II SA/Kr 780/11
WyrokWSA w Krakowie2011-10-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku handlowego, zlokalizowanego w pasie izolującym cmentarz, narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy dotyczące ochrony sanitarnej cmentarzy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku handlowego, zlokalizowanego w pasie izolującym cmentarz, narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy rozporządzenia dotyczące zakazu lokalizacji budynków przeznaczonych do przechowywania żywności w pasach izolujących cmentarze. Budynek handlowy typu 'delikatesy' jest obiektem, w którym żywność jest przechowywana, co jest sprzeczne z ustaleniami planu i rozporządzenia.Stan faktyczny
Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowego. Po uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania, Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Gminna Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących lokalizacji w pasie izolującym cmentarz oraz wymogów dotyczących powierzchni biologicznie czynnej i miejsc parkingowych. WSA uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "[...]" w R. na decyzję Wojewody z dnia 16 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Gminnej Spółdzielni "[...]" w R. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 780/11
UZASADNIENIE
Starosta T. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. odmówił Firmie [...]" –E.W. – R. i J.R. w B. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku administracyjnego z przeznaczeniem na budynek handlowy - "[...]", zlokalizowany na działkach Nr 1 i 2 w R. W wyniku odwołania się od powyższej decyzji przez Firmę A. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji. Inwestor wycofał jednak swój wniosek i Starosta T. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. umorzył postępowanie w powyższej sprawie.
Po wniesieniu przez Firmę [...] nowego wniosku, Starosta T. decyzja
z dnia [...] grudnia 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Firmie A. na rozbudowę, przebudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku administracyjnego z przeznaczeniem na budynek handlowy "[...]" zlokalizowany na działkach nr 1, 2 w miejscowości R. wraz z : wewnętrzną instalacją wod-kan., gazową, centralnego ogrzewania, instalacją elektryczną, zewnętrznym odcinkiem instalacji wody zimnej z projektowanej studni - zlokalizowanym na dz. nr 3, 4, 5, 6 , , zewnętrznym odcinkiem kanalizacji sanitarnej oraz zbiornikiem na ścieki sanitarne na dz. nr 1 i 2 , instalacją kanalizacji deszczowej na dz. nr 1 i 2 , zjazdem z drogi wojewódzkiej na dz. nr 7 , 8 .
W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że na terenie, w którym położone są w/w działki, obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy uchwalonego w dniu 15 lipca 2005 r. Projektowany budynek handlowy jest zlokalizowany działkach, które zgodnie z w/w planem, położone są w obszarze zagrożenia powodzią. Na tym terenie przewidziano jako użytkowanie podstawowe zabudowę usługową z dopuszczeniem remontu, przebudowy, rozbudowy i nadbudowy obiektów. Jako przeznaczenie uzupełniające przewidziano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną, zabudowę produkcyjną i magazynową, pomieszczenia o funkcji usługowej wbudowane w budynki mieszkalne, pomieszczenia mieszkalne wbudowane w budynki usługowe, urządzenia budowlane, drogi, dojścia, dojazdy, parkingi, obiekty małej architektury, zieleń.
Projektowany podziemny odcinek instalacji wodnej z projektowanej studni dla zasilania obiektu jest zlokalizowany częściowo na działkach nr: 3 i 4 położonych w obszarach, na których dopuszcza się budowę urządzeń infrastruktury technicznej. Projektowana przebudowa istniejącego zjazdu do działki nr 1 jako wjazdu z drogi wojewódzkiej do projektowanego budynku handlowego jest zlokalizowana na działkach nr 7 , 8 , położonych w obszarze, na którym dopuszcza się budowę, rozbudowę, przebudowę i remonty urządzeń i obiektów drogowych.
Projektowany budynek to obiekt do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usługi handlu. Ograniczenia w użytkowaniu i zagospodarowaniu terenu wynikające z lokalizacji działek w granicach obszaru Chronionego Krajobrazu [...] określone są w § 3ust.1 pkt 2 Rozporządzenia Wojewody z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...]. . W/w przepis zakazuje realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Projektowany budynek handlowy wraz z towarzyszącą infrastrukturą ma powierzchnię użytkową 0,09 ha a więc nie jest zaliczony do w/w przedsięwzięć i jego lokalizacja w obszarze chronionym nie jest zabroniona.
Pas izolujący cmentarz wprowadzono i oznaczono w części graficznej planu zgodnie z przepisami szczególnymi t.j. w odległości do 150 m od terenu cmentarza. Zgodnie z w/w przepisami szczególnymi odległość ta winna być zachowana od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, a więc nie dotyczy budynku handlowego. Miejscowy plan dopuszcza w granicach pasów izolujących cmentarzy utrzymanie istniejącej zabudowy z możliwością jej modernizacji a także sytuowanie drobnych usług handlu detalicznego, zakładów kamieniarstwa, parkingów. Inwestor wskazał w projekcie budowlanym studnię zlokalizowaną poza pasem izolującym cmentarz, z której nastąpi pobór wody do instalacji budynku handlowego oraz dołączył zgodę właściciela działki nr 3 na wykonanie studni i pobór wody.
Po sprawdzeniu przedłożonych dokumentów stwierdzono, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami w/w planu, z wymaganiami ochrony środowiska a projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, zaświadczenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gminna Spółdzielnia "[...]" w R.
W jego uzasadnieniu napisano najpierw, że wnioskodawca użył w tym postępowaniu dokumentów, które uzyskał w postępowaniu toczącym się uprzednio w tej samej sprawie. Inkorporowanie dokumentów zbieranych w innej sprawie nie jest zgodne z przepisami prawa budowlanego.
Zarzucono dalej, że zostały naruszone przepisy Uchwały Rady Gminy R.z dnia 15 lipca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy. Bulwersująca jest zwłaszcza interpretacja paragrafu 9 uchwały oraz paragrafu 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. Nr [...] cyt. dalej jako rozporządzenie), wedle której możliwe jest zaprojektowanie w strefie cmentarza sklepu delikatesowego z żywnością przechowywaną w nim na zapleczu i sali sprzedażnej, jeżeli tylko żywności tej, w tym miejscu, nie produkuje się.
Również nie do przyjęcia jest pogląd, że "w skład powierzchni biologicznie czynnej nie wchodzi ani droga wjazdowo-wyjazdowa ani miejsca parkingowe". Nie da się też pogodzić ze zdrowym rozsądkiem ustanowienia zaledwie 3 miejsc parkingowych dla sklepu o powierzchni użytkowej 343,10 m2.
Zarzucono też istnienie oczywistej sprzeczności w decyzji, co do powierzchni użytkowej adaptowanego budynku. Interpretacja pojęcia "drobnych usług handlu detalicznego" jest interpretacją rozszerzającą, niedopuszczalną, wykraczającą poza intencje uchwały Rady Gminy i prowadzącą do lokalizacji sklepu w strefie izolującej cmentarz, co zagraża życiu i zdrowiu przyszłych klientów. Strefa ta ustanowiona została zgodnie z ustawą o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym.
Podniesiono dalej, że dojazd do inwestycji będzie się odbywał z naruszeniem prawa własności Pani S. , której nawet nie zapytano, czy udostępni ona swoje prawo w formie służebności lub przeniesienia własności.
W końcowej części odwołania napisano, że zaistniała przesłanka nieważności postępowania albowiem sprawa dotycząca tego samego przedmiotu i pomiędzy tymi samymi stronami była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną Wojewody , który przekazał ją do ponownego rozpoznania.
Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda napisał, że pierwsze postępowanie administracyjne zostało zakończone poprzez wydanie decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2010 r. o umorzeniu postępowania na skutek wycofania wniosku. Zaznaczono, że zakres wniosku z dnia 9 kwietnia 2008 r. różni się od ponowionego wniosku inwestora. Stwierdzono dalej, że zjazd z drogi wojewódzkiej na działki inwestora nr 1 i 2 nie odbywa się po nieruchomościach Państwa S. i Pana N.
Z uwagi na spełnienie wymagań określonych wart. 35 ust. 4 oraz wart. 32 ust. 4 Prawa budowlanego nie było podstaw do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia.
W dniu 18 kwietnia 2011 r. Gminna Spółdzielnia "[...]" w R. skierowała na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zarzucono najpierw istotne naruszenie przepisów postępowania przez nie doręczenie skarżącej decyzji Starosty T. dnia [...] lipca 2010 r. o umorzeniu postępowania. Tym samym tożsamą co do przedmiotu i co do stron sprawę załatwiono bez udziału Spółdzielni. Zarzucono też rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d, pkt 2 i 9 prawa budowlanego w zw. z par. 11 ust. 2 pkt 5, par. 14- 16 oraz par. 18-21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, póz. 690) wskutek nieliczenia się przy projektowaniu z wymogami określonymi w przepisach techniczno - budowlanych w zakresie spełnienia wymagań zapewniających ochronę środowiska, warunki użytkowe zgodnie z przeznaczeniem obiektu oraz poszanowanie w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnieniu dostępu do drogi publicznej bez naruszenia tych interesów. Chodzi tu zwłaszcza o zwłaszcza o nie zapewnienie 30% powierzchni biologicznie czynnej, uznanie, iż parking na 3 stanowiska zaspokaja całkowicie potrzeby wielkiego obiektu handlowego, a także całkowite pominięcie argumentacji dotyczącej zjazdu z drogi publicznej.
Zarzucono dalej rażące naruszenie art. 5 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000 r. Nr 23, póz. 295 z pózn. zm.) w zw. z par. 3 rozporządzenia , a także § 9 ust. 1 i 2 lit. b oraz ust.3 uchwały Rady Gminy z dnia 15 lipca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy R. przez przyjęcie, że: sklep delikatesowy, mający powierzchnię sprzedażną 190,60 m2 nie jest zakładem przechowującym żywność, podczas gdy jest oczywiste, że dla zapewnienia ciągłości sprzedaży żywność taka musi być przechowywana a także przez przyjęcie, że sklep delikatesowy można potraktować jako drobne usługi handlu detalicznego o jakich mowa w par. 9 ust.2 lit.b uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pomimo, że wyliczone tam przykłady wskazują, że chodzi rzeczywiście o drobne usługi jak kamieniarstwo czy prowadzenie parkingu, może sklepiku z pamiątkami, a nie marketu spożywczego.
W podsumowaniu napisano, że istota pretensji skarżącej sprowadza się do tego, że zarówno Starosta T. jak też Wojewoda , rozstrzygając w niniejszej sprawie, doskonale byli zorientowani, że tożsama co do przedmiotu i co do stron postępowania sprawa została - w świadomości Skarżącej - zakończona decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2010 r. Skarżąca czekała zatem na rozstrzygnięcie. Teraz dopiero dowiaduje się, że na skutek cofnięcia wniosku Starosta T. podjął decyzję o umorzeniu postępowania, jednak nie doręczając jej do tej pory skarżącej, co sprawia, iż decyzja ta nie jest prawomocna. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Napisano tu, że pierwotny wniosek z dnia 9 kwietnia 2008 r. Firmy "A. " nie mógł być rozstrzygnięty poprzez wydanie merytorycznej decyzji, ponieważ został przez inwestora wycofany. Nie zachodzi więc sytuacja w której skarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Projektowany budynek handlowy wraz z infrastrukturą towarzyszącą o powierzchni użytkowej wynoszącej 0,09 ha w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Projekt budowlany uwzględnia wymagany procentowy udział powierzchni biologicznie czynnej wynoszący 30%. W dokumentacji budowy wskazano także studnię, którą zlokalizowano poza 150 metrowym pasem izolującym cmentarz, wprowadzonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, a także dołączono zgodę właściciela działki nr 3 - na wykonanie studni i pobór wody. W projekcie zagospodarowania terenu zapewniono trzy miejsca postojowe dla samochodów osobowych, w tym jedno dla osoby niepełnosprawnej, zgodnie z ustaleniami planu, w którym minimalnej ilości stanowisk nie wskazano. Projekt przewiduje także przebudowę istniejącego zjazdu z drogi wojewódzkiej do budynku handlowego na działkach nr 1 i 2 z wyjazdem na funkcjonującą drogę dojazdową - działkę nr 4 przylegającą do drogi wojewódzkiej i posiadającą połączenie z istniejącym zjazdem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawę prawną każdej decyzji administracyjnej, w tym decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, składa się zawsze cały kompleks norm prawnych. W przypadku wymienionej decyzji do kompleksu tego należą w szczególności normy wyprowadzone z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623 z późn. zm.), normy innych ustaw, jak również normy obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samo cyt. prawo budowlane stanowi przecież, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę' właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1). Plan stanowi zatem jeden z podstawowych elementów podstawy prawnej pozwolenia na budowę a niezgodność z planem powinna być kwalifikowana jako poważna wada prawna pozwolenia.
W Gminie R. , w której ma powstać inwestycja określoną przez zaskarżoną decyzję, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 15 lipca 2005 r. Zgodnie z tym planem teren, na którym ma powstać budynek handlowy "[...] leży w obszarze określonym symbolem [...](zagrożenie powodzią), w związku z tym obowiązuje na nim regulacja § 29 planu miejscowego, która wprowadza m. in. minimalny procentowy udział powierzchni biologicznie czynnej 30% (§ 29 pkt 3 lit. b), a także wymóg zapewnienia w obrębie terenu 100% potrzeb parkingowych. Zaskarżona decyzja warunków tych nie dotrzymuje. Nie wprowadza ona expressis verbis określenia powierzchni biologicznie czynnej, przez co nie można ustalić, czy powierzchnia ta spełnia w tej sprawie warunki ustalone przez plan miejscowy. Ponadto wyznaczenie zaledwie trzech miejsc parkingowych dla wielkiego obiektu handlowego w sposób oczywisty nie realizuje zawartego w planie miejscowym warunku zaspokojenia 100% potrzeb parkingowych.
Powyższe uchybienia w stosunku obowiązującego planu mogą być wszakże naprawione. Nie do naprawienia jest natomiast naruszenie § 9 ust. 3 obowiązującego planu miejscowego, zgodnie z którym w pasach izolujących tereny cmentarzy, a w takim właśnie pasie usytuowano planowaną inwestycję, wprowadza się "zakaz lokalizacji budynków przeznaczonych na cele produkcji i przechowywania artykułów żywności". Zacytowany przepis planu miejscowego odpowiada regulacji zawartej w § 3 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, że "odległość cmentarza od (...) zakładów przechowujących artykuły żywności (...) powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone". Wbrew stanowiskom Starosty T. i Wojewody , zaprezentowanym w analizowanych decyzjach Pierwszej i drugiej instancji duży obiekt handlowy o nazwie "delikatesy", a więc obiekt, w którym prowadzić się będzie handel produktami spożywczymi, w sposób oczywisty należy do obiektów lub zakładów służących m.in. przechowywaniu żywności. W tego rodzaju obiekcie żywność będzie niewątpliwie przechowywana zarówno na sali sprzedażnej, jak i w magazynach. Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszej instancji niewątpliwie zatem narusza obydwa cyt. wyżej przepisy planu miejscowego i rozporządzenia. Dlatego, choć w pozostałym zakresie decyzje te nie naruszają prawa (w szczególności prawidłowo rozstrzygnięto sporne kwestie poboru wody i zjazdu z drogi wojewódzkiej), powinny być one wyeliminowane z obrotu prawnego.
Zarzut naruszenia prawa procesowego nie jest trafny. Ponieważ wnioskodawca złożył nowy projekt budowlany i nowy wniosek, mamy do czynienia z postępowaniem toczącym się w nowej sprawie administracyjnej. Poprzednia sprawa, wszczęta na podstawie wcześniejszego wniosku została zakończona prawomocną decyzją o umorzeniu postępowania. Skoro chodzi o odrębna sprawę, nie można zarzucać naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, ani też podnosić, że poprzednia decyzja nie została należycie doręczona. Można to było zrobić wyłącznie w sprawie i w postępowaniu toczącym się poprzednio. Tak samo Sąd nie jest w niniejszym postępowaniu władny ingerować w rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie poprzedniej.
Należy także dodać, że podniesiony przez stronę skarżąca fakt zbycia nieruchomości, na której ma powstać sporna inwestycja, nie ma znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji.
Skoro więc zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszej instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, to należało decyzje te uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło