II OSK 2430/13

Dnia 9 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lipca 2013 roku, sygn. akt II SA/Sz 493/13 odrzucającego skargę A. F. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Zaskarżonym postanowieniem o sygn. akt II SA/Sz 493/13 z dnia 1 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. F. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. A. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zarządzeniem Sądu z dnia 17 maja 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca została wezwana do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem opłaty od skargi z pouczeniem o terminie wpłaty i rygorze odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącej w dniu 28 maja 2013 r. Skarżąca nie uiściła we wskazanym terminie wymaganego wpisu sądowego. W motywach postanowienia odrzucającego skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego ustalonego w kwocie 100 zł, pomimo upływu terminu określonego w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia tego wpisu i zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie. Skargę kasacyjną wniosła, reprezentowana przez pełnomocnika, A. F. zaskarżając ww. postanowienie w całości i zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów art. 220 § 3, 239 pkt 1 lit. c i 241 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, przyjęcie, iż skarga w niniejszej sprawie podlegała opłacie i w konsekwencji odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia opłaty, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, - zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Generalną zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 P.p.s.a.). Do pism wszczynających postępowanie należą: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2 powołanego wyżej przepisu). Natomiast zgodnie z art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Ustawodawca wprowadził również wyjątek od powyższej reguły, bowiem nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach wymienionych w art. 239 P.p.s.a. Do kategorii spraw objętych zwolnieniem należą między innymi sprawy dotyczące chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych (art. 239 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Należy podzielić stanowisko skarżącej, że niniejsza sprawa niewątpliwie jest objęta zakresem hipotezy art. 239 pkt 1 lit. c P.p.s.a, bowiem źródłem jej roszczenia jest stwierdzenie choroby zawodowej u zmarłego syna skarżącej – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: rak płuca, rak oskrzela, wymienianą w poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 z późn. zm.). Wobec powyższego stwierdzić należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 220 § 3, art. 239 pkt 1 lit. c oraz 241 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy są zasadne, bowiem sprawa dotyczy choroby zawodowej i strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 185 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Z kolei odnosząc się do wniosku skarżącej o zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego należy stwierdzić, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo do zwrotu kosztów służy tylko wówczas, gdy orzeczenie sądu kasacyjnego wypowiada się w kwestii dotyczącej zasadności samej skargi. Takiej oceny nie zawiera natomiast postanowienie uwzględniające skargę kasacyjną na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi, dlatego unormowanie zawarte w art. 203 P.p.s.a. nie odnosi się do niego (zob. uchwala składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).