IV SA/Wa 600/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-20
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara administracyjna za prowadzenie działalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia może zostać nałożona na zakład budżetowy, jeśli brak zezwolenia wynikał z błędnego stanowiska organu wydającego zezwolenia, a zakład działał w zaufaniu do tego organu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji. Organy nie odniosły się do wniosków dowodowych skarżącego dotyczących korespondencji ze starostwem, która wskazywała na brak potrzeby uzyskania odrębnego zezwolenia przez zakład budżetowy. Brak wyjaśnienia tych okoliczności naruszył zasady prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów oraz pogłębiania zaufania do organów państwa. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna, nawet obiektywna, nie jest absolutna i podmiot może uwolnić się od niej, wykazując, że dołożył należytej staranności i obiektywnie nie miał możliwości zachowania się inaczej.Stan faktyczny
Zakład Gospodarki Komunalnej w M. został ukarany karą pieniężną za prowadzenie bez zezwolenia działalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów. Skarżący argumentował, że jako zakład budżetowy nie powinien posiadać odrębnego zezwolenia, a stanowisko starostwa potwierdzało brak takiej potrzeby. Organy administracji utrzymały karę, nie uwzględniając korespondencji ze starostwem i innych wniosków dowodowych skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną interpretację przepisów ustawy o odpadach.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, stwierdził, że decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] listopada 2010 roku znak [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. kwotę 657 (sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: "organ odwoławczy" lub "GIOŚ") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. (dalej: "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia działalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów na składowisku w S. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., organ I instancji działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. z 2007 r. Dz.U. 44, poz. 287 ze zm.), art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. z 2010 r. Dz.U. Nr 185, poz. 1243; dalej: "ustawa o odpadach") oraz zgodnie z art. 104 k.p.a. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie bez zezwolenia działalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów na składowisku w S.
Uzasadniając organ I instancji wskazał, iż skarżący podczas kontroli przedstawił decyzję Starosty C. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] zezwalającą Urzędowi Miasta i Gminy w M. na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów oraz zbierania i transportu odpadów wraz ze zmianami z dnia [...] lutego 2008 r. i [...] listopada 2008 r. Natomiast nie przedstawiono decyzji zezwalającej skarżącemu na unieszkodliwianie odpadów, stosownie do art. 26 ustawy o odpadach. Powyższe stanowi przesłankę do nałożenia kary zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach.
W złożonym odwołaniu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzucił naruszenie art. 26 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie, że skarżący, jako zakład budżetowy Gminy M., powinien posiadać zezwolenie na unieszkodliwianie odpadów.
Uzasadniając skarżący wskazał, iż Zakład Gospodarki Komunalnej w M. jest zakładem budżetowym, utworzonym dnia [...] stycznia 2010 r. uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Rady Miasta i Gminy M. Zgodnie z § 1 Statutu Zakładu oraz ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (art. 4-16) Zakład ten jest jednostką organizacyjną Gminy M. (zakładem budżetowym) i nie posiada osobowości prawnej, dlatego też – zdaniem skarżącego – nie może być podmiotem praw i obowiązków.
Rozpatrując odwołanie skarżącego, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekł o jej utrzymaniu w mocy. Uzasadniając wskazał, iż organ I instancji w dniach od 7 września 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. przeprowadził kontrolę planową w zakresie przestrzegania wymogów ochrony środowiska u skarżącego. W toku kontroli ustalono, że Zakład od dnia [...] stycznia 2010 r. zarządza składowiskiem odpadów w S. oraz prowadzi nadzór nad prawidłowym jego użytkowaniem, zgodnie z uchwałą Nr [...]Rady Miasta i Gminy M. z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pod nazwą "Zakład Gospodarki Komunalnej w M.". Podniósł, iż w obiekcie przyjmowane są do składowania odpady komunalne z terenu Miasta i Gminy M. oraz Miasta i Gminy S. Podczas kontroli stwierdzono, iż ewidencja odpadów prowadzona przez jednostkę zawiera błędne zapisy - wszystkie przyjmowane w danym roku odpady wpisywane były w jedną kartę ewidencji, bez ich rozdzielenia na rodzaje. Stwierdzono także rozbieżności w sprawozdaniu do Marszałka Województwa [...] sporządzonego na podstawie art. 37 ustawy o odpadach w stosunku do sprawozdawczości związanej z korzystaniem ze środowiska. Ponadto monitoring składowiska prowadzony jest w zakresie niezgodnym z obowiązującymi przepisami. Zarządzający składowiskiem nie posiada również decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska, nie posiada także wszystkich kart charakterystyki przyjmowanych do składowania odpadów.
Organ odwoławczy zauważył także, iż stan formalno-prawny w zakresie unieszkodliwiania odpadów nie został uregulowany – skarżący nie posiada zezwolenia Starosty C. na prowadzenie działalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów. Decyzja Starosty C. nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. zezwalająca na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów oraz zbierania i transportu odpadów, wraz ze zmianą z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] oraz zmianą z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] przedstawiona podczas kontroli wydana została dla Miasta i Gminy M. Na podstawie ustaleń z kontroli stwierdzono, iż zgodnie z art. 26 ustawy o odpadach skarżący powinien posiadać zezwolenie na unieszkodliwianie odpadów. Zakład wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z przedstawionymi dokumentami w postaci korespondencji pomiędzy ZGK w M., a Starostwem powiatowym w C., z której wynika, iż według stanowiska Starostwa nie istnieje potrzeba zmiany decyzji wydanej dla Gminy na ZGK. Korespondencja dotyczy pozwoleń wolno-prawnych oraz decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska, które są analogiczne do zezwolenia na unieszkodliwianie odpadów.
Oceniając zebrany materiał dowodowy, organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli nr [...] (znak: [...]). Organ I instancji był wiec zobligowany do wydania decyzji zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach. Za bezzasadne uznał także twierdzenie skarżącego, jakoby nie mógłby być podmiotem praw i obowiązków, skoro nie posiada osobowości prawnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów sprawy [...] będących w posiadaniu organu odwoławczego oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj. decyzji Starosty C. wydanych [...] kwietnia 2012 r. w sprawie [...] oraz w sprawie [...]. Autor skargi zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania tj. art. 6-9, art. 11-12 k.p.a.;
2) art. 190 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach poprzez ich błędną interpretację;
3) zaufania do organów państwa wobec nie wydania w 2010 r. przez Starostę C. decyzji skarżącemu na prowadzenie odzysku i unieszkodliwianie odpadów na składowisku odpadów w S. oraz przeniesienia zatwierdzonej instrukcji eksploatacji składowiska odpadów zlokalizowanych na działkach [...] i [...] we wsi S. gmina M.;
4) opieszałe prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy.
Uzasadniając skarżący wskazał, iż pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r. wystąpił do organu właściwego (S.) m.in. z wnioskiem o przeniesienie na Zakład Gospodarki Komunalnej w M. pozwolenia na użytkowanie gminnego składowiska odpadów komunalnych w .S, które to pozwolenie dotychczas przysługiwało Gminie M. na podstawie decyzji Starosty C. z dnia [...] stycznia 2006 r. Z kolei pismem z dnia 24 maja 2010 r. Starosta C. reprezentowany przez Kierownika Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa poinformował skarżącego, iż jako jednostce organizacyjnej Gminy M. dodatkowo nie posiadającej osobowości prawnej nie ma potrzeby przenoszenia pozwoleń emisyjnych. Z uwagi na formę odpowiedzi Starosty C., zaniechanie wydania przez ten organ rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej, która podlegałaby ewentualnemu zaskarżeniu przez Zakład Gospodarki Komunalnej w M. skarżący wskazał, iż nie mógł skutecznie uzyskać w 2010 r. pozwoleń na prowadzenie działalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów na składowisku w S. Nadto skarżący wskazał, iż kolejnym pismem z dnia 5 października 2010 r. [...] Starosta C. nadal nie zweryfikował swego stanowiska w przedmiocie przeniesienia na skarżącego praw i obowiązków wynikających m.in. ze składowania odpadów na składowisku gminnym w S., podtrzymał swe wcześniejsze stanowisko zaprezentowane pismem z dnia 24 maja 2010 r. i ponownie zajął stanowisko w formie naruszającej procedurę postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, iż działał w zaufaniu do organu jakim był Starosta C., był przeświadczony o legalności swego działania, nie powinien jednakże ponosić konsekwencji zaniechania przez Starostę C. wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. W ocenie skarżącego tylko ewentualne zaskarżenie decyzji Starosty C. pozwoliłoby na osiągnięcie stanu zgodnego z prawem i ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej niezgodnie z przepisami prawa administracyjnego materialnego tj. art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 6, ust. 7, art. 27 ust. 2, art. 28 ust. 1, ust. 2 pkt. 2, ust. 5, ust. 7, art. 32 i art. 53 ust. 6 ustawy o odpadach. Nadto zdaniem skarżącego organ ten wadliwie zatem ocenił prawo strony, a w konsekwencji tego nieprawidłowo ustalił następstwo prawne, nie zajął swego stanowiska w formie prawnej do tego przewidzianej. Obowiązkiem tego organu było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego do załatwienia sprawy z jaką wystąpił Zakład Gospodarki Komunalnej w M. pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r. ponowionym telefonicznie w październiku 2010 r.
Konkludując skarżący podniósł, iż formalnie organy orzekające postąpiły zgodnie z prawem tyle, że nie uwzględniły tego, iż skarżący został w ogóle pozbawiony szans na uzyskanie stosownych zezwoleń. W ocenie skarżącego kontrolujący nakładając karę powinien uwzględnić stopień zawinienia skarżącego, powinien ustalić przyczynę powstania nieprawidłowości bez jej szablonowego potraktowania w przeciwnym razie godzi to w zasadę staranności i wnikliwej analizy materiału dowodowego, co narusza przepisy k.p.a. tj. art. 7 - zasadę prawdy materialnej, art. 8 - zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, art. 11 - zasadę przekonywania. Nadto organ odwoławczy nie dokonał oceny i wpływu zachowania Starosty C. na rzeczywisty stan sprawy jaki miał miejsce w 2010 r., nie wskazał czy i w jaki ewentualnie sposób lub w jakiej formie skarżący mógłby osiągnąć rezultat zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Za bezzasadne uznał zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.
W kontekście ww. kognicji sądów administracyjnych, w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja I instancji zastały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawa materialnoprawną wymierzonej skarżącemu zakładowi kary administracyjnej był przepis art.79b ust.2 pkt.5 ustawy o odpadach, sankcjonujący odpowiedzialność administracyjną podmiotów, które bez wymaganego zezwolenia wykonują określone działania w zakresie gospodarki odpadami.
Zastosowanie sankcji pieniężnej za naruszenie określonych w ustawie nakazów lub zakazów administracyjnych jest dopuszczalne w prawie administracyjnym, zaś ich realizacja następuje w postępowaniu administracyjnym.
W przypadku odpowiedzialności określonej w art.79b ust.2 pkt.5 ustawy o odpadach sam fakt naruszenia prawa stanowił podstawę do zastosowania sankcji.
Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą do jej zastosowania. Taka formuła odpowiedzialności powoduje, że w tego typu sytuacjach, zasada domniemania niewinności nie znajduje zastosowania. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest w takim układzie odniesienia bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie sprawcy niezgodne z przepisami prawa. Oparcie odpowiedzialności na takiej koncepcji dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy możliwe jest wykazanie sprzeczności z obowiązującym prawem. Wystarczającą podstawą do zastosowania sankcji jest zatem konkretne zachowanie sprawcy czynu zabronionego, naganne z punktu widzenia treści normy prawnej oraz zobiektywizowanych zakazów bądź nakazów z niej wynikających.
Obiektywna koncepcja odpowiedzialności administracyjnej, nie jest jednak odpowiedzialnością absolutną, tzn., że naruszający przepisy może zwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Odrzucenie tego poglądu byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) - zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego.
Stanowisko powyższe zostało wyrażone w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (orzeczenie TK z dnia 1.03.1994 r., sygn. akt U 7/93, OTK 1994, Nr 1, poz. 5; wyrok TK z dnia 4.07.2002, sygn. akt P 12/01, OTK-A 2002, Nr 4, poz. 50). Można je również wywieść z niektórych orzeczeń sądów administracyjnych (wyrok WSA z dnia 16.11.2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1729). Ponadto zbieżne stanowisko prezentowane jest w literaturze przedmiotu (D. Szumiło – Kulczycka, Prawo administracyjno – karne, Warszawa 2004, s. 140 i n., 177 i n., M. Wincenciak, Sankcje administracyjne i ich stosowanie, Białystok 2006, s. 222 i n.,K. Kwaśnicka Odpowiedzialność administracyjna w prawie ochrony środowiska, Oficyna Wolters Kluwer W-wa 2011r. s.72 i n.).
Nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego jest mechaniczne i rygorystyczne uregulowanie sytuacji prawnej zobowiązanego i ustalenie wysokości sankcji administracyjnej niezależnie od przyczyn, które spowodowały brak wykonania obowiązku prawnego. Podmiot karany administracyjną karą pieniężną musi mieć zapewnione prawo do obrony w procedurach prawa administracyjnego, a także, co jest szczególnie istotne, prawo do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej, przynajmniej przez wykazanie, że dołożył należytej staranności wykonując swoje obowiązki i obiektywnie nie miał możliwości zachować się w inny sposób, niż w ten, którym wyczerpał znamiona deliktu administracyjnego.
Normy prawa administracyjnego winny zawierać regulację zapewniającą skuteczną realizację ochrony społecznego i słusznego interesu indywidualnego. Konstruowanie odpowiedzialności prawnej w oparciu o zasadę odpowiedzialności obiektywnej, niewątpliwie ułatwia administracji realizację jej zadań. Można bowiem stwierdzić, iż proces ustalania prawdy obiektywnej jest wówczas łatwiejszy, gdyż poza sferą dowodzenia są okoliczności związane z procesem motywacyjnym podmiotu dopuszczającego się deliktu administracyjnego. Konstruowanie odpowiedzialności administracyjnej winno się jednak opierać na założeniu, iż w prawem przewidzianych okolicznościach, możliwe jest uchylenie się od odpowiedzialności, pomimo stwierdzenia, iż zachowanie podmiotu wyczerpało znamiona deliktu. Wydaje się, że konstruując odpowiedzialność za określony delikt administracyjny, ustawodawca winien miarkować nie tylko dotkliwość ustanawianej sankcji, ale również okoliczności uchylenia odpowiedzialności podmiotu, który swoim działaniem wypełnił znamiona deliktu. Dolegliwość sankcji, a przede wszystkim znamiona przedmiotowe deliktu, winny dawać wskazówki do określenia okoliczności rzutujących na zakres odpowiedzialności i stany cechujące podmiot – sprawcę deliktu, uchylające bezprawność jego działań ( M. Wincenciak, Sankcje administracyjne i ich stosowanie, Białystok 2006, s. 225). Sankcje administracyjne będące reakcją państwa na naruszenia prawa publicznego, są jednym z instrumentów ochrony tego prawa. Uwadze ustawodawcy, a także organów stosujących prawo nie może jednak ujść fakt, iż sankcje, zwłaszcza finansowe, są ingerencją w prawa ich adresatów. W związku z powyższym niezbędne jest ustanowienie zarówno procesowoprawnych, jak również materialnoprawnych rozwiązań, które zagwarantują, że ingerencja ta, mimo iż podejmowana w odniesieniu do podmiotów naruszających prawo, pozostanie adekwatna do sposobu, przyczyn i skutków tych naruszeń.
Wskazany powyżej kierunek interpretacji należałoby przyjąć także w odniesieniu do art. 79b ust.2 pkt.5 ustawy o odpadach. Ustawodawca odrzuca tu zasadę domniemania niewinności. Jednakże brak winy podmiotów w stosunku, do których ma być zastosowana sankcja ww. przepisu może być przesłanką odstąpienia od zastosowania sankcji . Fakt ten musi wykazać podmiot, w stosunku do którego istniał normatywnie określony obowiązek określonego zachowania. Zasadą jest bowiem, że ujemne konsekwencje prawo wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, niezależnie od winy podmiotu, chociaż brak winy może mieć wpływ na zakres i samą odpowiedzialność. W związku z powyższym należy podmiotowi w stosunku do którego egzekwuje się odpowiedzialność administracyjną umożliwić udowodnienie, że naruszenie prawa nie miało związku z jego działaniem lub zaniechaniem.
Odpowiedzialność ukształtowana w art.79b ust.2 pkt.5 ustawy o odpadach wiąże się z podstawowym celem, jaki przepis miał spełniać, a mianowicie zapewniać nadzór organów administracji publicznej nad prawidłowością wykonywania działań przez podmioty gospodarujące odpadami. Powyższe spostrzeżenie nie stoi jednak w sprzeczności z możliwością uniknięcia odpowiedzialności administracyjnoprawnej w następstwie wykazania przez podmiot, że naruszenie nakazu, bądź nie wykonanie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.
Skarżący zakład podnosił jako okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dowody dokumentacyjne w postaci korespondencji ze starostwem w C. oraz decyzję z dnia [...].04.2012r. i z dnia [...].04.2012r. Starosty w C. udzielające Zakładowi Gospodarki Komunalnej w M. zezwolenia na prowadzenie składowiska odpadów w S., mające dowodzić okoliczności nieprzyczynienia się do naruszenia obowiązku przewidzianego w art.79b ust.2 pkt.5 ustawy o odpadach. Organy obu instancji nie odniosły się do tych wniosków dowodowych skarżącego zakładu, co stanowi naruszenie przez organy administracyjne prowadzące postępowanie zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej określone w art. 6, art.7 kpa. Ponadto odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak odniesienia się do wniosków dowodowych skarżącego zakładu, skutkuje naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów całokształtu materiału dowodowego i stanowi naruszenie przepisów art.77§1, art.80 kpa.
Wreszcie w postawie organów rozstrzygających w rozpoznawanej sprawie można dopatrzeć się naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich świadomości i kultury prawnej określonej w art.8 kpa. Organ administracji publicznej narusza wartości leżące u podstaw zasady zaufania obywateli do organów państwa wtedy, gdy jego rozstrzygnięcie jest dla jednostki zaskoczeniem, bo w danych okolicznościach nie mógł go przewidzieć. Polskie orzecznictwo wyraża jednolite stanowisko, że uchybienia i błędy organu administracji nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela działającego w dobrej wierze / vide wyrok SN z dnia 5.10.1994r. sygn. akt III ARN 46/94, wyrok SN z dn.4.11.1994r. sygn. akt III ARN 28/94/.
W ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji ochrony środowiska będą zobowiązane zebrać kompleksowo cały materiał dowodowy niezbędny do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym dowody wskazane w niniejszym uzasadnieniu i rozważenia go zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów z art.80 kpa, w szczególności czy działania podejmowane przez skarżący zakład w celu uzyskania stosownego zezwolenia na prowadzenie składowiska odpadów i stanowisko Starosty w C., pozwala w tych konkretnych okolicznościach na przyjęcie oceny o zaistnieniu przesłanek braku odpowiedzialności administracyjnej Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. w prowadzeniu składowiska odpadów w 2010r. bez wymaganego zezwolenia.
Mając powyższe na względzie, stosując przepisy art.145§1 pkt.1 lit."c" i art.135 p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt.1 wyroku.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, o czym Sąd orzekł w pkt.2 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200, art.205§2 p.p.s.a oraz §14 ust.2 pkt.1 lit."c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu / Dz U nr 163 poz. 1349 ze zm./ w pkt.3 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło