I OW 60/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-27

Skład orzekający: sędzia NSA Wiesław Morys, sędzia NSA Ewa Dzbeńska, del. WSA Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Który organ administracji publicznej jest właściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie nie jest zameldowana na pobyt stały i przebywała w różnych miejscach, w tym w domu pomocy społecznej i u rodziny?
Ratio decidendi
Właściwość miejscową gminy w sprawach dotyczących skierowania do domu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Miejsce zamieszkania osoby fizycznej określa art. 25 Kodeksu cywilnego, który wymaga jednoczesnego fizycznego przebywania w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. W przypadku braku spełnienia przesłanek do uznania osoby za bezdomną, a także gdy nie można jednoznacznie ustalić miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, organ właściwy powinien być ustalony na podstawie miejsca, z którym osoba wiąże swoje sprawy życiowe i gdzie wyraża chęć zamieszkania.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta Pabianice wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Stara Kiszewa w sprawie wniosku A. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej. A. W. sprzedała dom w Pabianicach, wymeldowała się i przebywała u wnuczki, a następnie w prywatnym domu pomocy społecznej. Wójt Gminy Stara Kiszewa kwestionował właściwość Prezydenta Miasta Pabianice. Sąd rozpatrywał kwestię ustalenia miejsca zamieszkania A. W. w kontekście przepisów ustawy o pomocy społecznej i Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Pabianice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Pabianice a Wójtem Gminy Stara Kiszewa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek. Wnioskiem z dnia 27 marca 2013 r. Prezydent Miasta Pabianice wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy Stara Kiszewa poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że A. W. sprzedała dom w Pabianicach i w dniu 16 lutego 2011 r. wymeldowała się z zamiarem stałego zamieszkania na terenie gminy Stara Kiszewa, o czym świadczy fakt, iż w okresie od 7 marca 2011 r. do 7 września 2011 r. była zameldowana u wnuczki w miejscowości L. Ponadto od 13 marca 2011 r. do 28 grudnia 2012 r. przebywała w prywatnym "Domu Seniora [...]" w R., natomiast odpłatności za pobyt dokonywała jej wnuczka ze sprzedaży domu w Pabianicach. Nie bez znaczenia, zdaniem organu, jest również fakt, że z kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury wynika, że świadczenie to jest przekazywane na adres zamieszkania wnuczki. W tej sytuacji organem właściwym jest Wójt Gminy Stara Kiszewa. W odpowiedzi na ww. wniosek Wójt Gminy Stara Kiszewa wniósł o odrzucenie wniosku lub o wskazanie Prezydenta Miasta Pabianice jako organu właściwego w sprawie, podnosząc brak legitymacji po stronie Dyrektora Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w Pabianicach oraz wskazując, że A. W. nigdy nie była zameldowana na pobyt stały na terenie Gminy Stara Kiszewa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej skierowania do domu pomocy społecznej. Natomiast przepis art. 101 dotyczący właściwości miejscowej organów w ust. 1 stanowi, iż właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku zaś osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2 art. 101 ustawy o pomocy społecznej). Na użytek tej ustawy przepis art. 6 pkt 8 definiuje pojęcie osoby bezdomnej. W myśl tego przepisu za osobę bezdomną uznaje się osobę niezamieszkujacą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że A. W. nie jest osobą bezdomną, w rozumieniu powołanego przepisu. Wprawdzie nie jest ona nigdzie zameldowana na pobyt stały, jednakże po wymeldowaniu z mieszkania w Pabianicach faktycznie zamieszkiwała u swojej wnuczki – A. P. na terenie gminy Stara Kiszewa, gdzie była zameldowana na pobyt czasowy przez okres 6 miesięcy, a następnie w "Domu Seniora [...]" w R. Obecnie przebywa natomiast w Szpitalu [...] w Starogardzie Gdańskim z uwagi na hospitalizację. W tej sytuacji A. W. nie spełnia przesłanek do uznania jej za osobę bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia ww. pojęcia zawartego w art. 25 k.c. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. A. W. wyraża chęć zamieszkania w okolicy Starogardu Gdańskiego bowiem z tym miejscem wiąże swoje wszystkie sprawy życiowe. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przesłanki miejsca zamieszkania A. W. w rozumieniu art. 25 k.c. spełnia miejscowość Starogard Gdański i miasto to jest miejscem jej zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wobec powyższego Prezydent Miasta Starogard Gdański jest organem, do którego A. W. powinna wystąpić z wnioskiem o skierowanie do domu pomocy społecznej. Ze względu na to, że ani Prezydent Miasta Pabianice ani Wójt Gminy Stara Kiszewa nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy objętej sporem o właściwość Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić wniosku. W związku z powyższym, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło