II SA/Rz 292/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-06-25
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo nałożyły kary pieniężne za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowców, nie badając wystarczająco przesłanek z art. 92c ustawy o transporcie drogowym (brak wpływu podmiotu na powstanie naruszenia, zdarzenia, których nie mógł przewidzieć) oraz nie uwzględniając nowelizacji ustawy z dnia 1 stycznia 2012 r. wprowadzającej art. 92b ust. 1 pkt 1?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa. Organy administracji nie zbadały wystarczająco przesłanek z art. 92c ustawy o transporcie drogowym, dotyczących braku wpływu podmiotu na powstanie naruszenia lub zdarzeń, których nie mógł przewidzieć. Ponadto, nie rozważono zastosowania nowelizacji ustawy z dnia 1 stycznia 2012 r. (art. 92b ust. 1 pkt 1), która rozszerza przesłanki braku winy przedsiębiorcy. Uzasadnienia organów nie spełniały wymogów art. 107 § 3 k.p.a., a materiał dowodowy nie został wyczerpująco zebrany i oceniony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego za naruszenia warunków wykonywania transportu, w tym przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie czasu odpoczynku oraz naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Przedsiębiorca zarzucił organom brak obiektywizmu, pominięcie wyjaśnień oraz rażące naruszenie przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji z powodu niewystarczającego zbadania przesłanek wyłączających odpowiedzialność oraz wadliwości uzasadnień.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi P. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] kwotę 378 zł /słownie: trzysta siedemdziesiąt osiem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2012r., nr [...] nałożył na P. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w S. karę pieniężną w wysokości 12. 450 zł (dwanaście tysięcy czterysta pięćdziesiąt złotych) w związku z naruszeniem warunków wykonywania transportu drogowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dni [...] maja 2012r., nr [...], uchylił wskazaną wyżej decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania w sprawie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] nałożył na P. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w S. karę pieniężną w wysokości 12 450 złotych.
Dokonanie powyższych naruszeń ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa, przeprowadzonej w dniach 29 listopada - 14 grudnia 2011r., a zostały one stwierdzone w protokole kontroli z dnia 16 grudnia 2011r., nr [...].
Zakres kontroli obejmował okres od 1 grudnia 2010r. do 30 września 2011r.
W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji P. B. zarzucił organowi brak obiektywizmu w ocenie stanu faktycznego, pominięcie wyjaśnień składanych przez stronę w toku kontroli, nadinterpretację przepisów zastosowaną przez organ oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 92c i 92b ustawy o transporcie drogowym, art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 oraz naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 68, art. 77 i art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., nr [...], zaskarżoną w niniejszej sprawie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18.), dalej k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265.), zwanej dalej "ustawą", lp. 5. 1, lp. 5. 2, 5. 4, lp. 6.3.7 i lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), ), art. 13, art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.),
- w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w całości;
- w pkt 2 nałożył na stronę karę pieniężna w wysokości 9 450 zł (słownie: dziewięć tysięcy czterysta pięćdziesiąt złotych) z tytułu następujących naruszeń:
1) przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu,
2) przekroczenia maksymalnego czas prowadzenia pojazdu bez przerwy,
3) skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku,
4) nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień,
5) naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy- za każdego kierowcę.
W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 ( złotych za każde naruszenie, przy czym ich suma nie może przekroczyć kwot określonych w art. 92a ust. 3 ustawy. Stosownie do art. 92a ust. 6 ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006.
Naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu określone w art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006. a jego konsekwencją jest treść lp. 5.1 załącznika do ustawy, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Organ odwoławczy zważył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych z karty kierowcy Z. K. wynika, że kierowca w dniu 31 maja 2011r. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 54 minuty w stosunku do normy 10 godzinnej. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 100 złotych.
Naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy określone jest w art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.2 załącznika do ustawy, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut.
Organ odwoławczy zważył, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci danych cyfrowych z karty kierowcy Z. K. potwierdza, że kierowca w dniu 21.04.201 1r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 4 godziny i 51 minut, co podlega karze pieniężnej w wysokości 1. 950 złotych oraz w dniu 31.05.2011r. o 6 godzin i 24 minuty, co podlega karze 2. 550 złotych.
Organ odwoławczy zważył, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci danych cyfrowych z karty kierowcy J. W. potwierdza, że kierowca w dniu 06.04.2011r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 36 minut, co podlega karze 350 złotych oraz w dniu 14.07.2011r. o 3 godziny i 29 minut, co podlega karze 350 złotych.
Naruszenie polegające na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku określone jest w art. 8 ust. 1 i 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.4 załącznika do ustawy, który sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 50 zł o czas do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych z karty kierowcy P. B., że kierowca w dniu 06.04.2011r. o godzinie 18 : 34 czasu UTC+1 rozpoczął nowy dzienny okres prowadzenia pojazdu po odbytym odpoczynku tygodniowym skróconym. Najpóźniej po upływie sześciu okresów 24 godzinnych tj. o godzinie 18 : 34 czasu UTC+1 dnia 12.04.2011r. kierowca winien rozpocząć odbiór wymaganego odpoczynku tygodniowego w wymiarze minimum 45 godzin. Kierowca nie rozpoczął w tym okresie prawidłowego odpoczynku a najdłuższy nieprzerwany odpoczynek odebrał miedzy godziną 03 : 04 czasu UTC+1 dnia 09.04.2011r. a godziną 12 : 32 czasu UTC+1 dnia 10.04.2011r., który trwał 33 godziny i 29 minut. Pan P. B. skrócił tym samym wymagany odpoczynek dzienny o 11 godzin i 31 minut w stosunku do normy 45 godzinnej. Podczas kontroli nieokazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 1150 złotych.
Naruszenia polegające na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy określone jest w art. 10 ust 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z karty kierowcy podmiot pobiera: co najmniej raz na 28 dni; przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy; przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe; w przypadku utraty ważności karty kierowcy; w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdego kierowcę.
Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci karty pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego z dnia 29.11.2011r. oraz danych cyfrowych z karty kierowcy D. L., że przedsiębiorca okazał podczas kontroli tylko jeden plik z danymi wczytanymi z ww. karty utworzony w dniu 12.08.2011r. Z danych wynika, że kierowca prowadził pojazdy na rzecz przedsiębiorcy już w dniu 09.04.2011r., a zatem naruszono 28 dniowy termin do zczytywania danych cyfrowych z karty tego kierowcy, który upływał w dniu 07.05.2011r. Przedsiębiorca przedłożył następnie w postępowaniu dwa następne pliki z karty tego kierowcy utworzone w dniach 01.06.2011r. i 11.09.2011r., nie przedłożył natomiast pliku utworzonego przed datą 07.05.2011r., co podlega karze w kwocie 500 złotych.
Naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki. danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień określone jest w art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek, ich kopie wykresówek. Wykresówki są okazywane lub przekazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. W myśl art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004r. pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: zapisów na wykresówkach; wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności; rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa powyżej.
Ewidencję czasu pracy pracodawca udostępnia kierowcy na jego wniosek; przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6. 3. 7 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień.
Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wykresówek kierowcy A. M., używanych w pojeździe o nr rej. [...] w dniach 5,6,7 sierpnia 2011r., że kierowca w tych dniach prowadził ww. pojazd w załodze kilkuosobowej (wykresówki używano naprzemiennie w dwóch slotach tachografu analogowego). Przedsiębiorca nie okazał do kontroli wykresówek drugiego kierowcy, który w tym czasie prowadził pojazd z powyższych dni, co podlega karze w wysokości 1500 złotych.
Organ odwoławczy zważył, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza faktu popełnienia naruszenia odnośnie
- nieokazania wykresówki z pojazdu o nr rej. [...] z dnia 8 sierpnia 201 1r., co oznacza, że kara pieniężna w wysokości 500 złotych jest niezasadna i winna zostać uchylona oraz
- nieokazania wykresówek z pojazdu o nr rej. [...] z dni 13 i 14 sierpnia 2011r., co oznacza, że kara pieniężna w wysokości 1000 złotych jest niezasadna i winna zostać uchylona oraz
- nieokazania wykresówek z pojazdu o nr rej. [...] z dni 16, 17 i 18 sierpnia 2011r., co oznacza, że kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 1500 złotych jest niezasadna i winna zostać uchylona.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ II instancji zważył, iż są one częściowo trafne. W przedmiotowej sprawie brak dowodów potwierdzających fakt wykonywania przewozów podlegających przepisom rozporządzenia nr 561/2006 pojazdem o nr rej [...] w dniach 13, 14, 16,17, i 18 sierpnia. Organ I instancji nałożył karę pieniężną wyłącznie na podstawie różnicy w zapisie stanu licznika kilometrów, nie weryfikując czy powstała ona wskutek wykonywania przewozów podlagających przepisom rozporządzenia nr 561/2006, ponadto nie wzięto pod uwagę, że brakujące kilometry mogły zostać pokonane w dniach za które okazano wykresówki, co wiąże się z odmienną kwalifikacją prawną (tj. lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy). Strona przesłała w postępowaniu wyjaśnienia wraz z wykresówkami wskazującymi, że pokonane kilometry wynikają z jazd przez pracowników serwisu naprawy pojazdów. Powyższe ma zastosowanie także do przewozu wykonywanego w dniu 8 sierpnia 2011r. Biorąc pod uwagę powyższe, z uwagi na brak materiału dowodowego potwierdzającego popełnienie części naruszeń zakwalifikowanych z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i ponownie nałożył karę pieniężną.
Organ odwoławczy zważył, że pozostałe zarzuty przedsiębiorcy podniesione w sprawie są całkowicie niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Adnotacje na wydrukach z tachografów cyfrowych wykonane w dniach popełnienia naruszeń za które nałożono karę pieniężną, nie spełniają wymogów określonych w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 tj. żadna z okoliczności podanych jako powód odstępstwa od przepisów nie ma związku z zapewnieniem bezpieczeństwa kierowcy, pasażerów, pojazdu bądź ładunku. Również takie okoliczności jak awaria autobusu powodująca ograniczenie prędkości pojazdu, korki, czy polecenia opuszczenia dworca (w tym przypadku, i tak doszłoby do odbioru zbyt krótkiej przerwy w jeździe) nie kwalifikują się jako odstępstwa od przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedsiębiorca transportowy jako odpowiedzialny za właściwą organizację przewozu, musi uważnie planować przejazd kierowcy, tak aby był on bezpieczny i uwzględniał na przykład regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów, innymi słowy musi tak organizować trasę by kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia i aby spełniać wymagania załadowców oraz firm ubezpieczeniowych w zakresie bezpieczeństwa w czasie postojów. Ponadto kierowca musi bezwzględnie przestrzegać przepisów i nie przekraczać dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu, za wyjątkiem wystąpienia nieprzewidzianych i wyjątkowych okoliczności, gdy nie jest w stanie przestrzegać rozporządzenia bez spowodowania zagrożenia dla bezpieczeństwa drogowego, bezpieczeństwa osób pojazdu lub ładunku. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego operowania przełącznikiem cyfrowego urządzenia rejestrującego przez Z. K. w dniu 31 maja 2011r., przedsiębiorca nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie ww. tezy, również kierowca nie opisał tego faktu na wydruku z urządzenia rejestrującego. Strona jedynie zakwestionowała powyższe w wyjaśnieniach zawartych w odwołaniu. W związku z powyższym zarzut należy uznać za nieuzasadniony.
W kwestii niezczytania danych z karty kierowcy D. L., wyjaśnienia przedsiębiorcy nie zasługują na uwzględnienie. Dane z karty należy zczytywać co 28 dni, a żaden z plików okazanych do kontroli ja i w postępowaniu nie został sporządzony w zachowaniem tego okresu. Fakt sporadycznego wykonywania przewozów na rzecz przedsiębiorcy przez ww. kierowcę nie stanowi usprawiedliwienia dla naruszenia przepisów.
Organ odwoławczy zważył, że przedłożone w postępowaniu dokumenty nie potwierdzają wyjaśnień strony, że spełniła warunki określone w art. 92b ustawy.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących konieczność zastosowania art. 92c ustawy, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Skarżący nie przedstawił, zarówno w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie jak i w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, ograniczając się do przedstawienia w odwołania wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność.
P. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w S. złożył skargę na wskazaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
wnosząc o jej uchylenie, w zakresie wskazanym poniżej.
Zakwestionował decyzję w zakresie:
Kary pieniężnej w wysokości 100 zł, nałożonej za przekroczenie o czas 54 min. maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przez kierowcę Z. K., które nastąpiło w dniu 31 maja 2011 r.,
Kary pieniężnej w wysokości 2 550 zł, nałożonej w związku z przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez ww. kierowcę Z. K. w tym samym, co powyższy dniu, tj. 31 maja 2011 r., o czas 6 godzin i 20 minut,
Kary pieniężnej w wysokości 1 950 zł, nałożonej w wyniku stwierdzenia naruszeni!, polegającego na przekroczeniu o czas 4 godzin i 51 minut, maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowcę Z. K. w dniu 21 kwietnia 2011 r.,
Kary pieniężnej w wysokości 350 zł, w związku ze stwierdzonym przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przez kierowcę J. W. o 36 minut, w dniu 6 kwietnia 2011 r.,
Kary pieniężnej w wysokości 1 350 zł, nałożonej w wyniku stwierdzenia, iż kierowca J. W., w dniu 14 lipca 2011 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu, bez wymaganej przerwy, o czas 3 godzin i 29 minut.
Wszystkie powyżej opisane przypadki przekroczeń dopuszczalnych norm prowadzenia pojazdu, nastąpiły w wyniku nieprzewidzianych, niezależnych od skarżącego zdarzeń, które w związku z realiami wykonywanego, regularnego przewozu osób, zaistniały i wymusiły zachowania kierowców powodujące powstanie ww., zawartych w skarżonej decyzji naruszeń. W związku z powyższym wniósł o uchylenie kar nałożonych w powyższym zakresie i umorzenie prowadzonej postępowania administracyjnego.
Skarżona decyzja w zakresie powyżej opisanych naruszeń w sposób oczywisty narusza: art. 92a ust. 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy poprzez ich bezpodstawne zastosowanie oraz art. 92c ust. 1 ustawy poprzez nieuwzględnienie składanych przez skarżącego w ramach prowadzonych postępowań kontrolnego i administracyjnego, wyjaśnień, które poparte były opisami nanoszonymi przez kierowców w zgodzie z przepisami Rozporządzenia 561/2006 na wydruku z tachografu cyfrowego oraz przekazanymi organowi I instancji dowodami, wskazującymi na to, że skarżący, jako wykonawca przewozu, nie godził się i nie miał wpływu na powstanie naruszeń, które nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których w żaden sposób nie ni przewidzieć przed rozpoczęciem przewozu. Skarżący zarzucił także, że skarżona decyzja narusza art. 92b ust. 1 i ust. 2 ustawy poprzez nałożenie kar z nieuwzględnieniem okoliczności, iż w prowadzonym przedsiębiorstwie transporotowym zapewniona została pracownikom właściwa organizacja i dyscyplina pracy pozwalająca na stosowanie przez kierowców do obowiązujących norm.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98. jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z dn. 11.04.2006 r., P. 0001 - 0014 ze zm.). w zakresie niewzięcia przez organ I instancji pod uwagę, przy rozpatrywaniu okoliczności powstania naruszeń określonych w pkt 1, opisów dokonywanych osobiście przez kierowców na rewersach wydruków z tachografów cyfrowych, w przypadkach zaistnienia nieprzewidzianych sytuacji, które powodowały konieczność odstąpienia przez nich od stosowania się do przepisów wyznaczających normy prowadzenia pojazdu, obowiązkowe przerwy i odpoczynku. Organ II instancji, w sposób subiektywny, nie biorąc pod uwagę zapisów zawartych w wytycznych nr 1 i nr 3 Komisji Europejskiej wydanych w zakresie stosowania przepisów Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dyrektywy 2006/22/WE i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, odmówił mocy prawnej niniejszym opisom i składanym przez skarżącego zarówno ustnym, jak i pisemnym wyjaśnieniom.
Zaskarżonej decyzji zarzucił ponadto naruszenie art. 6, art. 7, art. 8. art. 9, art. 68 § 1 i § 2. art. 77 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. w zakresie wydania krzywdzącej decyzji administracyjnej, z naruszeniem powyżej wyszczególnionych przepisów ustawy i rozporządzenia (WE) 561/2006.
Biorąc pod uwagę powyższe wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013r., nr [...] oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie w/w decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W myśl tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi, jak też powołaną podstawą prawną.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – art. 135 P.p.s.a.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. naruszają prawo.
Działalność gospodarcza, której przedmiotem jest świadczenie usług transportowych poddana została przez ustawodawcę znacznym rygorom. Przepis art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewiduje bowiem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego określone sankcje administracyjne w postaci między innymi kar pieniężnych, których wysokość za poszczególne naruszenia szczegółowo określa załącznik nr 3 do ustawy. Odpowiedzialność za naruszenia ma obiektywny charakter, opierający się jedynie na samym fakcie naruszenia. Jest przy tym niezależne od winy i zaistniałej szkody. Samo zatem zaistnienie przewidzianych ustawą okoliczności zobowiązuje właściwy organ administracji do nałożenia kary, która ma charakter prewencyjny.
Jej istotą jest przymuszenie do respektowania przewidzianych przez ustawodawcę nakazów i zakazów. Od obowiązku nałożenia kary w razie zaistnienia naruszenia organ – co do zasady – nie może odstąpić chociaż ustawodawca przewidział jednocześnie (na zasadzie wyjątku) sytuacje, w których możliwe jest uwolnienie się od przedmiotowej odpowiedzialności – art. 92 c ustawy. W sprawie podlegającej badaniu, kary zostały nałożone za naruszenia polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu. Zgodnie z art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie dłużej niż dwa razy w tygodniu.
Jeden z kierowców prowadził pojazd łącznie 10 godzin i 54 minuty.
Ustalono, że przedłużenie powstało na skutek pogorszenia stanu zdrowia kierowcy i ataku kamieni nerkowych i koniecznością kontynuowania przewozu regularnego.
Organ nie uwzględnił takiej argumentacji, przedsiębiorca winien wysłać zmiennika. Kolejne naruszenie to przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerw – lp 5.2 załącznika nr 3 do ustawy. Z zapisów urządzenia rejestrującego wynika, że w tym dniu z powodu awarii autobusu i obniżenia jego prędkości był zmuszony do wydłużonego czasu jazdy. Kolejne naruszenia tego punktu załącznika przez innego z kierowców spowodowane zostało wypadkiem na drodze i koniecznością oczekiwania na odblokowanie trasy. Pozostałe naruszenia to: skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy i nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki jednego z kierowców.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia nr 3521/85 kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd począwszy od momentu przejęcia pojazdu.
W dniu 1 stycznia 2012 roku weszła w życie ustawa z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 244, poz. 1454), która przewiduje rozszerzenie przesłanek ewentualnego braku winy przedsiębiorcy w przypadku naruszeń czasu pracy. Stosownie bowiem do przepisu art. 1 b ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, wymaganych przewozach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców m.in. rozporządzenia o którym mowa w pkt 1 lit. a lub do działań zagrażających bezpieczeństwu drogowemu.
Organy obu instancji wymierzając karę za naruszenia norm czasu pracy kierowców nie prowadziły rozważań w tym zakresie. Organy nie wyjaśniły dokładnie czy naruszenia norm czasu pracy kierowców nie mieszczą się w okolicznościach przewidzianych w art. 92 c cyt. ustawy.
Jeżeli nawet rozważyły, to uzasadnienie ich stanowiska nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu ma objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa. Z mocy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, który przejawia się w wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia czy poszczególne okoliczności zostały udowodnione, którą to ocenę w sposób wyczerpujący przedstawi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podjętego.
Organ prowadząc ponownie postępowanie wyczerpująco wyjaśni czy okoliczności, które spowodowały naruszenie norm czasu pracy i okresów odpoczynku kierowców nie mieszczą się w przesłankach braku winy przedsiębiorcy w zaistniałych naruszeniach, a następnie wyczerpująco uzasadnią. Również należy rozważyć czy mają zastosowanie zmiany ustawy o transporcie drogowym obowiązujące od 1 stycznia 2012 r. o których mowa w art. 92 b ust 1 pkt 1.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz 1270 ze zm.) w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 P.p.s.a Sąd orzekł o tymczasowej ochronie rozstrzygnięcia. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło