I SAB/Wa 37/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: sędzia WSA Dorota Apostolidis sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz P. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 2 stycznia 2013 r. P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...]- w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. W dniu 25 lipca 2011 r. J. P. i T. Z. (spadkobierczynie byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości) złożyły wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...]. ozn. hip. jako [...]. Następnie w dniu [...] lipca 2012 r. - na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] sporządzonego w Kancelarii [...] zawartym między J. P. i T. Z. a P. S. – P. S. nabył w drodze darowizny od J. P. i T. Z., udział co do całości (1/1) w prawach i roszczeniach o odszkodowanie wynikające z art. 215 ust. 1 lub 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wobec przejęcia na własność gminy m. st. Warszawy nieruchomości, położonej w W., przy d. ul. [...], ozn. hip. jako [...] dz. nr 4. W związku z tym P. S. został stroną prowadzonego postępowania administracyjnego w miejsce J. P. i T. Z. W dniu 12 lipca 2012 r. P. S. wniósł - na zasadzie art. 37 § 1 kpa -zażalenie na przewlekłość postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy d. ul. [...], prowadzonego przez Prezydenta W. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi Miasta W. dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 31 grudnia 2012 r. Organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa. Stwierdził, iż organ I instancji wystąpił : - pismem z dnia 30 marca 2012 r. do Biura Geodezji i Katastru o ustalenie obecnych działek ewidencyjnych i wykreślenie granic przedmiotowej nieruchomości na obecnej mapie ewidencyjnej; - pismem z dnia 13 czerwca 2012 r. do B. S.A. [...] o udzielenie informacji o zrealizowanych inwestycjach na nieruchomości będącej przedmiotem ww. sprawy. Dodał, że Prezydent W. wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania dopiero w dniu 8 sierpnia 2012 r. tj. już po złożeniu przez stronę postępowania zażalenia na nieterminowe załatwienie sprawy. Następnie podniósl, że Prezydent W. nie dotrzymał dwumiesięcznego terminu załatwienia sprawy i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Zauważył również, iż organ prowadzący postępowanie w przedmiotowej sprawie wykonał tylko dwie czynności, a pierwsza z nich została podjęta 8 miesięcy po złożeniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...]. Reasumując stwierdził, iż Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Na podstawie art. 37 § 2 kpa należało wyznaczyć dodatkowy termin załatwienia sprawy organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość W prowadzonym po doręczeniu niniejszego postanowienia postępowaniu wyjaśniającym, organ pierwszej instancji powinien podejmować czynności procesowe i gromadzić ewentualny materiał dowodowy w sposób systematyczny i sprawny, zgodnie z wyrażoną w art. 12 kpa zasadą szybkości i ekonomiki postępowania administracyjnego oraz powinien bezwzględnie unikać bezzasadnego przedłużania postępowania, przy zgromadzeniu materiału dowodowego, aby zapobiec powstawaniu przewlekłości w przyszłości. Ponieważ wyznaczony przez Wojewodę termin nie został dotrzymany, dlatego też P. S. w dniu 2 stycznia 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania decyzji o przyznaniu odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż niniejsze postępowanie znajduje się na etapie analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji mającej na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazał dzień 31 maja 2013 r. Do dnia 28 czerwca 2013 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożyli zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...]. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak - wynika z akt sprawy - wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. ozn. hip. jako [...] nie został dotychczas rozpoznawany - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa - bowiem organ administracji podejmował jednak pewne czynności w sprawie. Podsumowując Sąd stwierdza, że Prezydent W. powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję w ustawowym terminie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), orzekł jak w sentencji wyroku.