II FZ 690/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 540/13 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 30 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 540/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło po rozpoznaniu wniosku J. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 19 marca 2012 r. w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 30 marca 2012 r. w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowienie, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, zostało wydane w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Nie nakłada ono zatem na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. W związku z tym, że zaskarżone do Sądu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymuje w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 marca 2012 r. Sąd przyjął, że wniosek o wstrzymanie należy odnieść do postanowienia organu drugiej instancji. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie i wstrzymanie czynności kontrolnych w stosunku do skarżącego oraz o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że dokonana przez Sąd ocena jest dowolna i arbitralna, i ewidentnie narusza ona prawo przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a., co ma z kolei istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawy do wniesienia niniejszego zażalenia. W ocenie strony skarżącej, podjęcie czynności kontrolnych na tym etapie postępowania spowoduje naruszenie przepisów, które stanowią podstawę wywiedzionej skargi. Skoro organ kontroli rozpoczął przeprowadzenie czynności kontrolnych z naruszeniem obowiązujących przepisów i w tym zakresie toczy się postępowanie przed Sądem, to odmowa wstrzymania dalszych czynności kontrolnych nie jest ani słuszna, ani uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Przedmiotem ochrony tymczasowej, jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 205, poz. 1954 ze zm.) takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan w rzeczywistości społecznej, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest więc każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu działania innych podmiotów, a nawet świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz s. 295). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Najogólniej mówiąc wstrzymanie wykonania dotyczy tylko aktu, który wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku. W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, zaskarżone postanowienie zostało wydane w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Nie nakłada ono zatem na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.