V SA/Wa 2590/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-19
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Piotr Piszczek, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z powodu niespełnienia przez wnioskodawcę warunków dotyczących oceny ekonomicznej możliwości sfinansowania inwestycji oraz braku możliwości weryfikacji ceny linii technologicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Agencja prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej. Wnioskodawca nie wykazał możliwości sfinansowania inwestycji, w szczególności poprzez uznanie kredytu kupieckiego za nieprawidłowy sposób finansowania w ramach programu PROW. Ponadto, cena oferowanej linii technologicznej była zawyżona w stosunku do cen rynkowych, a wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych wyjaśnień ani dowodów potwierdzających racjonalność poniesienia tak znacznych kosztów. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywał na wnioskodawcy, który nie sprostał temu obowiązkowi.Stan faktyczny
F. S.A. złożyła wniosek o pomoc finansową ze środków unijnych na zakup linii technologicznej. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy, wskazując na negatywną ocenę ekonomiczną wnioskodawcy oraz brak możliwości weryfikacji ceny linii technologicznej. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi nieuwzględnienie instrumentów finansowych i błędną ocenę kosztów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi F. S.A. w Z. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę
Przedmiotem skargi z ... października 2012 r. wniesionej przez F. S.A. w Z. jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ... z dnia ... lipca 2012r. r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z ... września 2010r., złożonym w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, F. S.A. w Z. (zwana dalej Skarżącą) zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR, Agencja lub organ) o pomoc finansową.
W wyniku wezwań Agencji wniosek był kilkakrotnie uzupełniamy. Po wymaganych uzupełnieniach wniosku, pismem z... lipca 2012r. ARiMR poinformowała stronę o odmowie przyznania pomocy finansowej, ze względu na niespełnienie warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1444 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW z 17 października 2007r., który odnosi się do opisu wymogów i celów w odniesieniu do poprawy ogólnych wyników przedsiębiorstwa zawartego w rozdziale 5.3.1 załącznika do obwieszczenia MRiRW w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. z 2007, Nr 94, poz. 1035).
Organ odmawiając przyznania pomocy wskazał następujące dwie przyczyny odmowy:
- ocena ekonomiczna wnioskodawcy w zakresie możliwości sfinansowania zaplanowanej operacji wypadła negatywnie,
- brak możliwości weryfikacji ceny linii technologicznej do produkcji p. ze słomy, z oferty firmy F. SA SKA wskazanej jako wybrany dostawca.
Organ zauważył, że oceny ekonomicznej Skarżącej w zakresie możliwości sfinansowania zaplanowanej operacji dokonano ze szczególnym uwzględnieniem rachunku przepływów pieniężnych oraz możliwych do pozyskania źródeł finansowania. Agencja stwierdziła, że Skarżąca w Biznes Planie wskazała, że planowane przedsięwzięcie realizowane będzie w oparciu o źródła finansowania pochodzące z kredytu kupieckiego w kwocie ... zł od F. SA SKA, pożyczki w wys. ... zł od tej firmy oraz zaliczki w kwocie ... zł i środków własnych w wysokości ... zł. Organ stwierdził, że kredyt kupiecki jest sposobem finansowania, który nie mieści się w ramach programu PROW 2007 -2013 albowiem aby inwestycja podlegała refundacji zgodnie z warunkami PROW musi zostać w całości zakończona i opłacona, natomiast kredyt kupiecki jest formą finansowania z odroczonym terminem płatności, co powoduje, że ARiMR nie może uznać projektu za możliwy do zrealizowania w warunkach opisanych przez Wnioskodawcę w załączonym do wniosku biznes planie. Organ podkreślił, że pożyczka w wysokości ... zł i kredyt kupiecki dotyczący 3 linii do pelletowania o wartości ... zł są oferowane przez ten sam podmiot – F. Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo Akcyjna. Agencja stwierdziła, ze zgodnie z bilansem za rok 2010 suma bilansowa tej spółki wynosiła ... zł, a wolne środku ... zł, co nie dokumentuje możliwości jednoczesnego wyprodukowania linii do produkcji p. i i oddania jej w formie kredytu kupieckiego i jednoczesnego udzielenia pożyczki gotówkowej w wysokości ... zł. Łączna wartość tych operacji przekracza znacznie wielkość sumy bilansowej.
W odniesieniu do drugiej przyczyny odmowy przyznania pomocy Agencja wskazała, że w żadnych dostępnych powszechnie źródłach, w tym również na oficjalnej stronie internetowej firmy F. SA SKA (dostawca linii technologicznej) nie ma wzmianki, by firma ta zajmowała się produkcją bądź dystrybucją linii do produkcji p. ze słomy. Wątpliwości budziła jednocześnie wycena linii, znacznie przekraczająca wartości linii dotychczas spotykane w projektach dla linii o porównywalnej wydajności. Oferta ta ponadto, nie miała żadnych szczegółowych danych w zakresie ewentualnych producentów poszczególnych maszyn/urządzeń, ich symboli itp. Dlatego też Agencja pismami z dnia ... stycznia 2012 r. i z ... kwietnia 2012 r. wezwała stronę do złożenia wyjaśnień w powyższym zakresie.
W odpowiedzi strona przedstawiła skrótową informację na temat przeprowadzenia przez nią rozeznania na rynku linii do produkcji p.. Powołała się na rozmowy z kilkoma firmami, które w większości nie były w stanie spełnić wymagań wnioskodawcy.
Pracownik Agencji zwrócił się do jednej z firm wymienionych w piśmie, z którymi rzekomo nawiązywała kontakt Skarżąca, tj. firmy S., która przesłała przykładową ofertę budżetową na linię do produkcji p. ze słomy o wilgotności do 25% i wydajności 4-5 t/h w cenie ... mln zł). Zdaniem organu powyższe podważa twierdzenie Skarżącej wskazujące na brak na rynku przedsiębiorstw oferujących linie do produkcji p. ze słomy o wilgotności 25%. Przedstawiony w ramach uzupełnienia z dnia ....03. 2012 r. "projekt technologiczny" był fragmentem projektu budowlanego wykonanego przez firmę A., a nie projektem firmy F.. Był to luźny opis poszczególnych urządzeń wraz z ich podstawowymi parametrami, typu moc, wydajność. Nie przedstawiono umowy potwierdzającej koszt takiego projektu, ani jego wykonawcy. F. udzielił ogólnikowych informacji, że część elementów linii będzie produkcji F., część będzie pochodziła od dostawców zewnętrznych.
Agencja zwróciła się bezpośrednio do firmy F. SA SKA o przedstawienie wyjaśnień w zakresie wystawionej oferty. Odpowiedź nie zawierała merytorycznych wyjaśnień, ale informacje ogólnikowe, które nie dały podstawy do zaakceptowania oferty. Z informacji wynikało, miedzy innymi, że oferent nie wie jeszcze z jakich urządzeń ( od jakich dostawców) skompletuje linię, co potwierdza tezę, że wycena linii nie została przeprowadzona rzetelnie, a więc przedstawiona kwota jest niewiarygodna.
Organ wyjaśnił również, że w toku oceny projektu nie udało się uwiarygodnić, zawyżonej zdaniem organu, ceny wybranej przez Wnioskodawcę oferty firmy F. SA SKA , ani samej oferty co do jej merytorycznej zawartości. Dodatkowo organ zauważył, że firmy F. SA i F. SA SKA są firmami powiązanymi, których jedynym właścicielem/komplementariuszem jest ta sama osoba fizyczna.
Trzecim powodem odmowy przyznania pomocy był brak posiadania przez Wnioskodawcę prawa do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu. W odniesieniu do tego powodu odmowy przyznania pomocy, na etapie weryfikacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zostało stwierdzone, że nie może on stanowić podstawy odmowy, ponieważ organ nie wezwał wnioskodawcy w sposób precyzyjny do usunięcia tego braku.
W wyniku rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem nr ... z ...października 2012r. stwierdziła, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. W uzasadnieniu pisma powtórzyła argumentację zawartą w piśmie z ... lipca 2012r. oraz wskazała, że w odniesieniu do przesłanki odmowy przyznania pomocy ze względu na brak środków finansowych niezbędnych do sfinansowania planowanej inwestycji, na etapie weryfikacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa zostało ustalone, ze Agencja dokonała prawidłowego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia oferty Banku ...S.A. organ stwierdził, że do dokumentacji niniejszej sprawy nie została załączona oferta Banku, a oferta taka znajduje się we wniosku złożonym przez I. S.A. SKA, ale nie dotyczy ona grupy przedsiębiorstw, lecz ewentualnego dofinansowania budowy linii do produkcji p. przez I. SA SKA. Organ wyjaśnił również, że ocena możliwości sfinansowania zaplanowanej operacji oparta jest o załączone dokumenty finansowe. Weryfikacja ma na celu stwierdzenie czy potencjał ekonomiczno-finansowy przedsiębiorstwa Wnioskodawcy uzasadnia i czyni możliwym realizację przedsięwzięcia w planowanym zakresie.
W odniesieniu do drugiej przesłanki odmowy przyznania pomocy finansowej Agencja wskazała, że dostarczona przez Wnioskodawcę oferta wystawiona przez F. SA dotyczy dostawy i montażu 3 linii do produkcji p. o wydajności 6 ton na godzinę o wartości ... zł każda. Wobec faktu, ze cena ww. linii była znacznie wyższa od cen linii o podobnych parametrach Wnioskodawca został trzykrotnie wezwany do przedstawienia szczegółowego zakresu oferty oraz wskazania producenta urządzeń i nie przedstawił żądanych informacji. Ze złożonych przez Wnioskodawcę wyjaśnień wynika, że jedynie F. SA SKA oferuje linię do produkcji p. pozwalającą na przetwarzanie surowca o wysokiej, wynoszącej 25 % wilgotności. W wyniku zapytania złożonego przez Agencję do przedsiębiorstwa S. sp. z o.o. , Agencja otrzymała ofertę na linię o wydajności 4-5 T/h p., a zatem większą niż linia oferowana przez F. SA oraz wilgotności na poziomie 25% o wartości ok.... zł, a zatem tańszej od wybranej przez Wnioskodawcę oferty o około ... zł.
ARiMR stwierdziła, że nie kwestionuje zakupu linii od przedsiębiorstwa, które jest producentem tylko części maszyn i urządzeń wchodzących w jej skład, kwestionuje natomiast cenę linii, która jest zawyżona w stosunku do cen rynkowych podobnych linii technologicznych. Wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych danych i informacji, które potwierdzałyby, iż koszty przedstawione w ofercie przedsiębiorstwa F. S.A. są zgodne z cenami rynkowymi.
Pismem z ... października 2012r. Skarżąca wniosła skargę na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... lipca 2012r.
W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła, że Agencja nie wzięła pod uwagę i nie weryfikowała instrumentów finansowych zawartych w montażu finansowym przedsięwzięcia ograniczając się do prostego badania sprawozdań finansowych. F. S.A. S.K.A. otrzymał ofertę od banku ... na finansowanie transakcji dotyczących grupy przedsiębiorstw a nie tylko tego danego przedsiębiorstwa. Zdaniem Skarżącej organ nie wziął tego pod uwagę zakładając, że oferta dotyczy tylko firmy F. S.A. S.K.A. Zdaniem Skarżącej Agencja nie ma powodu twierdzić, że F. S.A. S.K.A. bez tej pożyczki nie będzie w stanie wyprodukować linii do produkcji p.. Celem oferty banku było wsparcie nabywców linii technologicznych za pośrednictwem F. S.A.S.K.A. a nie sfinansowanie produkcji
Dodatkowo Skarżąca wskazała, że zgodnie z instrukcją dokonała wyboru oferenta, natomiast organ nie przyjmuje istnienia pojęcia zamówienia pod klucz - przedmiotem zamówienia jest dostawa kompletnej linii technologicznej a nie poszczególnych urządzeń do niej. Oferenci dostali od wnioskodawcy oczekiwania (wydajność, uwagi dotyczące technologii - brak procesu suszenia, 5-cio letni okres gwarancji) i pod te oczekiwania przygotowali oferty.
Podniosła, że F. nie jest producentem całej linii (jest producentem niektórych jej elementów), ale jest dostawcą całej linii i w całości ją firmuje. Dowodząc, że podobną linię można kupić już za ok. ... zł Agencja poświadczyła brak znajomości tematu. Do porównania przyjęła bowiem linię do produkcji p. bez suszarni, a istnieje zasadnicza różnica miedzy linią bez suszarni a linią przystosowaną do produkcji p. bez wykorzystania suszarni. Ważnym tu jest, że linia ta ma być przystosowana do przerobu surowca o dużej wilgotności (rzędu 25%) i to bez procesu suszenia. Ostatecznie przyjęto jako porównawczą linię dostosowaną do produkcji z surowca o wilgotności 25% o wartości ok. ... .
Zdaniem Skarżącej niezasadny był zarzut organu wskazujący na fakt, że niezgodnie z prawdą wskazała ona, iż nie ma podmiotów oferujących takie linie, w sytuacji gdy wnioskodawca zebrał 3 oferty. Wskazała, że organ pominął czynnik czasu, wniosek został złożony w 2010 r. , oczywistym jest, że producenci zmieniają swoją ofertę stosownie do trendów na rynku i takie oferty się w międzyczasie pojawiły. Ponadto z nieznanych przyczyn Agencja nie zaproponowała i nie przeprowadziła żadnej wizyty referencyjnej, o którą wnosiła Skarżąca.
W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o oddalenie skargi.
Przy piśmie procesowym z ... lutego 2013r. Skarżąca załączyła opinię biegłego rewidenta odnośnie możliwości sfinansowania projektu i wykazania przez skarżącą posiadania środków finansowych. W opinii tej zawarto polemikę z twierdzeniami Agencji dotyczącymi możliwości sfinansowania realizacji projektu przez Skarżącą, przytoczono argumenty tożsame ze złożonymi w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przesłanki przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 mają swoje źródło w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L z 2005r., Nr 277, s. 1) i w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE L z 2006, Nr 368, s. 15) oraz w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L z 2011r., Nr 25, s. 8), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 65/2011.
Natomiast w zakresie przepisów krajowych przesłanki te określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U., Nr 64, poz. 427 ze zm. - zwana dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) oraz wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Wymienione rozporządzenie określa przesłanki konieczne do przyznania pomocy poczynając od regulacji dotyczących szczególnych wymagań jakim powinien odpowiadać wniosek i załączniki do niego. Do wniosku musiały być załączone dokumenty wymienione w jego pkt VI pt. "Informacja o załącznikach". Wniosek zawierał też pkt VII, w którym Skarżąca składała stosowne oświadczenia woli co do znajomości przepisów prawnych dotyczących przyznania przedmiotowej pomocy, w tym również znajomości wymienionej "Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy". Ponadto składała oświadczenie co do prawdziwości przedstawionych danych.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r. pomoc jest przyznawana na operację obejmującą wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności, o której mowa w art. 28 ust. 1 lit. b tiret pierwsze rozporządzenia nr 1698/2005, w zakresie co najmniej jednego z rodzajów działalności wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia lub w zakresie przetwórstwa roślin na produkty, które są wykorzystywane na cele energetyczne: spełniającą wymagania określone w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, (...), w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania, o którym mowa w § 1.
W myśl opisu zamieszczonego w rozdziale 5.3.1. "Opis wymogów i celów w odniesieniu do poprawy ogólnych wyników przedsiębiorstw" załącznika do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P., Nr 94, poz. 1035 ze zm.) pomoc może być przyznana podmiotom zdolnym do realizacji planowanego przedsięwzięcia, co weryfikowalne jest na podstawie analizy danych ekonomicznych dotyczących dotychczasowej działalności gospodarczej oraz projekcji finansowych zawartych w planie przedsięwzięcia.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. d rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 kontrole administracyjne wniosków o wsparcie obejmują w szczególności weryfikację racjonalności zaproponowanych kosztów, którą ocenia się za pomocą odpowiedniego systemu oceny, takiego jak koszty referencyjne, porównanie różnych ofert lub komitet oceniający.
Przechodząc do oceny merytorycznej podniesionych w skardze zarzutów należy zauważyć, że są one nieuzasadnione.
Agencja prawidłowo zakwestionowała możliwości Skarżącej sfinansowania planowanego przedsięwzięcia. Słusznie , odnosząc się do możliwości finansowania inwestycji kredytem kupieckim w wysokości ... zł Agencja wskazała, że kredyt kupiecki stanowi sposób finansowania operacji, który nie mieści się w ramach programu PROW 2007-2013, bowiem inwestycja podlegająca refundacji zgodnie z warunkami o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r., musi zostać w całości zakończona i opłacona. Kredyt kupiecki natomiast jest formą finansowania z odroczonym terminem płatności. Dlatego też ARiMR zasadnie nie uznała tego kredytu jako prawidłowego sposobu finansowania i ustaliła, że projekt nie jest możliwy do zrealizowania w warunkach opisanych przez Skarżącą w biznesplanie.
Prawidłowo także, w ocenie Sądu, Agencja zwróciła uwagę na fakt, że przeznaczony na finansowanie inwestycji kredyt kupiecki oraz pożyczka w kwocie ... zł są oferowane przez ten sam podmiot – F. SA SKA, którego suma bilansowa w 2010 r. wynosiła ... zł, a wolne środki ... zł. Przedstawione wyniki finansowe nie dokumentują więc możliwości jednoczesnego sfinansowania wyprodukowania linii do produkcji p. , oddania jej przy udzieleniu kredytu kupieckiego i udzielenie ww. pożyczki, gdyż łączna wartość tych operacji przekracza wartość sumy bilansowej wykazanej w sprawozdaniu finansowym.
Sąd podziela stanowisko Agencji, że wskazane przez wnioskodawcę źródła finansowania nie mogą zostać uznane jako wystarczające do zrealizowania wnioskowanego projektu.
W tym miejscu odnosząc się do złożonej do akt sprawy sądowej opinii biegłego rewidenta należy zauważyć, że stanowi ona dokument prywatny oraz nie była przedmiotem oceny dokonanej przez organ i, co najważniejsze, opinia ta stanowi jedynie polemikę z ustaleniami organu. Nie powołuje ona żadnych faktów na potwierdzenie tez w niej zawartej oraz świadczy o nieznajomości podstaw prawnych i dokumentów mających znaczenie dla oceny wniosku. W związku z powyższym załączone pismo nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że zdaniem Sądu, złożony wniosek o dofinansowanie projektu nie był prawidłowo przygotowany, gdyż Skarżąca mimo kilkakrotnych wezwań nie była w stanie wskazać poszczególnych elementów linii produkcyjnej i jej szczegółowych kosztów. Powyższe spowodowało, że Agencja nie miała możliwości weryfikacji cen linii technologicznych pod kątem ich wiarygodności.
ARiMR, jako dysponent środków publicznych pochodzących z budżetu krajowego i z budżetu Unii Europejskiej jest zobowiązana zapewnić, że wydatki będą dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, a przyznanie pomocy będzie adekwatne i zgodne z celami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW). Środki pomocowe pochodzące z PROW w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z czym podlegają one ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L z 1995r., Nr 312). Stosownie do ww. rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.
Mając powyższe na uwadze oraz zgodnie z cyt. wyżej art. 24 ust. 2 lit d rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 ARiMR miała uzasadnione podstawy do zbadania wybranej przez Skarżącą oferty pod kątem zasadności kosztów na dostawę i montaż 3 linii do produkcji p. o wydajności 2 tony na godzinę o wartości ... zł każda i 60 miesięcznej gwarancji. Organ zasadnie zwrócił uwagę, że cena linii produkcyjnej była znacząco wyższa od cen linii o podobnych parametrach, dlatego też wzywał Skarżącą do złożenia wyjaśnień mających na celu ustalenie powodów dla których cena tej linii jest tak wysoka. Skarżąca jednakże w sposób racjonalny nie potrafiła powyższego wyjaśnić. Co więcej wskazała, iż nie został jeszcze sporządzony projekt technologiczny linii produkcyjnej i do czasu jego sporządzenia nie będzie możliwym przedstawienie szczegółowej specyfikacji maszyn i urządzeń. Powyższe świadczy, że wskazana w ofercie cena linii produkcyjnej jest ceną nie mającą oparcia na racjonalnych podstawach. Wskazana cena jest szacunkowa i nie uwzględnia rzeczywistych kosztów zastosowanych maszyn i urządzeń. Prawidłowo zatem ARiMR próbowała ustalić rzeczywisty koszt podobnej linii produkcyjnej i wskazała, że jedna z polskich spółek linię do produkcji p. przetwarzającej surowiec o wilgotności na poziomie 25%, o wydajności 4-5 T/h p. (większa wydajność niż linia oferowana przez przedsiębiorstwo F. S.A. – 2t/h) wyceniła na kwotę około ... zł, a zatem taniej od linii wybranej przez Skarżącą o ... zł. Co warto zauważyć trzy linie produkcyjne Skarżącej o wartości ok. ... złotych miały produkować 36.000 ton rocznie, natomiast jedna o wartości ok. ... miała produkować 20.000 ton rocznie porównywalnego p.. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Skarżąca mimo wezwania nie uzasadniła powodów tak wysokiej ceny za 3 linie produkcyjne. Wskazanie, że jej lina produkcyjna będzie inna, gdyż nie będzie stosowała odrębnego procesu suszenia oraz będzie posiadała dłuższy okres gwarancji , zdaniem Sądu nie było wystarczające. Skarżąca bowiem w żaden sposób nie wykazała, racjonalności ponoszenia tak znacznych kosztów na zakup linii. Nie wykazała również, mimo spoczywającego na niej na niej ciężaru dowodu, że w racjonalnym okresie czasu ponoszone koszty szybciej się zwrócą ze względu na np. na niższe koszty energii. Dlatego też prawidłowo organ zakwestionował cenę linii produkcyjnych, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy oraz brak racjonalnych wyjaśnień w tym zakresie Skarżącej i dostawcy linii produkcyjnych (producent nie przedstawił projektu technologicznego oraz nie miał skompletowanych elementów niezbędnych do budowy linii i mimo to przedstawił wycenę linii produkcyjnej).
Słusznie również ARiMR zauważyła, na etapie oceny wezwania do usunięcia naruszenia prawa, że Skarżąca mimo wskazywania, że jej celem było nabycie linii technologicznej spełniającej określone wymagania, wymagań tych nie zamieściła w zapytaniach ofertowych. W szczególności dotyczy to wilgotności surowca w wysokości 25 % bez stosowania odrębnego procesu suszenia oraz zabezpieczenia trwałości projektu. Zasadnie organ podkreślił, że powyższe dane nie zostały ujęte zarówno w zapytaniach ofertowych, jak również nie stanowiły kryterium wyboru ofert, a zatem wyjaśnienia Skarżącej nie mogły stanowić uzasadnienia wyboru oferty przedsiębiorstwa F. S.A.
Bezzasadny jest zarzut Skarżącej dotyczący nie przeprowadzenia przez ARIMR wizyty referencyjnej, gdyż organ nie miał takiego obowiązku. Stosownie do art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc w ramach przedmiotowego działania jest przyznawana na podstawie umowy, a do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków. Przepis ten stanowi również, że przepisy art.21 ust.2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Zacytowane wyżej przepisy, obok wyłączenia stosowania przepisów k.p.a. (z wyjątkami wynikającymi z ustawy), dodatkowo wprowadziły zasadę, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Odnosząc powyższe zasady prowadzenia postępowania do postępowania w rozpoznanej sprawie należy wskazać, że to na Skarżącej, jako podmiocie ubiegającym się o dofinansowanie na realizację przedsięwzięcia w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" spoczywał obowiązek udowodnienia wszystkich okoliczności uzasadniających przyznanie wnioskowanego dofinansowania, w tym racjonalnego uzasadnienia kosztów linii produkcyjnej oraz możliwości finansowych Skarżącej. Skarżąca okoliczności tych nie udowodniła.
Z wyżej przedstawionych powodów Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniły bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Prowadząc postępowanie Agencja nie uchybiła obowiązującym ją zasadom proceduralnym, w szczególności wynikającym z art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Agencja nie naruszyła w szczególności zasady praworządności oraz rozpatrzyła cały zgromadzony materiał dowodowy, gdyż prawidłowo przeprowadziła postępowanie w niniejszej sprawie, a negatywny dla Skarżącej wynik postępowania nie może być równoznaczny z naruszeniem powołanych zasad.
Uznając, że organ w toku postępowania w sprawie wniosku Skarżącej nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania i wydał prawidłowe rozstrzygniecie zawarte w piśmie z ... lipca 2012 r. Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012r., poz. 270 ) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło