmiot sporu występującego także w tej sprawie. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 187 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne są związane treścią podjętych uchwał. Podkreślić należy, że uchwała wiąże nie tylko w danej (konkretnej) sprawie, ale również w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne stanowisko to powinny respektować stosownie do brzmienia art. 269 § 1 ww ustawy. W ww. uchwale z dnia 27 lutego 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył m.in., że przepis art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali wskazuje, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W ust. 4 art. 2 wskazano także, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi". Z powyższych przepisów należy wyprowadzić wniosek, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiącym odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego). Dalej Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że dla potrzeb kwalifikacji przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej – garażu niezbędne jest ustalenie, czy ma on charakter mieszkalny, czy też takiego charakteru nie można mu przypisać. NSA wskazał, że "garaż", w rozumieniu potocznym, to pomieszczenie przystosowane do przechowywania samochodów (Słownik współczesnego języka polskiego, pod. red. B. Dunaja, WILGA, Warszawa 1996, s. 166). Uwzględniając kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, trzeba uznać, zdaniem NSA, że garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. NSA stwierdził, że w świetle art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. mowa jest o budynkach lub ich częściach pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, dla których stawka opodatkowania jest wyższa niż dla budynków mieszkalnych. Mając na uwadze wiążącą moc uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął w zaskarżonej decyzji, iż dla miejsca postojowego znajdującego się w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym odrębny od lokalu mieszkalnego przedmiot własności, należy zastosować stawkę podatku jak dla budynków pozostałych. Wobec wiążącej mocy uchwały NSA Sąd nie mógł uznać za trafny zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż w zaskarżonej decyzji powołano się na niekompletny akt notarialny, stwierdzić należy, że pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy. Niesporne jest bowiem, że Skarżąca posiada miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym w budynku położonym w W. przy ul. [...]. Garaż ten stanowi odrębną nieruchomość, stanowiącą lokal niemieszkalny (garaż wielostanowiskowy), który znajduje się pod ww. adresem. Wynika to ze znajdującego się w aktach sprawy Aktu Notarialnego Repertorium A Nr [...] oraz złożonej przez Skarżącą w dniu 30.03 2010 r. zeznaniu podatkowym (Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych). Strona jest więc podatnikiem podatku od nieruchomości, stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi także część nieruchomości, w tym również część budynku oraz udział we współwłasności gruntu na którym został posadowiony. Należy podkreślić, iż w wyniku wydzielenia fizycznego oraz prawnego miejsca postojowego w garażu podziemnym Skarżąca dysponuje wyłącznym prawem do takiego lokalu użytkowego, stosownie do postanowień znajdujących się w materiałach sprawy aktów notarialnych. Skarżąca korzysta z tego lokalu w nieograniczonym zakresie, nie tylko z wyłączeniem innych osób, ale także dysponuje prawem stanowiącym samoistny przedmiot obrotu, w odróżnieniu od pomieszczeń przynależnych do lokalu mieszkalnego (w tym także użytkowych). Jednocześnie podnoszony przez Skarżącą okoliczność braku zgodności danych przyjętych za podstawę opodatkowania (co do wielkości powierzchni garażu), z jej zdaniem faktycznie znacznie mniejszym metrażem, nie może zostać uwzględniona w decyzji wymiarowej w zakresie podatku od nieruchomości bez dokonania stosownej zmiany (korekty) w prowadzonej przez organ podatkowy gminy ewidencji podatkowej nieruchomości, co może nastąpić w wyniku złożenia nowego zeznania podatkowego, w postaci Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. W odrębnym trybie dokonuje się zmian w ewidencji gruntów i budynków, stosownie do przepisów wykonawczych ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dopiero stosowna zmiana zapisów ewidencji, co do stanowiącej podstawę opodatkowania wielkości powierzchni nieruchomości, będzie miała bezpośredni skutek dla wymiaru podatku od nieruchomości, a w przypadku stwierdzenia, że podatek ten został zawyżony w wyniku nieprawidłowo ustalonej podstawy opodatkowania, będzie to stanowiło podstawę do wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W odniesieniu do wskazanych w skardze pozostałych zarzutów o charakterze procesowym Sąd, w ramach sprawowanej kontroli w zakresie zgodności z prawem czynności organów administracji publicznej, nie dopatrzył się po ich stronie takich działań lub ich braku, które mogłyby stanowić istotne naruszenie przepisów prawa. W szczególności brak odniesienia się przez organ drugiej instancji do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniu jest niewątpliwie wadą zaskarżonej decyzji, jednakże wada ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.sa oddalił skargę.