II GZ 223/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 938/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: oddalić zażalenie Objętym zażaleniem postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił W. U. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2013 r., w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. odrzucono skargę W. U. na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z uwagi na nieuiszczenie przez nią wpisu sądowego, do którego skarżąca wezwana została w dniu 23 kwietnia 2013 r. W dniu 22 stycznia 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, skarżąca podała, że w okresie kierowania do niej korespondencji sądowej mieszkała z rodzicami w domu, gdzie nie było skrzynki pocztowej zaś korespondencja zwyczajowo była pozostawiana przez doręczyciela w drzwiach wejściowych. Podała również, że nie zna powodu, dla którego nie weszła w posiadanie awiza dotyczącego korespondencji kierowanej do niej z sądu. Wskazała przy tym, że któryś z domowników mógł spowodować jego omyłkowe zagubienie lub zaginęło w innych okolicznościach. O odrzuceniu skargi i poprzedzającej je korespondencji skarżąca dowiedziała się dopiero w dniu 15 stycznia 2014 r., po zapoznaniu się przez jej pełnomocnika z aktami sprawy. Sąd I instancji wskazując na przesłanki przywrócenia uchybionego terminu określone w art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), w pierwszej kolejności stwierdził, że skarżąca dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wobec tego, że przyczyną uchybienia terminu był brak wiedzy skarżącej o wezwaniu do uiszczenia wpisu i postanowieniu o odrzuceniu skargi, to przyjąć należało, iż dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu był dzień 15 stycznia 2014 r., w którym pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy. Odnosząc się do drugiej z przesłanek przywrócenia uchybionego terminu, brak winy w niedokonaniu czynności w terminie, Sąd I instancji stwierdził, że powoływane przez skarżącą we wniosku okoliczności nie mogły usprawiedliwiać braku winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji stwierdził również, że wyjaśnienia te nie obalały domniemania doręczenia skarżącej przesyłek sądowych wobec niekwestionowania przez nią ciągu czynności podejmowanych przez doręczyciela, koniecznych do przyjęcia fikcji doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 23 kwietnia 2013 r. Zażaleniem W. U. zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mających wpływ na jego treść, polegające na przyjęciu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wskazując na ten zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią przepisów art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. przywrócenie uchybionego przez stronę terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest możliwe wówczas gdy uchybienie to miało miejsce bez winy strony, zaś wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu uprawdopodobni ona okoliczności przemawiające za brakiem swojej winy w uchybieniu terminu. Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 988/13). Mając na uwadze powyższe, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu, jakiej dokonał Sąd I instancji stwierdzając, że przedstawione przez wnioskodawczynię okoliczności nie mogą usprawiedliwić braku jej winy w uchybieniu terminu. Nie można, bowiem za okoliczność przemawiającą za niezawinionym uchybieniem terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać stwierdzenia, że "prawdopodobnie" korespondencję, zwyczajowo pozostawianą przez doręczyciela w drzwiach, kierowaną do skarżącej z Sądu zagubił "omyłkowo" jeden z członków rodziny bądź "zaginęła ona w innych okolicznościach". Tak przedstawione przyczyny uchybienia terminu nie mieszczą się w zakresie przesłanki braku winy określonej w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. Zagubienie korespondencji przez członka rodziny, nawet jeśli omyłkowe, świadczy o niedochowaniu staranności przez stronę w zabezpieczeniu swoich interesów w toczącym się postępowaniu. Tym samym brak dbałości lub choćby lekkie niedbalstwo w tym zakresie, szczególnie jak podniosła to sama skarżąca zamieszkuje w domu, w którym nie ma skrzynki pocztowej, a zwyczajowym sposobem doręczania korespondencji jest jej pozostawienie przez listonosza w drzwiach, wyłącza możliwość przypisania stronie braku winy w niedochowaniu terminu. Okoliczność zaginięcia korespondencji w "innych okolicznościach" uznać należy natomiast za gołosłowną próbę wykazania braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca, bowiem nie wskazała jaką te "inne okoliczności" mogły przybrać formę i w jaki sposób mogły spowodować uchybienie terminowi bez jej winy. Nie ma również skarżąca racji twierdząc, że przedstawione przez nią okoliczności spełniają wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., gdyż w istocie jej wniosek o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił wystąpienia tej przesłanki. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.