II SA/Ke 680/11
WyrokWSA w Kielcach2011-11-24
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji nakładające grzywnę w celu przymuszenia, uznając, że organ ten nie wyjaśnił wystarczająco przesłanek zastosowania środka egzekucyjnego i jego wysokości, a także naruszył zasadę stosowania środka najmniej uciążliwego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie Wojewody nie narusza prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewoda prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji, ponieważ organ ten nie wyjaśnił wystarczająco przesłanek zastosowania grzywny w celu przymuszenia i jej wysokości, naruszając tym samym zasadę stosowania środka najmniej uciążliwego. Sąd podkreślił, że choć dopuszczalne jest zaskarżenie uzasadnienia decyzji, to nie jest możliwe uchylenie samego uzasadnienia bez uchylenia rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki jawnej na postanowienie Wojewody, które uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta nakładające na spółkę grzywnę w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki tymczasowego kontenera. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zasadę stosowania środka najmniej uciążliwego i brak uzasadnienia wysokości grzywny. Wojewoda uznał zarzuty dotyczące naruszenia zasady stosowania środka najmniej uciążliwego i braku wyjaśnienia przesłanek ustalenia rodzaju środka egzekucyjnego oraz wysokości grzywny za zasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2011r. sprawy ze skargi "A." W.B., D.B. Spółka Jawna z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia ZPC "A." W.B., D.B. Spółka Jawna na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nakładające na ZPC "A." Spółkę Jawną grzywnę w kwocie 5000 zł w celu przymuszenia, na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że zgłoszeniem z dnia 16 marca 2010r. ZPC A. W.B., D.B. Spółka Jawna zgłosiła zamiar budowy tymczasowego kontenera na płycie betonowej na okres 120 dni, na działce Nr [...] , na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Pismem z dnia 6 kwietnia 2010r., doręczonym w dniu 7 kwietnia 2010r. Prezydent Miasta K. zawiadomił ZPC "A." o braku sprzeciwu wobec tego zgłoszenia. Oznacza to, że 8 kwietnia 2010r. inwestor nabył uprawnienie do postawienia kontenera objętego zgłoszeniem z dnia 16 marca 2010r., a najpóźniej 5 sierpnia 2010r. powinien go rozebrać lub przenieść w inne miejsce. Jak wynika z protokołu z wizji z dnia 27 października 2010r. wybudowany na podstawie zgłoszenia kontener nie został rozebrany i nadal jest użytkowany. W dniu 5 listopada 2010r. Prezydent Miasta K. działając jako wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny obowiązku o charakterze niepieniężnym wystosował na podstawie art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pisemne upomnienie, wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki, a następnie w dniu 29 kwietnia 2011r. wystawił tytuł wykonawczy. W dniu 30 czerwca 2011r. Prezydent uznał zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione i następnie w dniu [...] nałożył grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 29 kwietnia 2011r., wzywając do wpłacenia grzywny oraz wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym. W zażaleniu na to postanowienie ZPC "A." Spółka Jawna zarzuciła naruszenie art. 7 § 2 i 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na braku uwzględnienia zasady stosowania środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego i zastosowanie grzywny w celu przymuszenia podczas, gdy z charakterystyki spornego obiektu wynika, że rozbiórka może być wykonana przez inną osobę, a także naruszenie art. 119 § 2 w zw. z art. 18 tej samej ustawy i art. 107 § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia dlaczego nie jest celowe zastosowanie innego środka, art. 121 § 1, 2 i 5 w zw. z art. 18 poprzez brak szczegółowego wyliczenia wysokości nałożonej grzywny – pomimo przyjęcia, że sporny obiekt jest budynkiem oraz art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nałożenie grzywny przed upływem terminu do wniesienia przez skarżącą zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów.
Wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa Wojewoda wskazał, że za uzasadniony uznał zarzut naruszenia przez organ I instancji wynikającej z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasady stosowania środka jak najmniej uciążliwego dla zobowiązanego i że Prezydent Miasta K. nie wyjaśnił, jakimi przesłankami kierował się przy ustalaniu rodzaju środka egzekucyjnego oraz wysokości grzywny w celu przymuszenia, co zostało odczytane przez skarżącego jako całkowitą dowolność. Za zasadny uznał także zarzut naruszenia art. 107 § 3, art. 7 kpa. Wskazał także, że podstawą postanowienia powinien stanowić art. 20 § 1 pkt 2, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119 § 1, art. 120 § 1, 121 § 2 i § 4 oraz art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów wskazał, że zgodnie z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywna w celu przymuszenia stosowana w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego jest grzywną jednorazową, że sporny kontener został prawidłowo zakwalifikowany przez organ egzekucyjny jako obiekt budowlany, tym samym kara w celu przymuszenia nie podlega wyliczeniu – nie może jedynie przekroczyć 10 000zł, oraz że w myśl art. 17 § 2 ww. ustawy wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na to postanowienie, w części dotyczącej uzasadnienia prawnego uchylenia postanowienia Prezydenta Miasta K. Z.P.C. "A." W. B. i D. B. Spółka Jawna zarzuciła naruszenie:
- art.138 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak ustosunkowania się do zarzutu zażalenia, że skoro podlegający rozbiórce obiekt jest budynkiem, to grzywna winna być obliczona na podstawie art. 121 § 5, a nie na podstawie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz
- Art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez
brak zwrócenia uwagi organowi I instancji na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego (oględzin), mającego ustalić, czy sposób związania z gruntem przedmiotowego obiektu uzasadnia przyjęcie poglądu, że jest to część budynku, czy też tymczasowy obiekt budowlany, co warunkuje wysokość nałożonej grzywny,
-poprzez stwierdzenie, że organ I instancji uznał jedynie, że sporny obiekt jest obiektem budowlanym, podczas, gdy z akt sprawy wynika, że dokonując kwalifikacji prawnej tego obiektu w uzasadnieniu prawnym postanowienia Prezydent Miasta K., odwołując się do ustaleń poczynionych w trakcie oględzin w dniu 27 października 2010r. określił go jako "budynek".
W związku z tak sprecyzowanymi zarzutami autor skargi domagał się uchylenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakwestionowanej części, przesądzającej o zakresie prowadzonego przez organ I instancji postępowania.
W uzasadnieniu na wstępie powołał się na doktrynę oraz przytoczył szereg orzeczeń NSA w celu wykazania, że dopuszczalne jest wniesienie skargi tylko od uzasadnienia decyzji/postanowienia/, jako integralnej jej części, a następnie wskazał, że pojęcie obiekt budowlany jest kategorią zbiorczą, tym samym lakoniczne stwierdzenie Wojewody ego, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z takim obiektem nie oznacza, że sporny obiekt nie jest budynkiem, wobec którego należałoby zastosować wzór wyliczenia grzywny z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec braku uwzględnienia tego zarzutu zaskarżone uzasadnienie prawne narusza zdaniem skarżącego przepisy postępowania w stopniu, który może mieć wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów wskazał, że zgłoszenie dotyczyło kontenera, z treści protokołu z wizji z dnia 27.10.2010r. wynika, że przedmiotowy obiekt został nazwany "kontenerem" i że postanowienie Prezydenta Miasta K., nakładające grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 29.04.2011r., nakazującego dokonanie rozbiórki, dotyczy tymczasowego kontenera postawionego na okres 120 dni. Dlatego też nie polega na prawdzie twierdzenie, że organ I instancji zakwalifikował ten obiekt jako budynek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępnie zgodzić się należy z zaprezentowanym w niej stanowiskiem, popartym powołanym orzecznictwem i judykaturą, że za dopuszczalne należy uznać zaskarżenie części decyzji, którą jest jej uzasadnienie. Może bowiem zdarzyć się taka sytuacja, że zawarte w zaskarżonej decyzji uzasadnienie narusza prawo w taki sposób, że nie jest możliwe pozostawienie w obrocie prawnym takiej decyzji, mimo, że samo jej rozstrzygnięcie jest prawidłowe. W takiej jednak sytuacji wyeliminowaniu (poprzez uchylenie) podlega cała decyzja; nie jest natomiast możliwe uchylenie tylko jej uzasadnienia, z pozostawieniem w obrocie samego rozstrzygnięcia, jak tego domaga się skarżąca. W niniejszej jednak sprawie brak jest podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Podnieść należy, iż po raz pierwszy w toku postępowania przed organami zarzut, sprowadzający się do poddania w wątpliwość, czy wzniesiony obiekt budowlany nie jest przypadkiem budynkiem, został zgłoszony przez skarżącą w zażaleniu od postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nakładającego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000zł. Zarzut ten był wynikiem oczywistego błędu, jaki wkradł się do uzasadnienia tego postanowienia, w którym faktycznie organ I instancji w dwóch miejscach określił wzniesiony przez skarżącą obiekt "budynkiem". W związku z tym w zażaleniu Spółka, zarzucając że do ustalenia grzywny powinien mieć zastosowanie art. 121 § 5 ustawy o egzekucji w administracji, wskazała że "Sporny obiekt - będący magazynem dla przylegającego doń budynku piekarni i bezpośrednio z nim połączony – z racji swojego położenia, przeznaczenia i związku funkcjonalnego z przedmiotowym budynkiem uznać należy za jego część". Wbrew stanowisku skarżącej, Wojewoda w uzasadnieniu swojego postanowienia odniósł się do tego zarzutu wskazując, że sporny kontener jest obiektem budowlanym, do którego nie ma zastosowania art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Zebrany w toku postępowania przed organami materiał dowodowy dawał podstawę do poczynienia takich ustaleń, zaś podniesione w zażaleniu okoliczności, a mianowicie, że postawiony obiekt z racji położenia, przeznaczenia i związku funkcjonalnego powinien być uznany za część budynku, nie mogły ani skutecznie podważyć ustalenia, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest kontener, niezwiązany trwale z gruntem, a więc tymczasowy obiekt budowlany, ani też skutecznie poddawać w wątpliwość charakter tego obiektu. Zauważyć bowiem należy, iż dokonane przez skarżącą zgłoszenie z dnia 16 marca 2010r. dotyczyło postawienia kontenera z płyty wypełnionej pianką o wymiarach 12 metrów na 3,5 metra i wysokości 3 metrów na 120 dni. Konstrukcja miała być postawiona przy ścianie istniejącego budynku piekarni, na płycie betonowej i miała służyć do składowania koszy i wózków piekarniczych. Z zapisu protokołu przeprowadzonej w dniu 27 października 2010r. kontroli działki [...] wynika, że kontrolujący stwierdzili istnienie obiektu – kontenera, wybudowanego na podstawie zgłoszenia z dnia 16 marca 2010r. Okoliczność, że Prezydent Miasta K. powołując się na ten sam protokół omyłkowo wskazał, że w czasie wizji w dniu 27.10.2010r. pracownicy "ustalili, że budynek usytuowany na działce nr.ewid. [...] przy ul. Barwinek 28 wybudowany na podstawie w/w zgłoszenia nie został rozebrany" nie może podważać prawidłowego stanowiska organu odwoławczego, że postawiony kontener nie jest budynkiem. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 budynek to taki obiekt budowlany, który między innymi jest trwale związany z gruntem. Tego wymogu przedmiotowy kontener nie spełnia, czego skarżący nie kwestionowali. W tej sytuacji brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu powinien był wskazać, że podstawę do nałożenia kary powinien stanowić przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a przynajmniej polecić organowi I instancji prowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy kontener ze względu na sposób związania z gruntem jest częścią budynku.
W tym miejscu z urzędu zauważyć należy, iż błędnie organ odwoławczy wskazał, że skoro w dniu 7 kwietnia 2010r. inwestor został powiadomiony o braku sprzeciwu, to nabył uprawnienie do postawienia kontenera w dniu 8 lipca 2010r., a co za tym idzie najpóźniej w dniu 5 sierpnia 2010r. powinien był kontener rozebrać lub przenieść go w inne miejsce. Skoro bowiem stosownie do przepisu art. 30 ust. 5 prawa budowlanego do wykonywania robót budowlanych można przystąpić , jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu, oznacza to, że dopiero po upływie tych 30 dni może rozpocząć bieg termin, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego. Ponieważ jednak niewątpliwie w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego termin ten już upłynął, powyższa nieprawidłowość nie miała żadnego wpływu na samo rozstrzygnięcie.
Reasumując zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione. Dlatego też skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło