IV SA/Wa 957/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego T. D. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania obywatela [...] T. D., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012r. orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony. Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 10 stycznia 2012r. T. D. wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr. 191, poz. 1133), zwanej dalej "ustawą abolicyjną". Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Wojewoda [...] na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 1 tej ustawy odmówił cudzoziemcowi udzielenia wnioskowanego zezwolenia wskazując, że nie można uznać jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za nieprzerwany w myśl art. 3 ust. 4 tej ustawy. Zdaniem Wojewody uznanie pobytu strony za nieprzerwany wyłącza ujawnienie takich okoliczności sprawy, które według zasad logicznego rozumowania powinny wzbudzić poważne wątpliwości, że cudzoziemiec rzeczywiście mógłby przebywać na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007r. Takimi okolicznościami w niniejszej sprawie jest posiadanie przez T. D. wizy wyjazdowej nr [...] wydanej na okres od dnia 19 grudnia 2007r. do 17 stycznia 2008r. z terytorium R., jak również nieposiadanie przez stronę jakichkolwiek dokumentów mogących świadczyć o jej pobycie w Polsce. W konsekwencji organ stwierdził, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanki nieprzerwanego pobytu, o którym mowa w art. 1 pkt. 1 ustawy o abolicji. Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania organ ustalił, że cudzoziemiec nigdy nie występował o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego Wojewoda [...] uznał, że T. D. nie spełnia również przesłanek do udzielenia przedmiotowego zezwolenia na podstawie art. 1 pkt. 2 i 3 cyt. ustawy. Odwołanie od powyżej decyzji wniósł T. D. wskazując na naruszenia przepisów postępowania ( art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej przez uznanie, że nie spełnia wymogów niezbędnych do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. strona wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania dwóch świadków na okoliczność wykazania, że pobyt jej na terytorium RP w okresie co najmniej od 20 grudnia 2007r. był nieprzerwany w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy abolicyjnej z art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę zaznaczył, że we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji cudzoziemiec w części E pkt V wniosku dot. podróży i pobytów zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat wskazał: "nie dotyczy". Jako datę ostatniego wjazdu T. D. wskazał dzień 20 lipca 2007r. Zgodnie z oświadczeniem cudzoziemca od tego czasu nie opuszczał on terytorium Rzeczypospolitej Polski. Do wniosku zainteresowany dołączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię dokumentu podróży, wydanego w dniu 10 grudnia 2009r. przez [...], z terminem ważności do dnia 10 grudnia 2019r. Zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne są wystarczające do stwierdzenia, że zachodzi podstawa decyzji odmownej z art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy abolicyjnej. Mianowicie, cudzoziemiec zeznał w dniu 18 kwietnia 2012r., że jego poprzedni paszport został mu zabrany przez pośredników w [...] w 2000r. Tymczasem z informacji przekazanych przez [...] wynika, że w czasie próby legalizacji pobytu w R. posiadał on paszport nr [...]. Ponadto, cudzoziemiec składając wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie w sposób świadomy pominął w części E pkt V formularza urzędowego wniosku informacje dotyczące podróży i pobytów zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 1984r. (sygn. akt: II SA 225/84), Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że istnieje możliwość, a zarazem konieczność skorygowania wady prawnej decyzji organu pierwszej instancji polegającej na niezakwalifikowaniu okoliczności sprawy do podstawy decyzji odmownej z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej. Powołując się na art. 78 § 2 kpa organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku dowodowego strony o przesłuchanie wskazanych świadków oraz przeprowadzenia dowodu z załączonych fotografii, wykonanych w W. przed 20 grudnia 2007r. W ocenie organu zgromadzony dowodowy bezspornie wskazuje, iż cudzoziemiec złożył wniosek zawierający nieprawdziwe informacje dot. podróży i pobytów zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat, co wyczerpuje obligatoryjną przesłankę określoną w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej oraz nie wykazał, że jego pobyt na terytorium RP w badanym okresie jest nieprzerwany w rozumieniu art. 3 ust. 4 w/w. W skardze na powyższą decyzję T. D. zarzucił, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa procesowego: - art. 15 w związku z art. 107 §1 k.p.a., poprzez powołanie w decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców nowej podstawy prawnej, przez co skarżący utracił możliwość zaskarżenia nowej podstawy prawnej w postępowaniu odwoławczym; - art. 136 w związku z art. 78 § 2 i art. 140 k. p. a., poprzez uznanie, że zgłoszony w odwołaniu środek dowodowy w postaci przesłuchania dwóch świadków oraz dowodu ze zdjęć fotograficznych, na okoliczność nieprzerwanego pobytu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zmierza do udowodnienia tezy sprzecznej z zebranym już w sprawie materiałem dowodowym i nie uwzględnienie przedmiotowego dowodu, - art. 3 ust. 4 w związku z art. 1, art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 3 ust 5 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że domniemanie nieprzerwanego pobytu może obalić również domniemanie faktyczne, podczas gdy procedura administracyjna nie przewiduje takiego sposobu dowodzenia. Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie decyzji Szefa do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013r. oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona przestawiła argumentację mającą dowodzić zasadności wskazanych naruszeń prawa. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013r utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012r. orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi, obywatelowi [...] – T. D., zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak trafnie zauważono w skardze organ drugiej instancji rozszerzył podstawę prawną decyzji, powołując oprócz wskazanego przez Wojewodę [...] art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr. 191, poz. 1133 ze zm.), również punkt 3 ustępu 2 tego artykułu. Organ odwoławczy uznał, że poczynione przez Wojewodę [...] ustalenia faktyczne są wystarczające do stwierdzenia, że zachodzi podstawa decyzji odmownej z art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy abolicyjnej. Cudzoziemiec bowiem zeznał w dniu 18 kwietnia 2012r., że jego poprzedni paszport został mu zabrany przez pośredników w [...] w 200r., a tymczasem z informacji przekazanych przez [...] wynika, że w czasie próby legalizacji pobytu w R. posiadał on paszport nr [...]. Ponadto Szef Urzędu podniósł, że cudzoziemiec, składając wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie, w sposób świadomy pominął informacje dotyczące podróży i pobytów zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat. Pozostawiając poza zakresem rozważań merytoryczną stronę powyższych ustaleń organu odwoławczego, Sąd nie podzielił stanowiska Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie przez organ pierwszej instancji uwzględnienia w podstawie prawnej decyzji tego organu art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej jest uchybieniem, które może być konwalidowane przez organ odwoławczy. Zważyć bowiem należy, że Wojewoda [...] odmawiając cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas określony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powołał się na art. 3 ust. 2 pkt. 1 ustawy abolicyjnej, wywodząc, że nie spełnia on przesłanki nieprzerwanego pobytu, o którym mowa w art. 1 pkt 1 w/w ustawy, tj. co najmniej od 20 grudnia 2007r. W tej sytuacji strona w odwołaniu stawiane zarzuty odniosła do rozstrzygnięcia podjętego na powyżej przywołanej podstawie prawnej i zawnioskowała przeprowadzenie dowodów mających - w jej ocenie - potwierdzić, że spełniona została w jej przypadku przesłanka, o której mowa w art. 1 pkt 1 w/w ustawy. Zmiana podstawy prawnej w decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym poprzez jej rozszerzenie o punkt 4 ustępu 2 art. 3 tej ustawy spowodowała ujemne skutki dla strony w zakresie jej praw procesowych, a co za tym idzie, uprawnień procesowych. Potwierdzeniem pozbawienia wskutek przedmiotowej zmiany podstawy prawnej możliwości realizacji uprawnień strony zagwarantowanych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, jest nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zgłoszonych wniosków dowodowych. Zauważyć należy, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odnosząc się do tego wniosku nie uwzględnił tego wniosku na podstawie art. 78 § 2 k.p.a. uznając, że nieprawdziwe informacje dotyczące podróży i pobytów zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat wyczerpuje obligatoryjną przesłankę określoną w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej. Z powyższego wynika, że modyfikacja podstawy prawnej dokonana zaskarżoną decyzją spowodowała dla strony sytuację wykluczającą możliwość przestawienia argumentów, które pozwoliłyby stronie na polemikę z organem rozstrzygającym jej sprawę w postępowaniu odwoławczym. Trafnie strona skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2004r. sygn. K 4/03, (OTK-A, nr 5, poz. 41), w którym Trybunał kategorycznie sprzeciwia się takiej interpretacji art. 78 Konstytucji, która " prowadziłaby do uznania, iż materialnie równoważnym korelatem środka odwoławczego od decyzji organu pierwszej instancji jest skarga do sądu administracyjnego". W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Słusznie wskazano w skardze, że skoro organ drugiej instancji doszedł do wniosku, że podstawę prawną decyzji należy rozszerzyć, na podstawie ujawnionego materiału dowodowego o art. 3 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy (podanie fałszywych informacji) winien był wydać rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym, wskazując przy tym jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym orzeczeniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 P.p.s.a..- orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.