III SA/Gd 406/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie WSA Felicja Kajut, WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2011 r. Starosta, powołując art. 104 k.p.a. oraz art. 182 § 2 ustawy - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90 z 1997 r. poz.557 ze zm.), cofnął D. P. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A B T na okres od dnia 18.02.2010 r. do dnia 18.02.2013 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa. W uzasadnieniu organ wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 sierpnia 2009 r. sygn. akt XIII K 1230/08 orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. W dniu 22.03.2011 r. wszczęto postępowanie administracyjne w celu wykonania powyższego wyroku. Następnie organ zacytował treść art. 182 § 2 k.k.w., na mocy którego właściwy organ, do którego przesłano orzeczenie sądu, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami. Od decyzji odwołał się ponownie D. P. ( poprzednie decyzje dot. wykonania wskazanego wyroku uchylone zostały wyrokiem WSA w Gdańsku z dn.16.12.2010r. w sprawie sygn. akt IIISA/Gd 498/10), podnosząc, że organ bezpodstawnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności oraz orzekł o cofnięciu uprawnień mimo upływu terminu do wykonania (decyzji?) oraz samodzielnie określił termin cofnięcia uprawnień. Decyzją z dnia 7 czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania D. P. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 i 127 § 2 kpa oraz art.182 § 2 kkw. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji publicznej, a organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Odpis wyroku dotyczącego strony, wraz z klauzulą o jego prawomocności, Sąd Rejonowy przesłał do organu pierwszej instancji w dniu 26 stycznia 2010 r. Jednocześnie Sąd wezwał stronę do zwrotu prawa jazdy do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego. W piśmie z dnia 5 marca 2010 r. Sąd poinformował organ, że okres wykonywania środka karnego orzeczonego wobec strony winien być liczony od momentu zwrotu prawa jazdy i nie ma na to wpływu orzeczenie tego samego rodzaju środka karnego w innej sprawie, który również jest wykonywany. D. P. złożył w dniu 18 lutego 2010 r. oświadczenie, że prawo jazdy skarżącego zaginęło w dniu 20 grudnia 2009 r. Wykonując wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dn.16.12.2010 r. w sprawie sygn. akt IIISA/Gd 498/10 organ ponownie zwrócił się do Sądu Rejonowego o wskazanie od kiedy należy liczyć czas wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego. Uzyskano informację (pismo Sądu z dnia 10 marca 2011 r.), że w tym przypadku – od daty złożenia przez skarżącego oświadczenia. Taką też datę ustalił organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego Starosta prawidłowo prowadził postępowanie, a nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione możliwością zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego, bowiem strona w latach 2006 i 2009 była dwukrotnie karana przez sądy za prowadzenie pojazdu mechanicznego po spożyciu alkoholu. Takie naruszenie przepisów ruchu drogowego stanowi oczywiste zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, które należało jak najszybciej wyeliminować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. P. wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie. Zarzucił im naruszenie zasady praworządności, zasady zaufania do organów administracji, wybiórcze stosowanie prawa oraz naruszenie ważnego interesu skarżącego. Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Okręgowego VI Wydział Karny sygn akt VIKa57/07, celem ustalenia, że skarżący był t y l k o raz karany za przestępstwo jazdy pod wpływem alkoholu, a nie – dwa razy, jak napisano w decyzjach. W uzasadnieniu zarzutów skarżący stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a organy nie wykazały, która z przesłanek do zastosowania rygory wystąpiła w sprawie. Wyrok Sądu z dnia 11.08.2009 r. powinien być wykonany niezwłocznie. Skarżący był skazany za jazdę po pijanemu w 2009 r., a nie , jak podały organy, dwukrotnie. Powoływanie się przez organy, ze skarżący był dwukrotnie skazany za to samo przestępstwo jest nieprawdziwe i krzywdzące skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Przyznano, że w wyrokach sądów z 2005 r. i z 2006r. nie było mowy o prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu. Nie miało to, zdaniem organu, wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) , Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast związany jest – z mocy art. 153 cyt. ustawy - oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Jak wynika z akt, prawomocnym wyrokiem sądu orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszystkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat oraz nałożono nań obowiązek zwrotu prawa jazdy. Odpis wyroku został przesłany Starostwu Powiatowemu z zaznaczeniem, że w aktach brak prawa jazdy skazanego. Do wiadomości organu przesłano także pismo Sądu Rejonowego o zobowiązaniu skarżącego do zwrotu prawa jazdy. Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy ( Dz. U. Nr 88, poz.553 ze zm.) w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu ( art. 182 § 2 k.k.w.). Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono tego rodzaju środek karny albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka ( art. 184 k.k.w.). Wcześniej Sąd Rejonowy, przesyłając zawiadomienie o orzeczeniu wobec skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wraz z odpisem wyroku, nie wskazał daty od której należało liczyć okres wykonywania zakazu. Jak wyjaśniano uprzednio w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, datą początkową, od której należy liczyć okres wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów może być data uprawomocnienia się orzeczenia ( art. 43 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - Dz. U. Nr 88, poz.553 ze zm.) , może być nią też data zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu ( art. 43 § 3 k.k.). W wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie IIISA/Gd 498/10 Sąd wyjaśniał, że Kodeks karny wykonawczy przewiduje w art. 13 § 1, iż w przypadku wątpliwości co do wykonania orzeczenia organ wykonujący orzeczenie może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia. Organ pierwszej instancji zwrócił się co prawda do Sądu pismem z dnia 22 lutego 2010 r. o podanie daty początkowej kary zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonej wobec skarżącego , a Sąd udzielił odpowiedzi w dniu 5 marca 2010 r., iż okres ten winien być liczony od momentu zwrotu prawa jazdy, lecz – w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę - nie usunęło to wątpliwości co do wykonania orzeczenia. Organ nie poinformował bowiem Sądu Rejonowego, że skarżący nie dokonał fizycznego zwrotu prawa jazdy, a jedynie złożył w dniu 18 lutego 2010 r. pisemne oświadczenie w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego [...], że jego prawo jazdy zaginęło, gdy oddał samochód do naprawy w dniu 20 grudnia 2009 r. Skoro Sąd Rejonowy wskazał, że okres wykonywania środka karnego powinien być liczony od zwrotu prawa jazdy, co nie miało miejsca, organ nie mógł samodzielnie decydować o przyjęciu, że dzień złożenia oświadczenia przez skarżącego o utracie prawa jazdy należy uznać za dzień zwrotu przez niego prawa jazdy. Organ powinien był w tej sytuacji powziąć wątpliwości co do wykonania orzeczenia i wystąpić do sądu karnego o ich rozstrzygnięcie zgodnie z art. 13 § 1 k.k.w. Nie czyniąc tego organy wydały decyzje z naruszeniem art. 182 § 2 k.k.w. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uwzględnił skargę na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. i dodał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania. Ponadto z wyroku Sądu z dnia 16 grudnia 2010 r. wynikało, że w ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące braku podstaw do zastosowania art. 108 § 1 k.p.a. są chybione, bowiem organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na fakt dwukrotnego skazania skarżącego w okresie między majem 2006 r. a sierpniem 2009 r. przez sądy za prowadzenie pojazdu mechanicznego po spożyciu alkoholu zachodzi konieczność zastosowania tego przepisu z uwagi na możliwość zagrożenia przez skarżącego zdrowia lub życia ludzkiego. Jak wyjaśniano na wstępie niniejszego uzasadnienia, art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze, po rozpoznaniu skargi D. P. w niniejszym postępowaniu, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia 14 kwietnia 2011 r., nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Skład orzekający stwierdził, że w zakresie niezbędnym do wykonania prawomocnego wyroku sądu o zakazie prowadzenia pojazdów nie dopuszczono się w kontrolowanym postępowaniu uchybień przepisom procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy, a tylko takie zobowiązywałyby sąd do uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). Nie budzi wątpliwości stan faktyczny ustalony przez organy, bowiem organ I instancji uzyskał od Sądu Rejonowego - XIV Wydziału Karnego informację, że:" w związku ze złożeniem przez oskarżonego D. P. oświadczenia o zagubieniu prawa jazdy, okres wykonywania środek karnego, orzeczonego wyrokiem w sprawie XIII K 1230/08 winien być liczony od daty złożenia takiego oświadczenia" (pismo Sądu z dnia 10 marca 2011 r. – w aktach administracyjnych). Datę 18 lutego 2010 r., tj. datę złożenia przez skarżącego oświadczenia w Wydziale Komunikacji i Drogownictwa SP w [...] organ I instancji oznaczył w zaskarżanej decyzji jako datę rozpoczęcia wykonywania zakazu prowadzenia przez skarżącego pojazdów (oświadczenie skarżącego – w aktach administracyjnych). Również bezsporny jest fakt, ze skarżący został wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 sierpnia 2009 r. skazany za kierowanie ciągnikiem rolniczym w stanie nietrzeźwości (wyrok- w aktach administracyjnych), apelacja skarżącego od wyroku została oddalona ( wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 grudnia 2009 r. – w aktach administracyjnych) i że w wyroku tym orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. W pkt. 3 sentencji omawianego wyroku nałożono na skarżącego obowiązek zwrotu prawa jazdy do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w S., czego skarżący nie uczynił do dnia 20 grudnia 2009 r., kiedy to prawo jazdy skarżącemu – wg. oświadczenia – zaginęło. W opisanych okolicznościach organ I instancji zasadnie nadal swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a organ odwoławczy zasadnie orzeczenie w tym przedmiocie utrzymał w mocy, wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia. W tej sprawie Sąd, pomimo pewnych zastrzeżeń co do wywiązania się przez organy z obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nie stwierdził, by powyższe uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących braku podstaw do nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, zauważając dodatkowo, że decyzję wydano w dniu 14.04.2011 r., a okres wykonywania cofnięcia uprawnień biegł już od dnia 18.02.2010 r. Na koniec zauważyć należy, że skarżący nie kwestionował ustalenia w uzasadnieniu do wyroku WSA w sprawie IIISA/Gd 498/10 faktu, że został dwukrotnie skazany za kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu, mimo, iż z wyroku Sądu Okręgowego w S. VI Wydział Karny Odwoławczy z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie sygn. akt Ka 57/06 istotnie wynika, że skarżącego skazano za nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym w dniu 24.09.2001 r. na drodze [...]. Kserokopie obu wyroków sądów karnych znajdują się w aktach administracyjnych, tak więc zbędne było przeprowadzane dowodu z akt, o co wnioskowano w skardze. W ocenie sądu jednokrotne skazanie za jazdę po spożyciu alkoholu uzasadnia pogląd, że decyzji wykonującej wyrok należy nadać rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, co leży w interesie społecznym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.