II OZ 826/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 lipca 2013 roku, sygn. akt II SA/Gl 642/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2013 roku, nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 roku sygn. akt II SA/Gl 642/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odmówił przyznania A. H. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2013 roku, w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy.. Powołując się na swoją trudną sytuację materialną, skarżący nie uprawdopodobnił przy tym jakie są źródła jego utrzymania i jak kształtuje się poziom jego miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie. Skarżący wbrew wezwaniu, nie przedstawił bowiem informacji i dokumentów potwierdzających w sposób niewątpliwy, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo iż to właśnie na nim spoczywał ciężar dowodu w tej kwestii. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. H. kwestionując możliwość żądania przez Sąd dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody oraz obrazujące ponoszone przez rodzinę wydatki, zasłaniając się ochroną danych osobowych. Wskazując na powyższe argumenty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Istotnym jest, że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi poważne wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem skarżący w złożonym wniosku wskazał, że nie posiada jakichkolwiek dochodów, ani oszczędności, a jednocześnie zaznaczył, iż posiada zobowiązanie alimentacyjne w kwocie 600 zł miesięcznie. Oświadczenie powyższe w sposób oczywisty jest niewiarygodne co uzasadniało wezwanie strony o przedstawienie dodatkowych dokumentów wskazujących na sytuację materialną strony. Sąd pierwszej instancji podjął czynności o których mowa w art. 255 p.p.s.a., zobowiązał skarżącego do wykonania wezwania w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie informacji znajdujących się w aktach sprawy, lecz skarżący nie wykonał zarządzenia Sądu. W konsekwencji strona nie może skutecznie kwestionować prawidłowości postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy skoro nie wykonała w sposób prawidłowy wezwania Sądu do uzupełnienia danych podanych we wniosku. Podnieść przy tym należy, że okoliczności podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnie budzą wątpliwości Sądu pierwszej instancji, skoro deklarowane przez skarżącego miesięczne wydatki przekraczają wysokość dochodów rodziny, przy braku, bądź niewskazaniu, jakichkolwiek oszczędności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.