I SO/Wr 3/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]nr [...] postanawia przyznać M.Z. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. M. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, swoje żądanie formułuje w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu tego żądania podał, że wydatki jego jednoosobowego gospodarstwa domowego, prowadzonego we "własnościowym mieszkaniu spółdzielczym" o powierzchni 34 m², w marcu i kwietniu 2013 r. wyniosły odpowiednio 917,09 zł i 953,19 zł, i obejmowały oprócz kosztów utrzymania mieszkania między innymi opłaty sądowe uiszczane w postępowaniu przed sądem powszechnym w kwocie 44,80 zł (kwiecień 2013 r.) i koszty zakupu leków w skali miesiąca w kwocie 148,09zł, natomiast koszty wyżywienia - odpowiednio 716.80 zł i 790,07 zł. Jednocześnie skarżący poinformował, że jego źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne wypłacane w kwocie 1.643,89 zł. W treści dokumentów przesłanych na wezwanie potwierdzenie znalazły fakty podane przez M. Z. we wniosku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać - zgodnie z przepisem art. 245 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym kosztem sądowym, który wnioskodawca będzie musiał ponieść w celu doprowadzenia do rozpoznania jego skargi jest wpis sądowy od tego środka zaskarżenia. Dlatego ocenie pod kątem spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych jest jego zdolność poniesienia wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy ocenił, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących na obecnym etapie postępowania wpis sądowy od skargi, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskodawca wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść żadnego, dodatkowego ponad koszty swojego koniecznego utrzymania wydatku. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość aktualnie uzyskiwanego dochodu (emerytury) skarżącego, a z drugiej strony koszty utrzymania jego jednoosobowego gospodarstwa domowego, aktualnie powiększone z uwagi na potrzebę zażywania przez skarżącego leków. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.