III SA/Po 322/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-06-20
Skład orzekający: Barbara Koś, Maria Lorych-Olszanowska, Beata Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowo-towarowy (kombi), który został zakupiony jako pojazd 2-miejscowy, ale jest konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób, powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy (CN 8703) na potrzeby podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że o klasyfikacji pojazdu jako samochodu osobowego (CN 8703) decyduje jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób, które należy oceniać na podstawie obiektywnych cech konstrukcyjnych pojazdu, a nie sposobu jego faktycznego użytkowania czy dokonanych przeróbek. W analizowanej sprawie, wyposażenie pojazdu w stałe siedzenia, pasy bezpieczeństwa, przeszklone panele boczne i tylne drzwi, a także brak stałej przegrody między kabiną kierowcy a przestrzenią pasażerską, świadczyły o jego zasadniczym przeznaczeniu do przewozu osób, mimo że został zakupiony jako pojazd 2-miejscowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Organ pierwszej instancji uznał, że pojazd, mimo że zakupiony jako 2-miejscowy, jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób i zaklasyfikował go do pozycji CN 8703. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła błąd w klasyfikacji pojazdu, wskazując na jego ciężarowy charakter, oraz naruszenia przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Beata Sokołowska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu delegowanego do Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu sprawy ze skargi J Z na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P z dnia .... roku nr .... w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oddala skargę
Decyzją z dnia 16 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K, na podstawie art. 207 § 1 i § 2 w zw. z art. 21 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j. t. - Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 3 ust. 1, art. 6, art. 100 ust. 1 pkt. 2 i ust. 4, art. 101 ust. 2, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt. 2, ust. 8, ust. 9, ust. 11, ust. 12, ust. 13, art. 105, art. 106 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., Nr 3, poz. 11 ze zm.) stwierdził wobec J Z, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą x powstanie w dniu 5 czerwca 2009 r. zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i określił wysokość podstawy opodatkowania (16.656 zł) oraz wysokość należnego podatku akcyzowego (3.098 zł) z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego V rok produkcji 2003 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym powyższego pojazdu nie złożono stosowanej deklaracji i nie zapłacono należnego podatku akcyzowego. Według Naczelnika UC w K przedmiotowy samochód jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób i winien być zaklasyfikowany do pozycji CN 8703 jako samochód osobowy. Z oświadczenia przedstawiciela firmy V w Polsce wynika, że został on wyprodukowany jako samochód osobowy 5-miejscowy typu AC (nadwozie kombi). Dla potrzeb homologacji jest to samochód osobowy kategorii M1, co wynika również z zapisów w belgijskim dowodzie rejestracyjnym (pole J), pomimo, że w tłumaczeniu przysięgłym zapis z pola J.1 (rodzaj pojazdu) przetłumaczono jako lekki samochód ciężarowy. Organ I instancji ustalił wyposażenie pojazdu przy pomocy [...]zgodnie z którym pojazd ten wyprodukowany jako 5-drzwiowy i 5-miejscowy został wyposażony m. in. w systemy ABS, airbag 6 sztuk, alarm, elektrycznie podnoszone szyby, immobilizer, klimatyzację, zamek centralny, system kontroli trakcji, zamek centralny. W ocenie organu powyższe wyposażenie świadczy o zasadniczym przeznaczeniu pojazdu do przewozu osób. Samochód został zakupiony i przywieziony do Polski jako pojazd 2-miejscowy, jednak jest on konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób, co potwierdziło również badanie techniczne na terenie kraju. Wymontowanie tylnych siedzeń nie mogło mieć wobec tego wpływu na klasyfikację samochodu do kodu CN 8703. Organ przyjął za datę powstania obowiązku podatkowego dzień 5 czerwca 2009 r. r., czyli dzień dokonania sprzedaży na terenie Polski. Ponieważ wartość pojazdu podana na fakturze zakupu (1000 EUR – 4.537 zł) odbiegała od jego średniej wartości rynkowej (24.000 zł) ustalonej na podstawie danych z [...]za podstawę opodatkowania przyjęto ustaloną wartość rynkową pojazdu z uwzględnieniem korekty dotyczącej przebiegu (7.220 zł), korekty za miesiąc dopuszczenia (1.260 zł) i korekty z tytułu złego stanu pojazdu (1.650 zł). Jednocześnie organ wyjaśnił, że pomimo wezwania ani strona ani kolejny nabywca samochodu nie udokumentowali poniesionych kosztów napraw. Między datą nabycia pojazdu, kiedy samochód miał być uszkodzony, a przeglądem technicznym, kiedy pojazd odpowiadał wymogom technicznym upłynął tylko jeden dzień, więc uszkodzenia nie mogły być duże i wobec tego uwzględniono je w pozycji korekta ze względu na zły stan pojazdu.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi naruszenie art. 121, 122, 123 i 187 O. p, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że przedmiotem nabycia był pojazd ciężarowy z 2 miejscami siedzącymi, trwale zamontowaną ścianą grodziową, a w przestrzeni ładunkowej wanną służącą do przewozu towarów, brakiem możliwości opuszczania tylnych szyb w drzwiach oraz z trwale zabezpieczonymi miejscami mocowań pasów bezpieczeństwa i siedzeń. Okoliczności te potwierdzać ma przede wszystkim belgijski dowód rejestracyjny i belgijska homologacja. Strona podkreśliła, że przedmiotem badania winien być stan pojazdu z daty powstania obowiązku podatkowego. Powołała się również na odprawę celną samochodu V z dnia 8 kwietnia 2004r., w której uznano, że jest to pojazd ciężarowy (kod 8704). Zdaniem odwołującego organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy (nie przeprowadził oględzin pojazdu).
Do odwołania załączono kserokopię dokumentu odprawy celnej samochodu V– SAD z 8 kwietnia 2004r. oraz prospekt informacyjny ze zdjęciami V Belgia dotyczący ofert sprzedaży.
Dyrektor Izby Celnej w P decyzją z dnia ... r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne Naczelnika Urzędu Celnego w K.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołał się do danych zawartych w[...], zgodnie z którymi samochód V w wersji standardowej został wyposażony m. in. w 5 miejsc siedzących, airbag-6 sztuk, alarm, elektrycznie podnoszone szyby, immobilizer, klimatyzację, lusterka boczne regulowane elektrycznie, system kontroli trakcji, termometr zewnętrzny, zamek centralny, zderzaki i lusterka w kolorze nadwozia. Z informacji przedstawiciela producenta V Sp. z o.o. z dnia 9 lutego 2011r. wynika ponadto, że sporny samochód został wyprodukowany jako pojazd osobowy typu AC (5 miejscowy).
Zdaniem organu II instancji na podstawie wyżej wskazanego ogólnego wyglądu i ogółu cech (w tym pasy bezpieczeństwa i sposób wykończenia wnętrza) przedmiotowy samochód klasyfikować należy do pozycji CN 8703. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że nie jest sporne, że samochód przewieziony do Polski mógł służyć zarówno do przewozu towarów jak i osób. O tym, którą funkcję należy uznać za przeważającą z punktu widzenia przeznaczenia pojazdu decydują jednak organy celne, stosując się do obowiązujących w tej mierze reguł. W niniejszej sprawie na podstawie cech ogólnych pojazdu świadczących o osobowych jego walorach należało przyjąć, że przedmiotowy samochód jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób. Ponadto zmiany polegające na przystosowaniu pojazdu do korzystania z niego głównie do przewozu towarów miały charakter krótkotrwały i przemijający. Ponowne przystosowanie do przewozu osób stanowiło przywrócenie pierwotnych cech pojazdu i nie wymagało ingerencji w konstrukcję samochodu.
Organ wyjaśnił nadto, że zarówno Naczelnik Urzędu Celnego jak i Dyrektor Izby Celnej nie kwestionują zapisów zawartych w dokumentach rejestracyjnych czy homologacyjnych pojazdu. Dokumenty urzędowo sporządzone w formie określonej przepisami prawa (w tym dowody rejestracyjne i homologacje) przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Czynnikami mającymi jednak zasadniczy wpływ na odpowiednią klasyfikację wyrobu do pozycji CN są określone cechy pojazdu. Dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury także wówczas, gdyby towary traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach i opiniach rzeczoznawców.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że J Z po zakupieniu pojazdu w dniu 5 czerwca 2009 r. dokonał w tym samym dniu sprzedaży K D, wobec tego dzień ten został przyjęty jako moment nabycia wewnątrzwspólnotowego i powstania obowiązku w podatku akcyzowym. Zasadnicze przeznaczenie powyższego pojazdu do przewozu osób znajduje zaś potwierdzenie: w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym w kraju z dnia 6 czerwca 2009r., (wyposażony w 5 miejsc siedzących) oraz w belgijskim dowodzie rejestracyjnym (kategoria pojazdu M1, ilość miejsc siedzących włącznie z kierowcą-5).
Na potwierdzenie prawidłowości swego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym również na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oddalające skargi J Z w sprawach dotyczących samochodów m-ki V.
W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego:
- art. 1, art. 80 ust. 1 i ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że strona nabyła samochód osobowy a nie ciężarowy, przeznaczony do przewozu towarów
2) przepisów postępowania:
- art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 w zw. z art. 122, art. 190 § 1 i § 2 oraz art. 188 O. p. poprzez wybiórcze gromadzenie materiału dowodowego, nieuznawanie mocy dowodowej dokumentów urzędowych, niepowiadomienie strony o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka K D oraz pominięcie dowodu – protokołu odprawy celnej z 2004 r. dokonanej w Oddziale Celnym w Os.
Skarżący zarzucił też naruszenie art. 140 O.p. przez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi wskazano przede wszystkim, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był pojazd ciężarowy z 2 miejscami siedzącymi, trwale zamontowaną ścianą grodziową, a w przestrzeni ładunkowej wanną służącą do przewozu towarów, brakiem możliwości opuszczania szyb w drzwiach, trwale zabezpieczonymi miejscami mocowania tylnych foteli i pasów bezpieczeństwa. Okoliczności te potwierdzać ma belgijski dowód rejestracyjny i belgijska homologacja. Według skarżącego organy obu instancji niezasadnie odmówiły tym dokumentom (jako dokumentom urzędowym) istotnej mocy dowodowej w sprawie. Strona podkreśliła też, że należy badać stan pojazdu z daty powstania obowiązku podatkowego. W ocenie strony skarżącej, mając na względzie dane dotyczące rzeczywistego przeznaczenia pojazdu (przewóz towarów), należało zaklasyfikować przedmiotowy pojazd jako ciężarowy (poz. 8704). Błędnie przyjęto również datę powstania obowiązku podatkowego (5 czerwca 2009 r.). Ponadto skarżący nie został powiadomiony o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka i nie mógł więc brać udziału w tej czynności dowodowej.
J Z powołał się po raz kolejny na zgłoszenie celne z 2004r., w którym przyjęto klasyfikację samochodu V do poz. 8704.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.
Obecny na rozprawie Prokurator, który zgłosił swój udział w sprawie, wniósł również o oddalenie skargi wskazując, że w jego ocenie nie doszło do naruszenia przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., Nr 3, poz. 11 ze zm.) opodatkowaniu akcyzą podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów – zgodnie z art. 102 ust. 1 – są: podmioty dokonujące czynności wskazanych w art. 100 ust. 1 i 2 ustawy. Natomiast obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów – stosownie do art. 101 ust. 2 pkt. 1 ustawy – powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium RP, jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju. Jeżeli nie można określić tej daty to dniem powstania obowiązku podatkowego jest dzień, w którym organ stwierdził dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu. Zgodnie natomiast z art. 100 ust. 4 ustawy samochody osobowe to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703, tj. pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
Z powyższej regulacji wynika, że opodatkowaniu akcyzą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego podlegają samochody osobowe niezarejestrowane wcześniej na terytorium kraju, przy czym o uznaniu danego pojazdu za samochód osobowy w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym decyduje jego klasyfikacja taryfowa do pozycji 8703 CN i jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób. Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN). Prawidłowej klasyfikacji dokonuje się zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji WE nr 1549/06 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady EWG nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej.
W myśl reguły I ORINS klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji i działów. Natomiast zgodnie z brzmieniem pozycji 8703 obejmuje ona pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż te objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Z powyższego brzmienia pozycji 8703 wynika zatem, że o klasyfikacji samochodu do tejże pozycji decyduje jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób. Należy przy tym zauważyć, że przepisy Taryfy celnej wraz z wyjaśnieniami do niej, jak i inne przepisy prawa celnego nie ustalają żadnych kryteriów pozwalających ustalić przeznaczenie pojazdu na użytek klasyfikacji celnej. Na podstawie wyłącznie tych przepisów nie można udzielić odpowiedzi, jakie względy decydują o tym, że samochód jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób albo jest zasadniczo samochodem towarowym.
W szczególności jest to widoczne przy dokonywaniu klasyfikacji samochodów o podwójnym przeznaczeniu, tj. takich, którymi można przewozić zarówno osoby jak i towary. Wobec tego dla potrzeb klasyfikacji taryfowej nie są wystarczające postanowienia dotyczące nomenklatury taryfowej Taryfy celnej. Bez wyczerpującej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego nie jest możliwe rozstrzygnięcie o zasadniczym przeznaczeniu pojazdu samochodowego, a co za tym idzie jego prawidłowa klasyfikacja taryfowa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GSK 1361/06). Zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób bądź towarów ustalane jest przy tym na podstawie ogólnego wyglądu i ogółu cech samochodu (wyrok ETS z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie C-486/06, Lex nr 337569). Nie chodzi przy tym o subiektywne przekonanie, czy nawet sposób faktycznego użytkowania konkretnego pojazdu, które zwłaszcza w przypadku samochodów osobowo – towarowych może być podwójne, lecz o obiektywne cechy samochodu pozwalające na stwierdzenie jego zasadniczego przeznaczenia, a więc głównego, dominującego charakteru. Szczególnie istotne w tym względzie jest niewątpliwie przeznaczenie określonego pojazdu przez producenta, który tworzy konstrukcję danego pojazdu – zgodnie z odpowiednimi przepisami i normami w tym zakresie, odpowiadającą jego przeznaczeniu. Użytkownicy samochodów, decydując o sposobie korzystania z nich, mogą natomiast dokonywać określonych przeróbek wnętrza, dostosowując je w ten sposób do indywidualnych potrzeb użytkowych, co zasadniczo nie zmienia jednak konstrukcyjnego przeznaczenia tych samochodów.
Powyższe wynika również z treści Wyjaśnień do Taryfy celnej - Not Wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów stanowiących załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (M. P. Nr 86, poz. 880), które zawierają określone cechy charakteryzujące pojazd, pomocne przy określaniu zasadniczego przeznaczenia samochodów, do których tym samym – wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo odwołały się w celu ustalenia zasadniczego przeznaczenia pojazdu. Według powyższych wyjaśnień w pozycji 8703 określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych objętych niniejszą pozycją (8703) jest wyznaczona przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów (pozycja 8704). Cechy te są szczególnie pomocne przy określaniu klasyfikacji pojazdów mechanicznych, których masa brutto wynosi 5 ton i które posiadają pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i zawierają inną przestrzeń dla pasażerów, którą można wykorzystać do transportu zarówno osób, jak i towarów. Do tej kategorii pojazdów mechanicznych włączone są te powszechnie znane jako pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy typu van, SUV-y (Sports Utility Vehicles), niektóre pojazdy typu pickup). Przejawem cech projektowych zwykle stosowanych do pojazdów, które objęte są tą pozycją, są następujące cechy:
a) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwice oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składanych;
b) obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
c) obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej) z oknami na bocznych panelach lub z tyłu;
d) brak stałego panela lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów;
e) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy, w pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że istotny dla ustalenia zasadniczego przeznaczenia pojazdu jest moment powstania obowiązku podatkowego. Jak już wskazano powyżej na gruncie ustawy o podatku akcyzowym z 2008 r. obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów (stosownie do art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy) powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium RP, jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju. Jeżeli nie można określić tej daty to dniem powstania obowiązku podatkowego jest dzień, w którym organ stwierdził dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu.
W praktyce przyjęło się, że w sytuacji, gdy najpierw nastąpiło nabycie prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel, a następnie jego przemieszczenie na terytorium kraju, obowiązek podatkowy powstaje z momentem tego przemieszczenia. Natomiast w sytuacji odwrotnej, tj. w przypadku gdy najpierw nastąpi przywóz samochodu osobowego do Polski, a potem dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, moment przemieszczenia samochodu do kraju pozostanie bez wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego, który będzie uzależniony od momentu przeniesienia prawa do rozporządzania samochodem osobowym przez nabywcę (zob. S. Parulski, Komentarz do art. 75 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r., Lex 39/2011 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 1259/09, Lex nr 559814).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, jako moment powstania obowiązku podatkowego dzień 5 czerwca 2009 r. Ustalenia daty przemieszczenia wewnątrzwspólnotowego dokonano w oparciu o dokumenty dotyczące nabycia spornego samochodu w Belgii oraz jego sprzedaży na terenie Polski. Skarżący nie wskazał konkretnego dnia, w którym nastąpił przywóz samochodu na terytorium kraju (k-33 akt adm.). Zakup przedmiotowego samochodu V, jak wynika z faktury, miał miejsce w dniu 5 czerwca 2009 r. i tego samego dnia został on sprzedany przez skarżącego K D wobec czego organ zasadnie dzień 5 czerwca 2009r uznał za dzień, w którym przedmiotowy samochód był z całą pewnością na terenie Polski, dokonano czynności podlegającej opodatkowaniu, tj. nabycia wewnątrzwspólnotowego, a skarżący będąc posiadaczem tego samochodu w tym dniu władał nim, jak właściciel. Tym samym dzień 5 czerwca 2009 r. zasadnie uznano za dzień powstania obowiązku podatkowego. Sąd nie podziela zatem zarzutu skargi, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, organy błędnie ustaliły datę powstania obowiązku podatkowego, przyjmując dzień 5 czerwca 2009 r., jako pierwszą datę pewną, w której samochód znajdował się na terytorium kraju.
Z ustaleń poczynionych przez organy podatkowe w oparciu o materiały zgromadzone w sprawie, w tym pismo przedstawiciela V w Polsce – V sp. z o.o. w W z dnia 9 lutego 2011 r., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 6 czerwca 2009 r., kopię belgijskiego dowodu rejestracyjnego, wynika, że przedmiotowy samochód V został wyprodukowany, jako samochód osobowy, typu AC, 5-mio miejscowy, czyli w założeniu producenta został przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. Samochód wyposażony jest w dwa rzędy siedzeń: 2 fotele z przodu pojazdu (kierowca, pasażer), trzyosobową tylną kanapę, pasy bezpieczeństwa oraz zagłówki dla każdego z miejsc do siedzenia, sposób wykończenia wnętrza w postaci tapicerki, wykładziny podłogowej i sufitowej, przeszklone panele boczne, przeszklone boczne i tylne drzwi, aluminiowe felgi. Z danych zawartych w [...]wynika, że w standardowej wersji samochód V wyprodukowany został jako samochód 5 drzwiowy, o nadwoziu typu kombi, wyposażony m. in. airbag-6 sztuk, alarm, elektrycznie podnoszone szyby, immobilizer, klimatyzację, lusterka boczne regulowane elektrycznie, system kontroli trakcji, termometr zewnętrzny, zamek centralny oraz zderzaki i lusterka w kolorze nadwozia.
Sąd w pełni podziela ocenę organów, że ogólny wygląd i ogół cech przedmiotowego pojazdu świadczy o jego osobowych walorach, a tym samym prawidłowa jest jego klasyfikacja do pozycji CN 8703. Wbrew zarzutom skargi organy uwzględniły całokształt okoliczności sprawy, w tym dokumenty złożone przez skarżącego, przy czym jednak wyprowadziły z nich wnioski dotyczące zasadniczego przeznaczenia pojazdu odmienne aniżeli domagała się tego strona, co przy prawidłowości tychże wniosków, nie świadczy o pominięciu, czy nieuwzględnieniu dowodów złożonych przez J Z, a tym samym nie stanowi naruszenia zasady prawdy obiektywnej, ani zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji również zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 120, art. 121, art.122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 O.p.) i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, skarżący, kwestionując wyżej przedstawione ustalenia, w zasadzie w żaden sposób nie wykazał, że przedmiotowy samochód nie posiadał wyposażenia, na które wskazały organy.
Sąd w całości zgadza się też ze stanowiskiem organów, że możliwość dokonania ponownego zamontowania siedzeń i elementów zabezpieczających (pasy bezpieczeństwa) oraz wyposażenia wnętrza do użytku pasażerów, świadczy o tym, że przedmiotowy pojazd fabrycznie był wyposażony w te miejsca siedzące i elementy zabezpieczające, jak również konstrukcyjnie był dostosowany raczej do przewozu osób niż towarów. Jak wykazały organy sporny samochód nie posiadał również na stałe zamontowanej ściany grodziowej oddzielającej przestrzeń ładunkową od przednich siedzeń, ponieważ, jak wynika z dołączonej do akt sprawy dokumentacji, możliwość zdemontowania tej przegrody (czy wanny do przewozu towarów) oznacza ich ruchomość i czasowość, a nie stałość i trwałość. Ponadto zmiany te nie ingerowały na konstrukcję pojazdu. Przy pierwszym badaniu technicznym w kraju, choć pojazd ten został uznany za ciężarowy (podrodzaj ciężarowo-osobowy) to miał 5 miejsc siedzących (załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym – k. 2 akt adm.) Przywrócenia do stanu pierwotnego dokonał zaś sam skarżący. Strona nie udokumentowała kosztów napraw i dlatego organy były uprawnione przy dokonywaniu wyceny samochodu do zastosowania korekty ze względu na zły stan techniczny.
Organy podatkowe nie kwestionowały zapisów w przedłożonych przez skarżącego zagranicznych dokumentach, w tym w belgijskim dowodzie rejestracyjnym (wskazującym na 5 miejsc siedzących). Prawidłowo wskazano też, że określenie rodzaju pojazdu na gruncie rejestracji odbywa się na innych zasadach, w szczególności w oparciu o inne przepisy, aniżeli klasyfikacja taryfowa.
Jak wskazywały organy i jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dla klasyfikacji taryfowej istotne jest zasadnicze przeznaczenie samochodu do przewozu osób bądź do przewozu towarów, które jest ustalane na podstawie całokształtu okoliczności dotyczących konkretnego samochodu, w tym również dokumentów, na podstawie, których dokonano jego rejestracji. W niniejszej sprawie te dokumenty również zostały wzięte pod uwagę przez organy podatkowe, jednak mając na względzie pozostałe okoliczności dotyczące cech i ogólnego wyglądu przedmiotowego samochodu V, zawarte w tych dokumentach zapisy dotyczące określenia rodzaju pojazdu nie mogły być decydujące na dzień powstania obowiązku podatkowego. Podobnie, z uwagi na wcześniejsze wywody, takiego znaczenia nie można przypisać również przedłożonemu przez stronę oświadczeniu belgijskiego sprzedawcy (W).
Za nieuzasadniony Sąd uznał też podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 190 § O.p. Przepis ten określa prawo strony postępowania podatkowego do czynnego uczestnictwa w przeprowadzaniu niektórych dowodów, stanowiąc, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem (§ 1) oraz, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Odnosi się on jednak do dowodu z zeznań świadków, opinii biegłego lub oględzin, a takich dowodów w postępowaniu prowadzonym w rozpoznawanej sprawie nie przeprowadzano. Jak wynika z akt sprawy, wezwania do K D kierowane były na podstawie art. 155 § 1 O.p., który stanowi, że organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Nie naruszono przy tym prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż skarżący był informowany o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie.
Niezasadnie strona skarżąca zarzuca również naruszenie art.188 O.p. przez pominięcie protokołu odprawy celnej z 2004r. na okoliczność, że taki sam pojazd (marki V) wcześniej klasyfikowany był przez organy celne do pozycji CN 8704. Niezależnie bowiem od tego, że z przedłożonego przez stronę dokumentu odprawy celnej nie wynika, aby przedmiotem kontroli objęta była klasyfikacja pojazdu, trzeba też podkreślić, że ewentualna odmienna ocena w tym zakresie w innej, nawet analogicznej, sprawie nie jest wiążąca w przedmiotowej sprawie, w której Sąd dokonuje samodzielnej oceny rozstrzygnięcia, które zostało zaskarżone. Sąd uwzględnia przy tym przy badaniu zgodności z prawem kwestionowanej decyzji okoliczności tejże konkretnej sprawy oraz stan prawny istniejący w dacie wydawania skarżonej decyzji.
Podniesione przez skarżącego naruszenie art. 140 O. p. przez organ II instancji nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
W świetle powyższych rozważań Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło