I OW 55/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Komendantem Wojewódzkim Policji w Łodzi a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołania R. M. w sprawie skierowania na badania psychologiczne postanawia: wskazać Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi jako organ właściwy do rozpoznania odwołania. Wnioskiem z dnia 18 marca 2013 r. pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy nim, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie rozpatrzenia odwołania R. M. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 19 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151, poz. 151, ze zm.), w której art. 99 wskazano starostę, jako organ upoważniony do wydawania decyzji o kierowaniu kierowców na badania psychologiczne. Z tego względu, Komendant Powiatowy Policji w Radomsku przekazał odwołanie R. M. od decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz akta sprawy do Starostwa Powiatu Radomszczańskiego, i Starosta – jako organ pierwszej instancji – przekazał sprawę do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Piotrkowie Trybunalskim, jako organowi wyższego stopnia właściwemu do rozpoznania odwołania. Przy piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim przekazało sprawę odwołania Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Łodzi, powołując się na art. 6a ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, ze zm.). W ocenie wnioskodawcy, przepisy powołanej ustawy o Policji nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie. Z uwagi bowiem na brak przepisów przejściowych w tym zakresie, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy, od dnia 19 stycznia 2013 r. organem właściwym pierwszej instancji w sprawach skierowania na badania psychologiczne jest starosta, dlatego intencją ustawodawcy było przekazanie całości spraw w tym zakresie z właściwości organów administracji rządowej do organów administracji samorządowej. Sztuczne przedłużanie obowiązywania starych norm jest zatem nieuzasadnione. W odpowiedzi na omawiany wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r., wniosło o wskazanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, jako organ właściwy do rozpatrzenia odwołania R.M., powołując argumentację mającą uzasadniać takie rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga m.in. spór kompetencyjny między organami jednostek samorządu terytorialnego, a organami administracji rządowej. W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Komendantem Wojewódzkim Policji w Łodzi - będącym organem administracji rządowej, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Piotrkowie Trybunalskim - traktowanym w myśl art. 5 § 2 pkt 6 kpa, jako organ administracji samorządowej, dlatego właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny. Spór kompetencyjny powstał na tle rozpatrzenia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515, ze zm.), który stanowił, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Organem kontroli ruchu drogowego - uprawnionym do wydania wskazanej decyzji z mocy powołanego art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i art. 6a ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. Nr 69, poz. 622, ze zm.) – był komendant powiatowy Policji. Z dniem 19 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, którą uchylono m.in. art. 124 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, natomiast w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami wskazano m.in., że decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, wydaje starosta. Od dnia 19 stycznia 2013 r., organem właściwym do orzekania w pierwszej instancji w sprawie, która była także przedmiotem decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku z dnia [...] stycznia 2013 r., jest zatem starosta. W ustawie o kierujących pojazdami nie zamieszczono jednak przepisu przejściowego określającego właściwość stosowania przepisów nowej ustawy do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Nie zamieszczono również przepisu określającego właściwość stosowania w tych sprawach przepisów dotychczasowych. Należy zatem przyjąć, jako zasadę, bezpośrednie działanie w tych sprawach nowej ustawy, jako obowiązującej w dniu prowadzenia postępowania i wydawania decyzji. Zarówno jednak uprzednio obowiązujące przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy ustawy o kierujących pojazdami, nie określają organu właściwego do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji odpowiednio, przez komendanta powiatowego Policji i starosty. Ustalenia właściwego organu odwoławczego należy zatem dokonać na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zawierającego ogólne zasady ustalania tej właściwości. Zgodnie z art. 127 § 2 kpa, właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W rozpatrywanej sprawie decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. wydał Komendant Powiatowy Policji w Radomsku, dlatego – w myśl art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z art. 127 § 2 kpa – organem wyższego stopnia, będącym w konsekwencji organem odwoławczym, jest Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi. Okoliczność zmiany właściwości organu pierwszej instancji z dniem 19 stycznia 2013 r. w sprawach skierowania kierowców na badania psychologiczne nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, ponieważ przedmiotem sporu nie jest właściwość organu administracji do orzekania w pierwszej instancji. Z żadnych zaś przepisów prawa nie wynika, aby samorządowe kolegium odwoławcze było organem wyższego stopnia wobec komendanta powiatowego Policji. Uznanie za właściwy organ odwoławczy organu wyższego stopnia wobec organu administracji obecnie właściwego do orzekania w pierwszej instancji miałoby znaczenie tylko wtedy, gdyby obecnie nie istniał już organ, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Wówczas należałoby ustalić, który organ jest obecnie właściwy w danym rodzaju spraw do orzekania w pierwszej instancji, aby za organ odwoławczy uznać organ wyższego stopnia nad tym właśnie organem. W niniejszej sprawie, decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., wydał Komendant Powiatowy Policji w Radomsku, który nadal istnieje, dlatego organem odwoławczym od tej decyzji jest aktualny organ wyższego stopnia wobec Komendanta Powiatowego Policji w Radomsku, tj. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi. Odmienne określenie właściwości organu odwoławczego musiałoby wynikać z jednoznacznego wskazania ustawodawcy o stosowaniu nowej ustawy do spraw niezakończonych decyzją ostateczną przed jej wejściem w życie. Ustawa o kierujących pojazdami nie zawiera jednak takiego wskazania. W związku z powyższym, na podstawie art. 15 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.