I OZ 815/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-02
Skład orzekający: Anna Lech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomość powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, a kwota odszkodowania jest relatywnie niska w stosunku do budżetu miasta?Ratio decidendi
Zażalenie zostało oddalone, ponieważ skarżący nie wykazał przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Kwota odszkodowania, mimo że dotyczyła wielu postępowań, w indywidualnym przypadku nie była na tyle wysoka, aby uzasadnić wstrzymanie, a jej zwrot w przypadku uwzględnienia skargi czynił skutki odwracalnymi.Stan faktyczny
Prezydent Miasta W. złożył skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej ustalającą odszkodowanie za nieruchomość przeznaczoną pod budowę obwodnicy. W skardze wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że wypłata kilkudziesięciu odszkodowań na łączną kwotę ok. 37 mln zł spowoduje problemy budżetowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, uznając, że nie wykazano znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Prezydent Miasta złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1217/13 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.
W dniu 2 maja 2013 r. Prezydent Miasta W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], którą decyzją tą organ uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] i orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Gminy W. w wysokości 145,00 zł z tytułu przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr 305 o pow. 0,0028 ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta W. w ciągu drogi krajowej nr [...], od km 2+350 do km 8 + 250 oraz o ustaleniu odszkodowania na rzecz W. i R. G. w kwocie 22.947,00 zł z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na tej nieruchomości. Jednocześnie organ orzekł o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta W. w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji.
W skardze Prezydent Miasta W. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym zobowiązania do wypłaty ustalonego odszkodowania wskazując, że obecnie prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na łączną kwotę odszkodowań wynoszącą około 37 mln złotych. Wypłata tych odszkodowań, w sytuacji, gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że zmuszony będzie przenieść środki z innych celów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1217/13, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznając, że nie wykazano, aby jej wykonanie miało skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Sąd zaznaczył, że wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie pieniężne, jest ze swej istoty czynnością odwracalną, zaś skarżący nie załączył żadnej dokumentacji wskazującej rzeczywisty obowiązek wypłaty w tym samym momencie łącznej kwoty 37 mln zł.
Ponadto Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że budżet podmiotu jest planem finansowym obejmującym dochody oraz wydatki i w ramach wydatków powinny być w tym planie uwzględnione również ewentualne wydatki z tytułu odszkodowań. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sprawie takich okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, że istotnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wypłaty odszkodowania, o którym mowa w zaskarżonej decyzji.
Na to postanowienie Prezydent Miasta W. złożył obszerne zażalenie załączając zastawienie postępowań toczących się przed Wojewodą Dolnośląskim oraz między innymi wskazał, że sytuacja, w jakiej się znalazł spowoduje, iż nie zrealizuje budżetu i nie wykona ustawowych zadań przewidzianych przez Miasto W. w roku budżetowym 2013 r. W ocenie organu niebezpieczeństwo powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków powinno być rozpatrywane w kontekście wszystkich toczących się spraw o odszkodowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: .
zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać należy, że ocena przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 powołanego przepisu następuje z uwzględnieniem okoliczności indywidualnej sprawy i tylko w tych granicach możliwe jest ich badanie.
W niniejszej sprawie Miasto W. zobligowane zostało do zapłaty odszkodowania w wysokości 22.947,00 zł. Kwota ta, w odniesieniu do wysokości budżetu Miasta, nie może być uznana za taką, która spowoduje powstanie niebezpieczeństwa o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Rację też należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, że w razie uwzględnienia skargi środki te zostaną Miastu zwrócone, zatem nie ma mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło