I OSK 2288/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-14
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczelnia wyższa może w swoim regulaminie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów ustalić próg 9% liczby studentów na danym kierunku, który uniemożliwia przyznanie stypendium studentom kierunków o małej liczbie studentów, mimo ich wysokich osiągnięć naukowych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że choć Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował art. 174 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym, wskazując, że nie ogranicza on kręgu studentów, to jednak jego wyrok jest prawidłowy. Sąd podkreślił, że decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznaniowy, a uczelnia powinna rozważyć przyznanie stypendium z rezerwy rektora (1% puli), nawet studentom kierunków o małej liczbie studentów, którzy nie spełniają ustawowego (10%) i regulaminowego (9%) progu liczbowego, jeśli posiadają wysokie osiągnięcia naukowe.Stan faktyczny
Student G. G. złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów, powołując się na wysoką średnią ocen i publikację naukową. Prorektor odmówił przyznania stypendium, wskazując, że na jego kierunku studiuje tylko 6 osób, co przy progu 9% uniemożliwia przyznanie świadczenia. Rektor utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że regulamin uczelni narusza zasady konstytucyjne. Rektor złożył skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rektora Politechniki [...].Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędzia NSA Maciej Dybowski, Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 28/13 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stypendium rektora oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 28/13 po rozpoznaniu skargi G. G. uchylił decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stypendium rektora i poprzedzającą ją decyzję Prorektora do Spraw Studenckich Politechniki [...] z dnia [...] listopada 2012 r.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
G. G. w dniu 10 października 2012 r. wystąpił do Rektora Politechniki [...] o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na semestr II roku akademickiego 2012/2013 oświadczając, że w trakcie poprzedniego roku studiów II stopnia na kierunku [...], średnia jego ocen wyniosła 4,6. Do wniosku załączył kserokopię artykułu wydrukowanego w [...] "[...]", którego jest współautorem.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Prorektor ds. Studenckich Politechniki [...], działający z upoważnienia Rektora Politechniki [...], na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 oraz art. 181 i art. 186 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą "Prawo o szkolnictwie wyższym" oraz § 5 ust. 1 pkt 3 i rozdziału V Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora Politechniki [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., zwanego dalej "Regulaminem", odmówił przyznania G. G. wnioskowanego stypendium w semestrze zimowym. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie § 30 ust. 2 Regulaminu, stypendium rektora dla najlepszych studentów przyznawane jest na semestr dla 9% najlepszych studentów wpisanych na dany kierunek na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych łącznie, odrębnie dla studentów pierwszego i drugiego stopnia. Ze względu na to, że na kierunku [...] w dniu sporządzania listy rankingowej łącznie studiowało 6 osób, żadna z nich nie spełniała kryterium 9% i z tego powodu stypendium nie mogło zostać przyznane.
G. G. złożył do Rektora Politechniki [...], zwanego dalej "Rektorem" wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnosił, że obowiązujący Regulamin faworyzuje studentów najpopularniejszych kierunków studiów, natomiast ustalony próg 9% uniemożliwia przyznanie stypendium na kierunkach mniej licznych, chociaż studiują na nich osoby osiągające bardzo dobre wyniki w nauce, posiadające osiągnięcia naukowe oraz reprezentujące uczelnię na forum krajowym i międzynarodowym, a on się do tych osób zalicza. Odwołujący się podał również, że zgodnie z Regulaminem uzyskał 54 pkt i jest to jeden z najwyższych wyników na tle całej uczelni, jednakże nie ma szans na otrzymanie wsparcia finansowego na dalszy rozwój.
G. G. zarzucał również, że Regulamin zabrania składania wniosków o przyznanie stypendium Rektora na więcej niż jednym kierunku studiów. Gdyby wybrał drugi kierunek, na którym studiuje, to ze względu na uzyskanie 55,6 pkt i pierwszą lokatę miałby szansę otrzymania stypendium ze względu na to, że kierunek ten spełnia kryterium 9%.
Rektor Politechniki [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji podtrzymując argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że sugestie G. G. mają charakter zdroworozsądkowy a nie prawny, natomiast zasady przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów reguluje art. 174 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i to z tego przepisu wynika, że świadczenie to może uzyskać nie więcej niż 10% najlepszych studentów wpisanych na dany kierunek studiów. Rektor podał również, że Regulamin został przygotowany w porozumieniu z Parlamentem Studentów Politechniki [...], a uczelnia ma obowiązek stosować jego postanowienia.
G. G. wniósł skargę na decyzję Rektora z dnia [...] grudnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Skarżący powtórzył argumenty przytoczone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wskazał dodatkowo, że z przepisu art. 184 pkt 4 Prawa o szkolnictwie wyższym wynika, że student studiujący równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać m.in. stypendium rektora dla najlepszych studentów tylko na jednym, wskazanym przez studenta kierunku studiów. W przekonaniu skarżącego on nie miał możliwości wskazania kierunku, z którego mógłby otrzymać świadczenie.
G. G. podkreślał również, że zgodnie z ustawą stypendium rektora może otrzymywać nie więcej niż 10% studentów danego kierunku. Na Politechnice [...] próg ten został obniżony do 9% i nie wiadomo, na jaki cel jest przeznaczany "zagubiony 1%". Z tej puli skarżący również świadczenia nie otrzymał.
Rektor Politechniki [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz Politechniki [...] zwrotu kosztów postępowania.
Odnosząc się do zarzutów skargi Rektor wskazał, że art. 184 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem skarżący ukończył studia pierwszego stopnia na kierunku [...], natomiast wniosek mógł złożyć na studiach magisterskich drugiego stopnia, które kontynuuje po ukończeniu [...], czyli na [...].
Rektor stwierdził nadto, że skarżący zasadniczo godzi się z odmową przyznania mu stypendium, a polemizuje jedynie z postanowieniami Regulaminu. Wyjaśnił również, że 1% rezerwa na którą wskazywał student jest przeznaczona na sytuacje wyjątkowe, nie przewidziane w Regulaminie i nie może dotyczyć sytuacji, gdy z mocy tego Regulaminu student prawa do stypendium nie nabywa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że skarga jest zasadna.
Sąd wskazał, że rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należało rozważyć prawne warunki przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów.
Stypendia te przyznaje się ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów pochodzących z dotacji, o której mowa w art. 94 ust. 1 pkt 7 i ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, z wyłączeniem środków na stypendia ministra, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 4 tej ustawy oraz opłat za korzystanie z domu studenckiego, opłat za korzystanie ze stołówki studenckiej oraz innych przychodów, w tym z opłat za wynajem pomieszczeń w domach i stołówkach studenckich (art. 103 ust. 1 i 2 oraz art. 174 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Podziału dotacji przeznaczonej na zadania związane z bezzwrotną pomocą materialną dla studentów w zakresie określonym w art. 173 ust. 1 oraz dla doktorantów (art. 94 ust. 1 pkt 7) dokonuje rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego i uczelnianym organem samorządu doktorantów, z tym że środki z dotacji przeznaczone na stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni i stanowią nie więcej niż 40% środków przeznaczonych łącznie na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne oraz zapomogi.
Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta- zgodnie z art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym- ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.
Rektor Politechniki [...] wprowadził Regulamin zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], które weszło w życie z dniem [...] października 2012 r.
W rozdziale V Regulaminu "Zasady ustalania wysokości i przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów", § 30 ust. 2 stanowi, że stypendium przyznawane jest na semestr w liczbie 9% najlepszych studentów wpisanych na dany kierunek studiów łącznie na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych odrębnie dla studentów studiów pierwszego i drugiego stopnia.
Z akt administracyjnych sprawy oraz treści decyzji wynika, że na kierunku, na którym studiuje skarżący ogólna liczba studentów wynosi 6 osób. Oznacza to, w obecnym brzmieniu § 30 ust. 2 Regulaminu, że niezależnie od tego jak wybitne osiągnięcia naukowe uzyskaliby studenci tego kierunku, nigdy przy liczebności studentów poniżej 12 osób, nie nabędą prawa do stypendium rektora. Próg 9 % - w żaden sposób zweryfikowany w Regulaminie na potrzeby tak nielicznych kierunków – oznacza dla kierunku [...], na którym studiuje skarżący - 0,54 studenta, czyli liczbę, która nie poddaje się zastosowaniu ani to art. 174 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jak i § 30 ust. 2 Regulaminu, który to akt – zdaniem Sądu - z racji brzmienia delegacji ustawowej do jego wydania ("szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów"), mógł i powinien takie sytuacje przewidzieć.
W ocenie Sądu, ratio legis art. 174 ust. 4 powołanej wyżej ustawy było określenie górnego pułapu środków, które mogą zostać przeznaczone na stypendia dla osób wyróżniających się wysoką średnią, osiągnięciami naukowymi, artystycznymi, czy osiągnięciami sportowymi, jednakże z poszanowaniem konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa oraz zasady praworządności. Stosowanie tego przepisu – jak słusznie zauważył skarżący - nie może bowiem polegać na udzielaniu pomocy materialnej tylko tym osobom, które zdecydowały się na tzw. oblegane kierunki, ale również premiowaniu osób studiujących kierunki mniej popularne, zazwyczaj trudniejsze i wymagające nie tylko większego nakładu pracy, ale i nierzadko niepospolitych zdolności.
Zdaniem Sądu zarzuty skarżącego, nazwane przez Rektora "zdroworozsądkowymi", mają umocowanie w Konstytucji RP.
G. G. spełnił kryteria ustawowe uprawniające go do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, jednakże jego otrzymanie uniemożliwiło mu przyjęte w Regulaminie kryterium 9% oraz brak jasno sprecyzowanych regulacji odnoszących się do sytuacji nietypowych, czyli takich, w której znalazł się m.in. skarżący.
Zdaniem Sądu, przyjęcie w Regulaminie rozwiązań, które ze swej istoty ograniczają krąg osób, mogących ubiegać się o stypendium rektora i to z przyczyn, które dotyczą samej Politechniki (uznającej zasadność istnienia kierunków o bardzo małej liczbie studentów i jednocześnie odmawiającej korzystania przez studentów z pełni praw), a nie z przyczyn leżących po stronie studenta (wyniki w nauce niewystarczające do otrzymania stypendium), nastąpiło z naruszeniem reguł zawartych w Ustawie Zasadniczej oraz w ustawodawstwie zwykłym.
Sąd podkreślił, że z konstytucyjną zasadą praworządności powiązana jest merytorycznie i funkcjonalnie nie tylko zasada państwa prawnego, ale i wynikające z niej niektóre zasady szczegółowe, jak na przykład zasada poprawnej legislacji, czy zasada sprawiedliwości proceduralnej. Do oceny zgodności sformułowania określonego przepisu prawa z wymaganiami poprawnej legislacji istotne są przy tym trzy ogólne założenia. Po pierwsze, każdy przepis powinien być sformułowany w sposób pozwalający jednoznacznie ustalić, kto i w jakiej sytuacji podlega ograniczeniom. Po drugie, przepis powinien być na tyle precyzyjny, aby zapewnione były jego jednolita wykładnia i jednolite stosowanie. Po trzecie, przepis powinien być tak ujęty, aby zakres jego zastosowania obejmował tylko te sytuacje, w których działający racjonalnie ustawodawca zamierzał wprowadzić regulację ograniczającą korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw (por. wyrok TK z dnia 21 kwietnia 2009 r., K 50/07, OTK-A 2009, nr 4, poz. 51, Dz. U. Nr 65, poz. 553).
Nakaz poprawnej legislacji jest funkcjonalnie związany z zasadami pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zasady te nakazują, aby przepisy prawa były formułowane w sposób precyzyjny i jasny, co winno przekładać się również na przepisy stanowione w wykonaniu upoważnienia ustawowego.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd wziął również pod uwagę i to, że w myśl art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, decyzja o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów ma charakter uznaniowy. Obowiązkiem organu jest zatem pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z rzeczywistością oraz właściwe ustalenie podstaw prawnych rozstrzygnięcia. W przypadku negatywnego rozstrzygnięcia organ ma obowiązek wykazać, że takie zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego, jakie nastąpiło w wydanej decyzji nie narusza zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania do organów umocowanych do rozstrzygania sprawy.
Zdaniem Sądu organ takiej oceny nie przeprowadził. Nie można wykluczyć, że sporządzenie uzasadnienia decyzji zgodnie z postanowieniami art. 107 § 3 k.p.a. skutkowałoby refleksją organu nad zgodnością zastosowanych w sprawie przepisów, które zostały ustanowione w wykonaniu upoważnienia wynikającego z ustawodawstwa zwykłego, z normami konstytucyjnymi.
Sąd nie podzielił natomiast argumentów skarżącego odnoszących się do składania wniosku o przyznanie tego świadczenia na więcej niż jednym kierunku studiów. Regulacje prawne odnoszące się do tej kwestii są jasne i czytelne zarówno w przepisach ustawy jak i w postanowieniach Regulaminu, a ich wykładnię dokonaną przez organ Sąd uznał za prawidłową.
Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazań poczynionych przez Sąd; w szczególności winien odnieść się do kwestii ustanowienia limitu 9% studentów na poszczególnych kierunkach studiów.
Mając jednak na uwadze zakres kompetencji sądu administracyjnego, który nie może nakazać przyjęcia przez autonomiczną szkołę wyższą w Regulaminie nawet najbardziej pożądanych rozwiązań prawnych, za zasadną Sąd uznał konieczność rozważenia przez organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodności wydanej decyzji z normami konstytucyjnymi, w tym z podkreślaną w niniejszej sprawie zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Rektor Politechniki [...], zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 174 ust. 4 i art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.s.w.) polegające na tym, że Sąd I instancji błędnie uznał:
1) za dopuszczalne ustalenie - w szczególnym regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o którym mowa w art. 186 ust. 1 przekroczenia powyżej 10% limitu liczby stypendystów, ustalonego w art. 174 ust. 4 p.s.w., podczas gdy przekroczenie tego limitu nie jest dopuszczalne, tym samym poprzez błędne odczytanie zakresu delegacji z art. 186 ust. 1 p.s.w. Sąd Wojewódzki w Szczecinie dokonał błędnej wykładni art. 174 ust. 4 tej ustawy,
2) że art. 174 ust. 4 p.s.w. ustala limit środków na stypendia rektora dla najlepszych studentów w wysokości 40 % środków przeznaczonych na wszystkie stypendia i zapomogi, podczas gdy przepis ten ustala równoczesne limit stypendystów danego kierunku w wysokości 10%.
2. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.
1) niezastosowanie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240), zgodnie z którym jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków, poprzez przyjęcie, że Politechnika [...] będąca jednostką sektora finansów publicznych może dowolnie ustalać w regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów oraz wypłacać stypendia rektora dla najlepszych studentów z naruszeniem 10% limitu stypendiów ustalonym w art. 174 ust. 4 p.s.w.,
2) niezastosowanie art. 11 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. (tekst jednolity 2013 r. poz. 168) o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zgodnie z którym naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dokonanie wydatku ze środków publicznych z naruszeniem przepisów dotyczących dokonywania poszczególnych rodzajów wydatków, poprzez nakazanie zmiany regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów w sposób prowadzący do przekroczenia 10% limitu stypendium na danym kierunku ustalonego w art. 174 ust. 4 p.s.w.,
3. na podstawie art. 174 pkt 2 przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 i 151 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego w zakresie materialnoprawnej podstawy uchylonych decyzji, nie dokonał pełnej kontroli w/w decyzji pod kątem ich zgodności z prawem — w wyniku czego nie zastosował środka określonego w art. 151 p.p.s.a., tj. nie oddalił skargi, mimo że decyzje organów stypendialnych są prawidłowe.
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera podstaw, które skutkować mogły jej uwzględnieniem.
Należy zgodzić się z Rektorem Politechniki [...], że Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok nie uwzględnił w prawidłowy sposób regulacji art. 174 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Sąd wprawdzie zauważył, że niniejszy przepis określa górny pułap środków, które mogą zostać przeznaczone na stypendia rektora dla najlepszych studentów, jednakże nietrafnie stwierdził, że jego stosowanie nie może polegać na udzielaniu pomocy materialnej tylko tym osobom, które zdecydowały się studiować na popularnych kierunkach. Niewątpliwie przepis art. 174 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi, że na stypendia dla najlepszych studentów może być przeznaczona tylko część środków z dotacji, gdyż stypendia te mogą być przyznawane co najwyżej 10% ogółu studentów każdego kierunku studiów danej uczelni, a ich wartość nie może przekraczać 40% ogółu środków przeznaczonych łącznie na te stypendia, stypendia socjalne oraz zapomogi. Dlatego też ustawowa granica 10% musi zostać uwzględniona przez każdą uczelnię, opracowującą regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów zgodnie z art. 186 ust. 1 omawianej ustawy. Sąd pierwszej instancji pominął fakt, że sam art. 174 ust. 4 omawianej ustawy faktycznie ogranicza krąg osób mogących ubiegać się o stypendium rektora. W szczególności uwidacznia się to w odniesieniu do kierunków o bardzo małej liczbie studentów, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. W rozpoznawanej sprawie istotna jest okoliczność, że skarżący, z uwagi na fakt, iż na kierunku studiów [...], było 6 studentów, nie spełniał tak regulaminowego wymogu 9% jak i wymogu ustawowego 10%.
Powyższa okoliczność nie świadczy jednak, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzja o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów ma charakter uznaniowy. Dlatego też obowiązkiem Rektora było, uwzględniając zapisy Regulaminu, rozważenie czy skarżący nie może uzyskać stypendium rektora dla najlepszych studentów na podstawie § 30 ust. 3 Regulaminu. Zgodnie z tym przepisem pozostawiono 1% z przeznaczeniem na rezerwę rektora. Regulamin nie zawiera dalszych unormowań, ustalających zasady przyznawania stypendium z rezerwy rektora. Rezerwa niniejsza, skoro została utworzona w ramach środków przewidzianych na stypendia dla najlepszych studentów i dotyczy jej unormowanie zamieszczone w rozdziale V Regulaminu, poświęconym zasadom ustalania wysokości i przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów, może zostać rozdysponowana tylko na stypendia dla najlepszych studentów. Rektor rozpoznając wniosek skarżącego w ogóle nie rozważył zaistniałego przypadku, czy kwalifikuje się on do przyznania stypendium z rezerwy, o której mowa w ust. 3 § 30 Regulaminu. Rozważań w tym zakresie nie może zastąpić zamieszczone w odpowiedzi na skargę stanowisko, zgodnie z którym niniejsza rezerwa jest przeznaczona na sytuacje wyjątkowe, nie przewidziane w Regulaminie i nie może dotyczyć sytuacji, gdy z mocy tego Regulaminu student prawa do stypendium nie nabywa. Po pierwsze, jest to stanowisko, które nie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji. Po wtóre, co do zasady nie można się z nim zgodzić. Skoro, bowiem, w Regulaminie w rozdziale poświęconym zasadom przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów utworzono rezerwę rektora, to nie można twierdzić, że stypendium z tej rezerwy nie może zostać przyznane studentowi, który nie może otrzymać tego świadczenia ponieważ studiuje na kierunku, na którym wobec małej ilości studentów nie jest możliwe otrzymanie stypendium z uwagi na ograniczenie regulaminowe do 9% i ustawowe do 10% ogółu studentów danego kierunku. Regulamin nie normuje żadnych zasad przyznawania stypendium z rezerwy rektora, które pozwalałyby uznać, że nie może z tej puli zostać przyznane stypendium właśnie studentom osiągającym najlepsze wyniki w nauce, którzy studiują na kierunkach, na których liczba studentów uniemożliwia przyznanie stypendium na ogólnych zasadach. Takie ratio legis ust. 3 § 30 Regulaminu można uznać za zgodne z zasadzą państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.
Z tych względów zaskarżony wyrok należało uznać za odpowiadający prawu mimo błędnego uzasadnienia.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło